Μεταγεννητική (επιλόχεια) κατάθλιψη: Συμπτώματα, αιτίες και πώς να ζητήσετε βοήθεια

Οι πρώτες εβδομάδες με ένα νέο μωρό παρουσιάζονται συχνά ως μια περίοδος γεμάτη ευτυχία και συγκίνηση. Για αρκετές μητέρες, όμως, μπορεί να είναι και τρομακτικές, μοναχικές και πολύ πιο δύσκολες απ’ όσο περίμεναν. Αν νιώθετε άδεια, πανικό, θυμό, αποστασιοποίηση ή απλώς προσπαθείτε με δυσκολία να βγάλετε τη μέρα, δεν αποτυγχάνετε ως μητέρα. Μπορεί να περνάτε επιλόχεια κατάθλιψη, και υπάρχει βοήθεια.

Η μεταγεννητική κατάθλιψη είναι μια ιατρική κατάσταση. Δεν λέει τίποτα για το πόσο αγαπάτε το μωρό σας ή για το αν είστε καλή μητέρα. Το να ζητήσετε στήριξη δεν είναι αδυναμία. Είναι φροντίδα για εσάς και την οικογένειά σας.

Η μεταγεννητική κατάθλιψη είναι συχνή, αλλά συχνά δεν αναγνωρίζεται

Υπολογίζεται ότι περίπου 10% έως 15% των μητέρων εμφανίζουν κατάθλιψη μετά τον τοκετό. Το πραγματικό ποσοστό μπορεί να είναι μεγαλύτερο, γιατί πολλές γυναίκες δεν μιλούν σε κανέναν για όσα περνούν. Ντρέπονται, φοβούνται την κριτική ή πιστεύουν ότι απλώς πρέπει να «προσπαθήσουν περισσότερο».

Η επιλόχεια κατάθλιψη μπορεί να ξεκινήσει στην εγκυμοσύνη, λίγες ημέρες μετά τη γέννα ή αρκετούς μήνες αργότερα. Δεν εκδηλώνεται πάντα με συνεχές κλάμα. Κάποιες μητέρες νιώθουν μόνιμη αγωνία. Άλλες αισθάνονται μουδιασμένες, απομακρυσμένες, οργισμένες, εξαντλημένες ή σαν να μην αναγνωρίζουν τον εαυτό τους.

Μπορεί να ταΐζετε το μωρό, να πηγαίνετε στα ραντεβού με τον παιδίατρο, να χαμογελάτε στους επισκέπτες και να ανεβάζετε μια χαρούμενη φωτογραφία στα κοινωνικά δίκτυα. Εξωτερικά ίσως όλα να μοιάζουν φυσιολογικά. Μέσα σας, όμως, μπορεί να παλεύετε για να περάσει η επόμενη ώρα.

Η κατάθλιψη μετά τον τοκετό μπορεί να επηρεάσει κάθε μητέρα, ανεξάρτητα από ηλικία, οικονομική κατάσταση, οικογενειακή κατάσταση, καταγωγή ή το αν η εγκυμοσύνη ήταν προγραμματισμένη. Μπορεί επίσης να επηρεάσει συντρόφους και θετούς γονείς, όμως εδώ εστιάζουμε στη μητρική μεταγεννητική κατάθλιψη.

Baby blues ή επιλόχεια κατάθλιψη;

Πολλές νέες μητέρες περνούν τα λεγόμενα baby blues, δηλαδή την παροδική συναισθηματική αστάθεια των πρώτων ημερών. Μετά τη γέννα οι ορμόνες αλλάζουν απότομα, ο ύπνος διακόπτεται, το σώμα αναρρώνει και η καθημερινότητα ανατρέπεται μέσα σε λίγες ώρες. Είναι πολλά για να τα διαχειριστεί κανείς.

Τα baby blues συνήθως εμφανίζονται λίγες ημέρες μετά τον τοκετό και μπορεί να περιλαμβάνουν κλάμα, ευερεθιστότητα, απότομες μεταπτώσεις διάθεσης, άγχος και αίσθημα υπερφόρτωσης. Κατά κανόνα υποχωρούν από μόνα τους μέσα σε δύο εβδομάδες.

Η διαφορά baby blues και κατάθλιψης δεν κρίνεται από το αν κλαίτε. Κρίνεται από τη διάρκεια, την ένταση και από το αν τα συμπτώματα επιμένουν ή χειροτερεύουν αντί να μειώνονται.

Τα baby blues συνήθως:

• Εμφανίζονται τις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό
• Βελτιώνονται μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες
• Έρχονται και φεύγουν, αντί να είναι σταθερά όλη μέρα
• Δεν εμποδίζουν σοβαρά την καθημερινή λειτουργικότητα
• Ανακουφίζονται ως έναν βαθμό με ξεκούραση, φαγητό, κατανόηση και βοήθεια

Τα σημάδια επιλόχειας κατάθλιψης μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Συμπτώματα που διαρκούν περισσότερο από δύο εβδομάδες
• Θλίψη ή άγχος που γίνονται εντονότερα με τον χρόνο
• Αίσθημα ότι δεν μπορείτε να αντεπεξέλθετε ούτε στις βασικές υποχρεώσεις
• Δυσκολία να φάτε, να κοιμηθείτε, να κάνετε μπάνιο ή να βγείτε από το σπίτι
• Αποστασιοποίηση από το μωρό ή φόβο για τις σκέψεις σας
• Απώλεια ενδιαφέροντος για πράγματα που παλαιότερα σας ηρεμούσαν ή σας ευχαριστούσαν

Αν αναρωτιέστε αν αυτό που νιώθετε είναι «αρκετά σοβαρό», αυτό από μόνο του είναι λόγος να μιλήσετε σε κάποιον. Δεν χρειάζεται να περιμένετε να φτάσετε στα όριά σας.

Λίστα με συμπτώματα μεταγεννητικής κατάθλιψης

Τα συμπτώματα μεταγεννητικής κατάθλιψης διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα. Κάποιες νιώθουν βαθιά θλίψη. Άλλες βιώνουν κυρίως άγχος, ένταση, θυμό, ανησυχία ή συναισθηματικό κενό.

Μπορεί να αναγνωρίζετε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω. Αυτή η λίστα μπορεί να σας βοηθήσει να βάλετε σε λέξεις όσα σας δυσκολεύουν:

• Επίμονη θλίψη, κλάμα, κενό ή απελπισία
• Απώλεια ενδιαφέροντος για πράγματα που σας άρεσαν
• Δυσκολία να δεθείτε με το μωρό ή αίσθημα απομάκρυνσης από αυτό
• Υπερβολικές ενοχές, ντροπή ή αίσθημα αναξιότητας
• Η σκέψη ότι είστε «κακή μητέρα», ακόμη κι όταν κάνετε ό,τι μπορείτε
• Αλλαγές στην όρεξη, όπως να τρώτε ελάχιστα ή να τρώτε παρηγορητικά
• Αϋπνία ακόμη κι όταν το μωρό κοιμάται και έχετε την ευκαιρία να ξεκουραστείτε
• Πολύ έντονη κόπωση, βαθύτερη από τη συνηθισμένη κούραση της νέας γονεϊκότητας
• Απομάκρυνση από φίλους, συγγενείς ή τον σύντροφό σας
• Δυσκολία συγκέντρωσης, λήψης αποφάσεων ή μνήμης απλών πραγμάτων
• Μόνιμη ανησυχία, σκέψεις που τρέχουν ή φόβο ότι κάτι κακό θα συμβεί
• Ξεσπάσματα θυμού, ανυπομονησία ή ευερεθιστότητα που δεν σας μοιάζουν
• Αίσθημα παγίδευσης, μουδιάσματος ή αδυναμίας να συνεχίσετε
• Σκέψεις να βλάψετε τον εαυτό σας ή το μωρό σας, ή ευχή να μπορούσατε να εξαφανιστείτε

Δεν σημαίνει κάθε επίμονη ή τρομακτική σκέψη ότι θέλετε πραγματικά να βλάψετε το παιδί σας. Το άγχος μετά τον τοκετό μπορεί να φέρει ανεπιθύμητες εικόνες και φόβους ακριβώς επειδή νοιάζεστε βαθιά για την ασφάλεια του μωρού. Παρ’ όλα αυτά, σκέψεις αυτοτραυματισμού ή βλάβης του μωρού χρειάζονται άμεση επαγγελματική βοήθεια. Μιλήστε σε κάποιον σήμερα.

Πότε χρειάζεται επείγουσα βοήθεια

Αν πιστεύετε ότι μπορεί να ενεργήσετε με βάση σκέψεις να βλάψετε τον εαυτό σας ή κάποιον άλλο, καλέστε αμέσως το 112 ή το 166, ή πηγαίνετε στο πλησιέστερο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών. Μην μείνετε μόνη με αυτές τις σκέψεις.

Στην Ελλάδα μπορείτε επίσης να καλέσετε τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018 ή τη γραμμή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης 10306. Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, προτεραιότητα έχει πάντα το 112 ή το 166.

Μια σπάνια αλλά σοβαρή κατάσταση, η επιλόχεια ψύχωση, μπορεί να περιλαμβάνει σύγχυση, έντονη διέγερση, ακρόαση ή όραση πραγμάτων που δεν αντιλαμβάνονται οι άλλοι, έντονη καχυποψία ή πεποιθήσεις που δεν στηρίζονται στην πραγματικότητα. Πρόκειται για επείγον ιατρικό περιστατικό. Καλέστε το 112 ή το 166, ή ζητήστε άμεση βοήθεια σε νοσοκομείο.

Ποια είναι τα αίτια της επιλόχειας κατάθλιψης;

Δεν υπάρχει μία και μοναδική εξήγηση για την κατάθλιψη μετά τον τοκετό. Συνήθως προκύπτει από έναν συνδυασμό βιολογικών μεταβολών, συναισθηματικής πίεσης, προσωπικών εμπειριών και των απαιτήσεων της φροντίδας ενός νεογέννητου.

Ένας δύσκολος τοκετός δεν οδηγεί απαραίτητα σε κατάθλιψη. Ούτε το ότι το μωρό είναι υγιές προστατεύει αυτόματα μια μητέρα από αυτήν. Υπάρχουν, όμως, ορισμένοι παράγοντες κινδύνου μεταγεννητικής κατάθλιψης που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισής της.

Παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:

• Προσωπικό ιστορικό κατάθλιψης, άγχους, τραύματος ή διπολικής διαταραχής
• Κατάθλιψη ή έντονο άγχος κατά την εγκυμοσύνη
• Οικογενειακό ιστορικό διαταραχών διάθεσης
• Τραυματικό, τρομακτικό ή επιπλεγμένο τοκετό
• Πρόωρο μωρό ή νοσηλεία του μωρού σε μονάδα νεογνών
• Δυσκολίες με τον θηλασμό ή προβλήματα στη σωματική ανάρρωση
• Έλλειψη πρακτικής ή συναισθηματικής βοήθειας
• Ένταση στη σχέση, συγκρούσεις ή ενδοοικογενειακή βία
• Οικονομική πίεση, στεγαστική ανασφάλεια ή ανησυχία για την εργασία
• Μη προγραμματισμένη εγκυμοσύνη ή ανάμεικτα συναισθήματα για τη μητρότητα
• Τελειομανία και έντονη πίεση να τα κάνετε όλα «σωστά»
• Ιδιαίτερη ευαισθησία στις ορμονικές μεταβολές, όπως έντονο προεμμηνορροϊκό σύνδρομο ή προηγούμενες μεταβολές διάθεσης με ορμονική αντισύλληψη

Η έλλειψη ύπνου μπορεί να κάνει κάθε σύμπτωμα πιο έντονο. Το ίδιο και η απομόνωση. Μια μητέρα που δεν έχει κάνει μια ουσιαστική κουβέντα με έναν ενήλικα για ημέρες μπορεί να πειστεί ότι είναι η μόνη που δυσκολεύεται τόσο. Δεν είναι.

Γιατί τόσες μητέρες δεν ζητούν βοήθεια

Το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι συχνά το στίγμα. Οι νέες μητέρες δέχονται διαρκώς το μήνυμα ότι πρέπει να νιώθουν ευγνωμοσύνη, πληρότητα και άμεσο δέσιμο με το μωρό τους. Όταν η πραγματικότητα διαφέρει, η ντροπή εμφανίζεται γρήγορα.

Ίσως σκέφτεστε: «Θα έπρεπε να είμαι χαρούμενη». Ή: «Οι άλλες μητέρες τα καταφέρνουν, γιατί όχι κι εγώ;»

Αυτές οι σκέψεις είναι σημάδια ψυχικής δυσφορίας, όχι απόδειξη ότι δεν επαρκείτε.

Ο φόβος της κριτικής μπορεί επίσης να είναι πολύ δυνατός. Κάποιες μητέρες ανησυχούν ότι ο γυναικολόγος, η μαία, ο ψυχίατρος ή ένας κοινωνικός λειτουργός θα τις θεωρήσει ακατάλληλες. Άλλες φοβούνται μήπως χάσουν το παιδί τους.

Το να ζητήσετε βοήθεια για μεταγεννητική κατάθλιψη δεν σημαίνει ότι θα σας πάρουν το μωρό. Οι επαγγελματίες υγείας υπάρχουν για να στηρίζουν τις οικογένειες και να διασφαλίζουν την ασφάλεια γονέων και παιδιών. Η ειλικρίνεια για την κατάθλιψη, το άγχος, τις επίμονες σκέψεις ή την εξάντληση είναι συνήθως το πρώτο βήμα για τη σωστή φροντίδα. Το να ζητάτε βοήθεια δείχνει επίγνωση και προστατευτικό ένστικτο.

Μερικές φορές η επιλόχεια κατάθλιψη περνά απαρατήρητη επειδή δεν μοιάζει με λύπη. Μια μητέρα μπορεί να λέει ότι είναι «απλώς κουρασμένη», να παραπονιέται για πονοκεφάλους, να ελέγχει υπερβολικά κάθε ρουτίνα ή να βρίσκεται διαρκώς σε ένταση. Μπορεί να πρόκειται για άγχος μετά τον τοκετό, κατάθλιψη ή και τα δύο.

Πώς να ζητήσετε βοήθεια για μεταγεννητική κατάθλιψη

Δεν χρειάζεται να εξηγήσετε τα πάντα τέλεια. Αρκεί μία φράση για να ανοίξει η συζήτηση: «Δεν νομίζω ότι τα καταφέρνω μετά τη γέννα». Ή: «Φοβάμαι ότι έχω επιλόχεια κατάθλιψη».

Ξεκινήστε από τον γυναικολόγο, τη μαία ή τον γιατρό σας

Ο γυναικολόγος, η μαία, ο οικογενειακός γιατρός, ο παθολόγος ή ένας γιατρός σε Κέντρο Υγείας μπορούν να είναι ένα πρώτο σημείο επαφής. Μπορούν να αξιολογήσουν τα συμπτώματα, να συζητήσουν τις διαθέσιμες επιλογές θεραπείας, να ελέγξουν πιθανά σωματικά αίτια όπως αναιμία ή διαταραχές του θυρεοειδούς και να σας παραπέμψουν σε ψυχολόγο ή ψυχίατρο.

Αν μπορείτε, δώστε συγκεκριμένες πληροφορίες. Πείτε πόσο καιρό διαρκούν τα συμπτώματα μετά τον τοκετό, πώς επηρεάζουν τον ύπνο και την καθημερινότητά σας και αν έχετε σκέψεις που σας τρομάζουν. Μπορείτε να πάρετε μαζί σας τον σύντροφο, μια φίλη ή ένα σημείωμα με όσα θέλετε να πείτε, αν δυσκολεύεστε να μιλήσετε.

Ρωτήστε για την Κλίμακα Επιλόχειας Κατάθλιψης του Εδιμβούργου

Η Κλίμακα Επιλόχειας Κατάθλιψης του Εδιμβούργου, γνωστή και ως EPDS, είναι ένα σύντομο ερωτηματολόγιο που βοηθά στην ανίχνευση πιθανής επιλόχειας κατάθλιψης και άγχους. Μπορεί να σας το προτείνει η μαία, ο γυναικολόγος ή ένας επαγγελματίας ψυχικής υγείας. Υπάρχουν επίσης διαθέσιμες μεταφρασμένες εκδόσεις για αυτοέλεγχο.

Δεν αποτελεί διάγνωση και ένας αριθμός δεν μπορεί να περιγράψει ολόκληρη την εμπειρία σας. Μπορεί, όμως, να γίνει η αφορμή για να αναζητήσετε βοήθεια, ειδικά αν έχετε συνηθίσει να υποτιμάτε αυτά που νιώθετε.

Μιλήστε με ειδικό ψυχικής υγείας

Ένας επαγγελματίας με εμπειρία στην ψυχική υγεία στην εγκυμοσύνη και τη λοχεία μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά. Μπορεί να είναι ψυχολόγος, ψυχίατρος, ψυχοθεραπευτής ή σύμβουλος ψυχικής υγείας, σε δημόσια δομή ή ιδιωτικά.

Μπορείτε να απευθυνθείτε σε Κέντρο Ψυχικής Υγείας, σε εξωτερικό ιατρείο νοσοκομείου ή σε ιδιώτη ειδικό. Ο γιατρός ή η μαία σας μπορεί να σας καθοδηγήσει για τις διαθέσιμες υπηρεσίες στην περιοχή σας.

Οι ομάδες γονέων, οι δομές δήμων, τα κέντρα κοινότητας και οι οργανώσεις που προσφέρουν υποστήριξη για νέες μητέρες μπορούν επίσης να μειώσουν την απομόνωση. Το να ακούσετε μια άλλη μητέρα να λέει «το ένιωσα κι εγώ» μπορεί να ανακουφίσει περισσότερο απ’ όσο φαντάζεστε.

Η θεραπεία μεταγεννητικής κατάθλιψης μπορεί να βοηθήσει πραγματικά

Δεν υπάρχει κανένα βραβείο για το να τα περνάτε όλα μόνη σας. Η θεραπεία μεταγεννητικής κατάθλιψης είναι αποτελεσματική και πολλές μητέρες νιώθουν σημαντική βελτίωση όταν βρουν τον σωστό συνδυασμό φροντίδας.

Ψυχοθεραπεία

Οι θεραπείες μέσω συζήτησης είναι συχνά η πρώτη επιλογή. Η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, ή CBT, έχει ισχυρά επιστημονικά δεδομένα για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης και του άγχους μετά τον τοκετό. Βοηθά να αναγνωρίσετε σκληρές σκέψεις, να αμφισβητήσετε πεποιθήσεις που σας επιβαρύνουν και να αποκτήσετε πρακτικά εργαλεία για τις δύσκολες στιγμές.

Χρήσιμη μπορεί να είναι και η διαπροσωπική ψυχοθεραπεία, ιδιαίτερα όταν η χαμηλή διάθεση συνδέεται με αλλαγές στη σχέση, πένθος, συγκρούσεις ή έλλειψη υποστήριξης.

Η θεραπεία δεν χρειάζεται να αφορά μόνο το μωρό. Είστε ένας ολόκληρος άνθρωπος. Η ταυτότητά σας, το σώμα σας, οι σχέσεις, η ιστορία, ο θυμός, οι φόβοι και οι ελπίδες σας έχουν θέση στη συζήτηση.

Φαρμακευτική αγωγή

Τα αντικαταθλιπτικά μπορούν να αποτελέσουν σημαντικό μέρος της θεραπείας για μέτρια ή σοβαρή επιλόχεια κατάθλιψη. Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης, γνωστοί ως SSRIs, συνταγογραφούνται συχνά και ορισμένες επιλογές θεωρούνται γενικά συμβατές με τον θηλασμό.

Ο ψυχίατρος ή ο γιατρός σας θα συζητήσει μαζί σας τα οφέλη, τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, το ιστορικό ψυχικής υγείας και όσα χρειάζεται να γνωρίζετε για τον θηλασμό. Μην αρχίζετε ή διακόπτετε φάρμακα απότομα χωρίς ιατρική συμβουλή. Η αθεράπευτη κατάθλιψη έχει επίσης επιπτώσεις και η δική σας ευεξία μετράει.

Ομάδες υποστήριξης και πρακτική βοήθεια

Μια ομάδα υποστήριξης δεν αντικαθιστά την άμεση κλινική φροντίδα όταν υπάρχει ανάγκη, αλλά μπορεί να γίνει ένα πολύτιμο κομμάτι της βοήθειας μετά τον τοκετό. Κάποιες ομάδες δέχονται μητέρες μαζί με τα μωρά τους, χωρίς την πίεση να βρεθεί κάποιος για φύλαξη. Άλλες προσφέρουν διαδικτυακές συναντήσεις για μητέρες που μένουν στο σπίτι, θηλάζουν συχνά ή είναι πολύ κουρασμένες για μετακίνηση.

Και η πρακτική βοήθεια είναι ουσιαστική. Ένα ζεστό φαγητό από μια γειτόνισσα, λίγα πλυντήρια από την αδελφή σας ή μισή ώρα που κάποια φίλη κρατά το μωρό για να κάνετε μπάνιο δεν είναι ασήμαντα πράγματα. Όταν είστε εξαντλημένη, μπορεί να είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεστε.

Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα, ως συμπλήρωμα

Η κίνηση, ο ύπνος, η διατροφή και η επαφή με άλλους ανθρώπους δεν «θεραπεύουν» μόνα τους την κατάθλιψη. Μην αφήσετε κανέναν να σας πείσει ότι μια βόλτα γύρω από το τετράγωνο αρκεί. Μπορούν όμως να στηρίξουν την ανάρρωση παράλληλα με την ψυχοθεραπεία ή τη φαρμακευτική αγωγή.

Δοκιμάστε την πιο μικρή και εφικτή εκδοχή:

• Δέκα λεπτά έξω με το καρότσι
• Έναν υπνάκο ενώ κάποιος άλλος κρατά το μωρό
• Ένα κανονικό γεύμα αντί για μπισκότα και κρύο καφέ
• Ένα ειλικρινές μήνυμα σε έναν άνθρωπο που εμπιστεύεστε
• Μια σταθερή επικοινωνία με έναν άλλο ενήλικα
• Να δεχτείτε βοήθεια χωρίς να απολογείστε για το σπίτι

Τα μικρά βήματα παραμένουν βήματα.

Πώς να βοηθήσετε κάποιον με επιλόχεια κατάθλιψη

Οι σύντροφοι, οι συγγενείς και οι φίλοι συχνά θέλουν να βοηθήσουν, αλλά δεν ξέρουν τι να πουν. Ξεκινήστε ακούγοντας χωρίς να προσπαθείτε αμέσως να λύσετε το πρόβλημα ή να μειώσετε όσα νιώθει η μητέρα.

Ρωτήστε ευθέως: «Είσαι καλά, αλήθεια;» Και μετά περιμένετε. Μην βιαστείτε να γεμίσετε τη σιωπή.

Αν αναρωτιέστε πώς να βοηθήσετε μια γυναίκα με μεταγεννητική κατάθλιψη, δώστε σταθερή και πρακτική στήριξη:

• Μάθετε τα σημάδια και πάρτε στα σοβαρά κάθε αλλαγή στη συμπεριφορά της
• Πείτε «Σε πιστεύω» και «Δεν φταις εσύ γι’ αυτό»
• Αποφύγετε φράσεις όπως «Μα το μωρό είναι υγιές» ή «Πρέπει να χαρείς αυτή την περίοδο»
• Κρατήστε το μωρό ώστε να μπορέσει να κοιμηθεί, να κάνει μπάνιο, να φάει, να περπατήσει ή να πάει σε θεραπεία
• Προσφέρετε συγκεκριμένη βοήθεια: «Θα σου φέρω φαγητό την Τρίτη» είναι καλύτερο από το «Πες μου αν χρειαστείς κάτι»
• Ενθαρρύνετέ τη να μιλήσει με γιατρό, μαία, ψυχολόγο ή ψυχίατρο
• Προσφερθείτε να κάνετε εσείς το τηλεφώνημα, να καθίσετε δίπλα της ή να τη συνοδεύσετε στο ραντεβού, αν το θέλει
• Επικοινωνείτε ξανά και ξανά, όχι μόνο μία φορά
• Ζητήστε επείγουσα βοήθεια αν μιλά για αυτοτραυματισμό ή για βλάβη στο μωρό

Μην υποτιμάτε τον θυμό, την απόσυρση, τον πανικό ή το μούδιασμα επειδή δεν τη βλέπετε να κλαίει. Η κατάθλιψη δεν είναι πάντα σιωπηλή.

Αξίζετε φροντίδα κι εσείς

Η μητρότητα δεν απαιτεί να εξαφανιστείτε ως άνθρωπος. Επιτρέπεται να χρειάζεστε βοήθεια. Επιτρέπεται να πείτε ότι δεν απολαμβάνετε κάθε στιγμή. Επιτρέπεται να έχετε σύνθετα συναισθήματα για τον τοκετό, τον θηλασμό, το σώμα σας, τη σχέση σας και τη νέα σας ζωή.

Η επιλόχεια κατάθλιψη μπορεί να σας κάνει να πιστεύετε ότι το μέλλον θα είναι για πάντα σκοτεινό. Δεν είναι αλήθεια. Με βοήθεια για μεταγεννητική κατάθλιψη, κατάλληλη θεραπεία, χρόνο και υποστήριξη, οι άνθρωποι αναρρώνουν.

Δεν χρειάζεται να χειροτερέψετε για να «δικαιούστε» βοήθεια. Πείτε το σήμερα σε έναν άνθρωπο. Στον γιατρό σας, στη μαία, στον σύντροφό σας, σε μια φίλη ή σε μια άλλη μητέρα που ίσως καταλαβαίνει.

Το να ζητάτε βοήθεια σας κάνει πιο δυνατή μητέρα, όχι πιο αδύναμη.