Ο πλήρης οδηγός για τα κόπρανα νεογέννητου - μηκώνιο, μεταβατικά, κόπρανα θηλασμού και φόρμουλας, χρώμα, υφή και πότε να ανησυχείς
Οι πρώτες πάνες μπορούν πραγματικά να σε αφήσουν με το στόμα ανοιχτό. Το χρώμα, η υφή, η μυρωδιά (ή η απουσία της) - τίποτα δεν θυμίζει τα «κανονικά» κακά που έχουμε στο μυαλό μας. Πολλοί γονείς κάθονται πάνω από την πάνα και αναρωτιούνται αν αυτό που βλέπουν είναι φυσιολογικό ή αν πρέπει να πάρουν τηλέφωνο τον παιδίατρο ή το 1535.
Σε αυτόν τον οδηγό θα βρεις, βήμα βήμα, τι θεωρείται φυσιολογικό για τα κόπρανα νεογέννητου, από το πρώτο μηκώνιο μέχρι τα πιο γνώριμα κόπρανα μωρού όταν πια ο θηλασμός ή το μπιμπερό έχουν σταθεροποιηθεί. Κράτησέ τον στα αγαπημένα σου σαν προσωπικό «διάγραμμα κοπράνων μωρού».
Τα 4 βασικά στάδια στα κόπρανα νεογέννητου
Τα φυσιολογικά κόπρανα νεογέννητου αλλάζουν αρκετά γρήγορα τις πρώτες μέρες και εβδομάδες. Τα περισσότερα μωρά περνούν από 4 στάδια:
- Μηκώνιο - πρώτες 1–2 μέρες
- Μεταβατικά κόπρανα - περίπου στις μέρες 3–4
- Ώριμα κόπρανα θηλάσματος - συνήθως από την 5η μέρα στα μωρά που θηλάζουν
- Ώριμα κόπρανα φόρμουλας - στα μωρά που τρέφονται κυρίως με φόρμουλα
Κάθε στάδιο έχει τυπικό χρώμα, υφή και μυρωδιά.
1. Μηκώνιο: τα πρώτα πρώτα κακά
Πότε: από τη γέννηση μέχρι περίπου 24–48 ώρες
Πώς μοιάζει:
- Πολύ σκούρο πράσινο ή σχεδόν μαύρο
- Πυκνό και κολλώδες, σαν πίσσα ή πετιμέζι
- Γυαλιστερό, σχεδόν λαδερό
- Χωρίς έντονη μυρωδιά ή εντελώς άοσμο
Αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό.
Το μηκώνιο αποτελείται από όλα όσα κατάπιε το μωρό μέσα στη μήτρα: αμνιακό υγρό, κύτταρα δέρματος, βλέννες, χολή. Δεν σημαίνει ότι το μωρό είναι δυσκοίλιο ούτε είναι από μόνο του ένδειξη ασθένειας.
Μπορεί να παρατηρήσεις:
- Ότι δυσκολεύεσαι πολύ να το καθαρίσεις από το δέρμα
- Ότι κολλάει στην πάνα σε «κομμάτια»
- Ότι το μωρό κάνει αρκετές κενώσεις μηκωνίου τις πρώτες 1–2 μέρες
Οι μαίες και οι παιδίατροι στην Ελλάδα συνήθως ελέγχουν αν το μωρό έχει περάσει τα πρώτα κόπρανα μηκώνιο μέσα στις πρώτες 24 ώρες. Αν το νεογέννητο δεν έχει κάνει καθόλου κακά μέχρι τότε, ενημέρωσε άμεσα τη μαία, τον παιδίατρο ή το μαιευτήριο, γιατί σπανίως μπορεί να σημαίνει απόφραξη στο έντερο ή άλλο ιατρικό θέμα.
2. Μεταβατικά κόπρανα: σημάδι ότι το τάισμα αρχίζει να δουλεύει
Πότε: συνήθως τις μέρες 3–4 (μπορεί λίγο νωρίτερα ή λίγο αργότερα)
Πώς μοιάζουν:
- Πρασινοκαφέ ή κιτρινοκαφέ
- Λιγότερο κολλώδη από το μηκώνιο
- Πιο μαλακά, καμιά φορά λίγο πιο ρευστά
- Μπορεί να φαίνονται «ανακατεμένα» σε χρώματα, σαν να έχουν στίγματα
Οι περισσότεροι γονείς ανακουφίζονται όταν βλέπουν αυτή την αλλαγή. Τα μεταβατικά κόπρανα τις μέρες 3–4 είναι καλό σημάδι ότι το γάλα μπαίνει και το μηκώνιο απομακρύνεται.
Γιατί έχει σημασία:
- Δείχνει ότι το έντερο του μωρού αρχίζει να λειτουργεί με το γάλα
- Υποδηλώνει ότι ο θηλασμός ή η φόρμουλα αρχίζουν να σταθεροποιούνται
- Βοηθά τη μαία ή τον παιδίατρο να κρίνουν αν το μωρό τρώει αρκετά
Αν θηλάζεις και τη 3η μέρα το μωρό έχει ακόμα αποκλειστικά μαύρα, πηχτά κόπρανα μηκωνίου, ζήτησε από μαία ή σύμβουλο θηλασμού να ελέγξει το πιάσιμο στο στήθος και τη μεταφορά γάλακτος. Μπορεί απλώς το γάλα σου να αργεί λίγο να αυξηθεί, αλλά αξίζει έναν έλεγχο.
Ώριμα κόπρανα μωρού: θηλασμού και φόρμουλας
Αφού περάσουν οι πρώτες μέρες, τα κόπρανα μωρού αντικατοπτρίζουν περισσότερο το τι τρώει. Τα κόπρανα θηλάσματος και τα κόπρανα φόρμουλας συνήθως είναι αρκετά διαφορετικά σε χρώμα και υφή.
3. Ώριμα κόπρανα σε μωρό που θηλάζει
Πότε: συνήθως από την 5η μέρα και μετά, όταν έχει «έρθει» το γάλα
Τυπική εικόνα:
- Χρώμα: ζωηρό κίτρινο, κιτρινοπορτοκαλί ή σαν μουστάρδα
- Υφή: «σποράκια», κόκκοι ή μικρές νιφάδες, σαν να έχει μικρούς σπόρους
- Σύσταση: πολύ ρευστή, συχνά σχεδόν σαν διάρροια
- Μυρωδιά: ήπια, ελαφρώς γλυκιά ή σαν προζύμι
Αυτή η κλασική εικόνα «κόπρανα θηλάσματος κίτρινα σπόρια» συχνά κάνει τους γονείς να νομίζουν ότι το μωρό έχει διάρροια. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για απολύτως φυσιολογικά κόπρανα θηλάσματος.
Σημεία που βοηθούν:
- Ακόμα και πολύ ρευστά ή υδαρή κόπρανα θηλάσματος μπορεί να είναι φυσιολογικά
- Μαλακά, «πιτσιλιστά» κακά που απλώνονται στην πάνα ή φτάνουν μέχρι την πλάτη είναι πολύ συνηθισμένα
- Η σπογγώδης, «σπορένια» υφή οφείλεται στο λίπος του μητρικού γάλακτος που χωνεύεται
Τι δεν θεωρείται φυσιολογικό:
- Εκρηκτικά, πολύ υδαρή κόπρανα, πολύ πιο συχνά από το συνηθισμένο, ειδικά αν το μωρό φαίνεται άρρωστο ή έχει πυρετό
- Κόπρανα με αίμα, πολύ βλέννα ή με έντονη, άσχημη μυρωδιά
Θα δούμε παρακάτω πιο λεπτομερώς τη διάκριση «διάρροια ή φυσιολογικά κόπρανα μωρού».
4. Ώριμα κόπρανα σε μωρό που πίνει φόρμουλα
Πότε: από τις πρώτες μέρες αν το μωρό τρέφεται μόνο με φόρμουλα ή όταν η φόρμουλα είναι η βασική τροφή
Τυπική εικόνα:
- Χρώμα: μπεζ, ανοιχτό καφέ, κιτρινωπό ή πρασινοκαφέ
- Υφή: πιο λεία, κρεμώδης
- Σύσταση: πιο πηχτή από τα κόπρανα θηλάσματος, συχνά την παρομοιάζουν με φυστικοβούτυρο
- Μυρωδιά: πιο έντονη και «δυνατή» από τα κόπρανα θηλάσματος
Η φόρμουλα χωνεύεται με διαφορετικό τρόπο από το μητρικό γάλα, οπότε τα κόπρανα φόρμουλας συνήθως:
- Είναι λίγο πιο σφιχτά, αλλά παραμένουν μαλακά
- Βγαίνουν σε πιο «σχηματισμένες» μάζες ή σαν πάστα
- Μυρίζουν περισσότερο σαν αυτό που θεωρούμε «κανονικά» κόπρανα
Αν συνδυάζεις θηλασμό και φόρμουλα, τα κόπρανα μωρού μπορεί να είναι κάπου ανάμεσα, ή να αλλάζουν μέρα με τη μέρα. Αυτό είναι φυσιολογικό, αρκεί το μωρό να είναι καλά και τα κακά να παραμένουν μαλακά.
Κάθε πότε πρέπει να κάνει κακά ένα νεογέννητο;
Η συχνότητα κοπράνων μωρού είναι από τα θέματα που αγχώνουν περισσότερο τους γονείς. Κάποια μωρά λερώνουν την πάνα σχεδόν μετά από κάθε γεύμα, ενώ άλλα μπορεί να περάσουν μέρες χωρίς κένωση. Και τα δύο μπορεί να είναι φυσιολογικά, ανάλογα με την ηλικία και τη διατροφή.
Συχνότητα κοπράνων μωρού που θηλάζει
Τις πρώτες εβδομάδες, πολλά μωρά που θηλάζουν κάνουν πολύ συχνά κακά.
Τυπικό μοτίβο:
- Μέρες 1–2: τουλάχιστον 1–2 κενώσεις μηκωνίου την ημέρα
- Μέρες 3–4: περίπου 3–4 μεταβατικά κόπρανα την ημέρα
- Από την 5η μέρα και στις πρώτες εβδομάδες:
- Πολύ συχνά, 6–10 κίτρινες κενώσεις την ημέρα
- Πολλά μωρά λερώνουν την πάνα σχεδόν σε κάθε γεύμα
Τα πολλά, μαλακά, κίτρινα κόπρανα μωρού σε αυτή τη φάση είναι συνήθως ένδειξη ότι ο θηλασμός πάει καλά.
Μετά τους 1,5–2 μήνες, η συχνότητα μπορεί να αλλάξει θεαματικά:
- Κάποια μωρά συνεχίζουν να κάνουν κακά αρκετές φορές τη μέρα
- Άλλα μειώνουν σε μία φορά την ημέρα
- Και μερικά μπορεί να κάνουν κακά μόνο κάθε 5–7 μέρες
Όσο:
- Θηλάζει καλά και συχνά
- Βρέχει αρκετές πάνες με ούρα
- Παίρνει βάρος ικανοποιητικά
- Και όταν τελικά κάνει κακά, αυτά είναι μαλακά και βγαίνουν χωρίς υπερβολική δυσφορία
…τότε όλα αυτά τα μοτίβα θεωρούνται φυσιολογικά για κόπρανα μωρού που θηλάζει, σύμφωνα και με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και των ελληνικών παιδιατρικών εταιρειών.
Αν το μωρό που θηλάζει γκρινιάζει, κοκκινίζει και κλαίει πριν βγάλει τελικά μαλακά κόπρανα, τις περισσότερες φορές δεν είναι δυσκοιλιότητα. Συνήθως πρόκειται απλώς για άσκηση: μαθαίνει να συντονίζει τους κοιλιακούς και τους μυς του πυελικού εδάφους.
Συχνότητα κοπράνων μωρού που πίνει φόρμουλα
Τα μωρά που τρέφονται με φόρμουλα, έχουν συνήθως πιο σταθερό μοτίβο.
Συνηθισμένα εύρη:
- Συνήθως 1–4 κενώσεις την ημέρα στους πρώτους μήνες
- Κάποια κάνουν κακά σχεδόν με κάθε γεύμα, άλλα μόνο 1–2 φορές τη μέρα
- Η σύσταση είναι συνήθως μαλακή και παχύρρευστη, όχι σκληρή ή σαν «σφαιρίδια»
Αν ένα μωρό με φόρμουλα:
- Κάνει κακά λιγότερο από 1 φορά τη μέρα, και
- Τα κόπρανα είναι σκληρά, ξηρά ή σαν μικρά μπαλάκια
…αυτό μπορεί να υποδηλώνει δυσκοιλιότητα, ιδιαίτερα αν φαίνεται να πονάει ή να πιέζεται πολύ. Σε αυτή την περίπτωση μίλα με τον παιδίατρο ή κάλεσε το 1535 για συμβουλή, πριν δοκιμάσεις μόνη σου «γιατροσόφια».
Οδηγός χρώματος: τι χρώμα κοπράνων μωρού είναι φυσιολογικό και τι όχι
Το χρώμα κοπράνων μωρού μπορεί να αλλάζει αρκετά και τις περισσότερες φορές δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Κάποια χρώματα όμως χρειάζονται άμεση προσοχή.
Ακολουθεί ένας απλός οδηγός χρώματος για κόπρανα νεογέννητου και βρέφους.
Κίτρινο ή μουσταρδί
- Πολύ συχνό στα κόπρανα μωρού που θηλάζει
- Εμφανίζεται και σε μωρά με φόρμουλα, ανάλογα με το γάλα
- Συχνά περιγράφεται σαν χρώμα μουστάρδας
Αν το μωρό είναι κατά τα άλλα καλά, κίτρινα ή μουσταρδί κόπρανα μωρού είναι φυσιολογικά.
Μπεζ ή καφέ
- Τυπικά για κόπρανα μωρού με φόρμουλα
- Μπορεί να είναι μπεζ, ανοιχτό καφέ ή λίγο πιο σκούρα
- Συνήθως με πιο παχύρρευστη υφή
Και αυτά θεωρούνται φυσιολογικά, αρκεί να είναι μαλακά και το μωρό να δείχνει υγιές.
Πράσινα κόπρανα μωρού
Τα πράσινα κόπρανα μωρού συχνά τρομάζουν, αλλά τις περισσότερες φορές είναι αθώα, ειδικά όταν:
- Το μωρό τρώει καλά
- Δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα
- Τα κακά είναι μαλακά, όχι σκληρά ή πολύ υδαρή
Συνηθισμένες αιτίες για πράσινα κόπρανα μωρού:
- Γρήγορη διέλευση από το έντερο, οπότε η χολή δεν προλαβαίνει να «σπάσει» από πράσινη σε κίτρινη ή καφέ
- Ανισορροπία πρόσθιου - οπίσθιου γάλακτος σε μωρά που θηλάζουν, π.χ. αν κάνει πολλά, πολύ σύντομα γεύματα και παίρνει περισσότερο το πιο «νερουλό» γάλα της αρχής
- Ήπια ιωώσεις ή μικρά στομαχικά, αν όμως το μωρό είναι κατά τα άλλα μια χαρά
Το πράσινο μπορεί να είναι φυσιολογικό χρώμα στο «διάγραμμα κοπράνων μωρού». Παρόλα αυτά, επικοινώνησε με γιατρό αν τα πράσινα κόπρανα:
- Συνοδεύονται από βλέννα και αίμα
- Είναι υπερβολικά υδαρή και πολύ συχνά
- Συνδυάζονται με πυρετό, εμετούς ή ένα μωρό που φαίνεται πολύ καταβεβλημένο
Κόκκινα ή με αίμα
Κόπρανα μωρού με κόκκινο χρώμα ή ορατό αίμα δεν τα αγνοούμε ποτέ.
Πιθανές αιτίες:
- Μικρές ρωγμές στον πρωκτό (ραγάδες), συνήθως από έντονη πίεση ή σκληρό κόπρανο
- Αλλεργία ή δυσανεξία στην πρωτεΐνη αγελαδινού γάλακτος (σε κάποια μωρά με φόρμουλα ή σε μωρά που θηλάζουν και η μητέρα καταναλώνει πολλά γαλακτοκομικά)
- Λοίμωξη ή φλεγμονή στο έντερο
Καμιά φορά αυτό που μοιάζει με αίμα είναι απλώς κάτι που έφαγε το μεγαλύτερο βρέφος (π.χ. λίγος πουρές με παντζάρι). Στα νεογέννητα όμως δεν ρισκάρουμε.
Επικοινώνησε άμεσα με παιδίατρο ή με εφημερεύον νοσοκομείο αν δεις:
- Ζωηρό κόκκινο αίμα ανακατεμένο με τα κόπρανα
- Σκούρα κόκκινα «κομμάτια» ή θρόμβους
- Βλέννα σαν ζελέ με κόκκινο χρώμα
Αν το μωρό δείχνει πολύ άρρωστο, υποτονικό ή αφύσικα χλωμό και ταυτόχρονα έχει αιματηρά κόπρανα, κάλεσε αμέσως το 166.
Λευκά, πολύ ανοιχτά ή «κιμωλιακά» κόπρανα
Λευκά ή σχεδόν άχρωμα κόπρανα μωρού είναι σπάνια αλλά μπορεί να σημαίνουν σοβαρό πρόβλημα στο ήπαρ ή στους χοληφόρους πόρους (π.χ. ατρησία χοληφόρων).
Μπορεί να μοιάζουν:
- Λευκά, κρεμ ή μπεζ πολύ ανοιχτό
- Σαν πηλός ή κιμωλία
- Γκριζωπά ή σαν στόκος
Αυτό θεωρείται επείγον περιστατικό.
Αν παρατηρήσεις λευκά, γκριζωπά ή πολύ ανοιχτά κόπρανα μωρού, ειδικά σε συνδυασμό με ίκτερο που δεν βελτιώνεται, ζήτα άμεσα ιατρική βοήθεια:
- Πάρε τον παιδίατρο την ίδια μέρα και τόνισε το χρώμα των κοπράνων
- Αν δεν μπορείς να τον βρεις, απευθύνσου σε εφημερεύον παιδιατρικό νοσοκομείο
Μην περιμένεις «να δεις αν θα αλλάξει».
Μαύρα κόπρανα μετά την περίοδο του μηκωνίου
Θυμήσου, τα μαύρα κόπρανα μηκωνίου είναι φυσιολογικά τις πρώτες 1–2 μέρες.
Όμως μαύρα κόπρανα μωρού μετά το στάδιο του μηκωνίου μπορεί να σημαίνουν:
- Παλαιό αίμα που περνάει μέσα από το έντερο
- Αιμορραγία κάπου στο πεπτικό σύστημα
Ένα μεμονωμένο, λίγο πιο σκούρο κακάκι συνήθως δεν είναι επείγον. Επαναλαμβανόμενα όμως, πηχτά, μαύρα κόπρανα χρειάζονται έλεγχο.
Μίλα με τον παιδίατρο ή πήγαινε σε γιατρό αν:
- Το μωρό έχει πολύ σκούρα, πίσσα-όπως κόπρανα μετά την 3η–4η μέρα ζωής
- Ή εμφανιστούν ξανά μαύρα κόπρανα μετά από περίοδο φυσιολογικών κίτρινων ή καφέ κενώσεων
Διάρροια ή φυσιολογικά κόπρανα μωρού;
Εδώ μπερδεύονται σχεδόν όλοι. Τα κόπρανα νεογέννητου, ειδικά στα μωρά που θηλάζουν, είναι από τη φύση τους πολύ μαλακά και ρευστά. Πώς ξεχωρίζουμε λοιπόν τι είναι απλώς χαλαρά κακά και τι διάρροια;
Φυσιολογικά, χαλαρά κόπρανα μωρού:
- Μαλακά, σαν πουρές ή και πιο ρευστά
- Μπορεί να απλώνονται στην πάνα
- Χρώμα κίτρινο, μουσταρδί, καφέ ή πράσινο
- Το μωρό είναι γενικά καλά, τρώει φυσιολογικά, βρέχει αρκετές πάνες
Πιθανή διάρροια σε νεογέννητο:
- Τα κόπρανα γίνονται ξαφνικά πολύ πιο υδαρή από το συνηθισμένο, σχεδόν σαν χρωματισμένο νερό
- Οι κενώσεις είναι πολύ πιο συχνές από το «κανονικό» για το δικό του μοτίβο
- Εκρηκτικά κακά που μουσκεύουν ολόκληρη την πάνα, επαναλαμβανόμενα μέσα στην ημέρα
- Πολύ πιο έντονη, δυσάρεστη μυρωδιά από ό,τι συνήθως
- Το μωρό μπορεί να έχει πυρετό, να γκρινιάζει, να μην τρώει καλά ή να είναι υπερβολικά νωθρό
Αν υποψιάζεσαι διάρροια:
- Έλεγξε τη θερμοκρασία του μωρού
- Πρόσεξε σημάδια αφυδάτωσης: λιγότερα βρεγμένα πάνια, ξερό στόμα, βυθισμένη πηγή (το μαλακό σημείο στο κεφάλι), μωρό πολύ υπνηλικό ή δύσκολο να ξυπνήσει
Επικοινώνησε με παιδίατρο ή με εφημερεύον ιατρείο την ίδια μέρα αν:
- Νεογέννητο κάτω των 3 μηνών έχει πιθανή διάρροια
- Υπάρχει αίμα ή πολλή βλέννα στα κόπρανα
- Το μωρό φαίνεται άρρωστο, έχει πυρετό ή δεν τρώει καλά
Πότε να ανησυχήσεις για τα κόπρανα νεογέννητου
Πολλές «περίεργες» λεπτομέρειες στα κόπρανα μωρού είναι τελείως ακίνδυνες. Κάποιες όμως όχι. Ακολουθεί μια σύντομη λίστα με καταστάσεις όπου αξίζει να ζητήσεις ιατρική συμβουλή.
Επικοινώνησε με μαία, παιδίατρο ή νοσοκομείο αν:
- Δεν έχει κάνει καθόλου κακά για πάνω από 24 ώρες μέσα στην πρώτη εβδομάδα, ειδικά αν δεν έχει αποβάλλει μηκώνιο
- Βλέπεις αίμα ή μεγάλη ποσότητα βλέννας στα κόπρανα
- Τα κόπρανα είναι λευκά, πολύ ανοιχτά ή κιμωλιακά σε οποιαδήποτε ηλικία
- Υπάρχουν πολύ υδαρά, συχνά κόπρανα σε συνδυασμό με πυρετό ή μωρό που φαίνεται άρρωστο
- Εμφανίζονται πάλι μαύρα, πηχτά κόπρανα μετά την περίοδο του μηκωνίου
- Τα κόπρανα είναι σταθερά σκληρά, ξηρά, σαν σφαιρίδια, και το μωρό δείχνει να πονάει ή να ταλαιπωρείται πολύ
Και φυσικά, αν κάτι «δεν σου κάθεται καλά», довς βάση στο ένστικτό σου και ζήτα βοήθεια. Οι γιατροί και τα νοσοκομεία στην Ελλάδα προτιμούν να καθησυχάζουν έναν ανήσυχο γονιό νωρίς, παρά να δουν ένα μωρό αργά μέσα σε μια νόσηση.
Πρακτικές συμβουλές για να παρακολουθείς τα κόπρανα του μωρού
Μερικές απλές συνήθειες κάνουν τη ζωή σου πιο εύκολη και βοηθούν και εσένα και τον γιατρό να έχετε καθαρή εικόνα.
-
Κράτα ένα απλό ημερολόγιο τις πρώτες εβδομάδες
- Σημείωνε χρώμα κοπράνων μωρού, σύσταση και συχνότητα
- Μπορείς να χρησιμοποιήσεις εφαρμογή στο κινητό ή απλώς ένα χαρτί κολλημένο στο ψυγείο
-
Βάλε αρκετή προστατευτική κρέμα
- Τα συχνά, όξινα, κίτρινα κόπρανα θηλάσματος μπορούν να ερεθίσουν εύκολα το δερματάκι και να προκαλέσουν σύγκαμα
-
Τράβα φωτογραφίες όταν δεν είσαι σίγουρη
- Αν κάτι σε ανησυχεί στο χρώμα ή την υφή κοπράνων νεογέννητου, μια φωτογραφία στο κινητό βοηθά πολύ να δείξεις ακριβώς τι εννοείς σε παιδίατρο ή μαία
-
Ρώτησε στα τακτικά ραντεβού
- Στις επισκέψεις στο σπίτι από μαία ή στην πρώτη επίσκεψη στον παιδίατρο, ανέφερε ό,τι σε προβληματίζει σχετικά με τη συχνότητα κοπράνων μωρού ή την εμφάνισή τους
Τα κόπρανα μωρού είναι βρόμικα, καμιά φορά μυρίζουν περίεργα, συχνά μας μπερδεύουν. Μόλις όμως μάθεις τι θεωρείται φυσιολογικό, γίνονται ένα από τα πιο χρήσιμα καθημερινά «σημάδια» για το πώς τρέφεται και πώς αναπτύσσεται το μωρό σου.
Αν βρεθείς ξανά να κοιτάς μια πάνα και να σκέφτεσαι «πώς είναι τα κόπρανα νεογέννητου όταν κάτι δεν πάει καλά;», ξαναγύρνα σε αυτόν τον οδηγό, σύγκρινε αυτό που βλέπεις και, αν ακόμα δεν είσαι σίγουρη, πάρε ένα τηλέφωνο σε ειδικό. Ο συνδυασμός: το δικό σου ένστικτο, συν η σωστή ενημέρωση, είναι συνήθως ο πιο ασφαλής δρόμος.
Εμείς ως προγραμματιστές της εφαρμογής Erby αποποιούμαστε κάθε ευθύνη για οποιεσδήποτε αποφάσεις λάβετε βάσει αυτών των πληροφοριών, οι οποίες παρέχονται μόνο για γενικούς ενημερωτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν την προσωπική ιατρική συμβουλή.
