Bakit Umiiyak ang mga Sanggol? Sanhi, Senyales at Mga Paraan para Mapatahimik

Bakit Umiiyak ang mga Sanggol?

Walang tunog na mas madaling magpabilis ng tibok ng puso kaysa sa iyak ng sarili mong anak. Kapag matagal nang umiiyak ang sanggol, puwedeng mangamba, mapagod, o isipin mong, “Bakit umiiyak ang sanggol kahit nasubukan ko na ang lahat?”

Hindi ibig sabihin nito na may mali kang ginagawa bilang magulang. Ang pag-iyak ng sanggol ay paraan niya ng pakikipag-usap, hindi sukatan ng galing mo sa pag-aalaga. Habang tumatagal, mas makikilala mo ang mga kilos at tunog ng anak mo. Sa ngayon, makatutulong ang simpleng rutin para matukoy ang kailangan niya at mapatahan siya nang ligtas.

Hindi pa nakakakapagsalita ang sanggol, kaya ang pag-iyak ang pangunahing paraan niya para humingi ng tulong. Hindi niya masasabing gutom siya, inaantok, naiinitan, giniginaw, nalulungkot, o may hindi komportable sa katawan niya. Sa iyak niya, para siyang nagsasabing, “May kailangan akong ipaalam.”

May mga pagkakataong madaling makita ang dahilan. Pero may mga gabing sunod-sunod ang iyak, lalo na sa hapon o gabi, at tila wala talagang malinaw na sagot.

Narito ang ilang karaniwang sanhi ng pag-iyak ng sanggol:

• Gutom - ito ang pinakakaraniwang dahilan, lalo na sa mga unang linggo kung kailan madalas dumede ang sanggol.
• Basang o maruming lampin/diaper - may mga batang hindi gaanong naaabala rito, pero may iba namang iyak agad nang iyak.
• Pagod o antok - kapag sobrang pagod, mas hirap silang makatulog at kumalma.
• Kabag o pananakit ng tiyan - puwedeng dahil sa hangin sa tiyan, reflux, hirap dumumi, o dahil hindi pa ganap ang pag-develop ng digestive system.
• Masyadong mainit o malamig - hindi pa kasinghusay ng matatanda ang sanggol sa pagkontrol ng temperatura ng katawan.
• Sobrang ingay o masyadong maraming nangyayari sa paligid - maliwanag na ilaw, maingay na TV, maraming bisita, paulit-ulit na pagbubuhat, o matagal na gising ay puwedeng makapagpagod sa kanila.
• Pangangailangan ng kalinga - normal na gustong buhatin at yakapin ang sanggol. Hindi ito “paglalambing” o pagsasanay sa masamang ugali.
• Masakit ang katawan o may sakit - hindi ito ang madalas na dahilan, pero mahalagang isaalang-alang kung kakaiba ang iyak o mukhang masama ang pakiramdam ng bata.

Minsan, higit sa isa ang dahilan ng iyak. Ang gutom na sanggol ay maaari ring sobrang pagod. Ang sanggol na may kabag ay maaaring lalo pang mapagod dahil sa matagal na pag-iyak. Sa halip na maghanap agad ng iisang sagot, subukang isa-isahin ang mga posibilidad.

Ano ang Ibig Sabihin ng Iyak ng Sanggol?

Natural lang na gustong-gusto ng mga magulang ang pagkilala sa iyak ng sanggol na parang may malinaw na diksyunaryo. May mga pattern, pero walang tunog na pare-pareho para sa lahat ng bata. Magbabago rin ang iyak ng isang sanggol depende sa araw, edad, at nararamdaman niya.

Mas makikilala mo ang sariling anak mo kaysa sa anumang chart. Pero puwede pa ring makatulong ang pakikinig sa tono, ritmo, lakas ng iyak, at pagmamasid sa galaw ng katawan niya.

Iyak Dahil sa Gutom: Paulit-ulit at Palakas Nang Palakas

Ang iyak dahil sa gutom ay kadalasang nagsisimula sa pag-ungol, pagkabahala, o paulit-ulit na tunog na parang “neh, neh.” Kapag hindi agad nadede, karaniwan itong lumalakas at nagiging mas desperado.

Mas mabuting makita ang tanda na gutom ang sanggol bago pa siya umiyak nang malakas. Narito ang ilang palatandaan:

• Lumingon ang ulo at ibinubuka ang bibig kapag nadampi ang pisngi
• Dinidilaan o hinihigop ang labi
• Isinusubo ang kamao o daliri
• Biglang nagiging alerto, kumikilos, o naghahanap ng suso o bote

Kung iniisip mo kung paano malaman gutom ng sanggol, tandaan na ang malakas na iyak ay kadalasang huli nang senyales. Kapag naagapan ang mga unang hudyat, mas kalmado ang pagpapadede para sa inyong dalawa.

Iyak Dahil sa Pagod: Mahinahon sa Simula, Pagkatapos ay Lumalala

Ang pagod na sanggol ay maaaring magreklamo, umungol, o umiyak nang tila mainisin. Maaari niyang kusutin ang mata, hilahin ang tainga, tumingin sa kawalan, humikab, o umiwas ng tingin sa mukha at laruan.

May ilang sanggol na nagiging sobrang likot kapag inaantok. Kumakaway nang malakas ang mga kamay, sumisipa, at tila lumalaban sa pagtulog.

Isa sa mga tanda na pagod ang sanggol ay ang mabilis niyang pagka-overwhelm matapos ang maikling oras ng paggising. Ang bagong silang na sanggol ay kadalasang kaya lang manatiling gising nang 45 hanggang 60 minuto. Kapag hysterical na ang iyak, maaaring sobrang pagod na siya at mangangailangan ng mas maraming tulong para makatulog.

Iyak Dahil sa Sakit: Biglaan, Matinis, at Matindi

Ang iyak ng sakit sa sanggol ay madalas biglaan, matinis, matalas, o mas malakas kaysa sa normal niyang iyak. Puwedeng wala itong karaniwang yugto ng pag-ungol bago humagulgol.

Maaaring hilahin niya ang mga tuhod papunta sa tiyan, i-arko ang likod, mamutla, o hirap na hirap mapatahan. Hindi naman lahat ng biglang pagsigaw ay seryosong problema. Pero kung pakiramdam mo ay “iba ang iyak na ito,” seryosohin ang kutob mo at suriing mabuti ang sanggol.

Iyak Dahil sa Pagkabagot o Sobrang Stimulation: Pabugso-bugsong Pagkabalisa

Ang sanggol na nababagot ay maaaring umiyak nang kaunti, tumahimik kapag kinausap o nilaro, at muling magreklamo pagkatapos. Sa kabilang banda, ang sobrang stimulation ay madalas dulot ng paligid mismo: maingay na telebisyon, maliwanag na ilaw, maraming bumibisita, maraming laruan, o matagal na lakad sa mall.

Bantayan ang mga senyales gaya ng pag-iwas ng tingin, pagkuyom ng kamao, bigla-biglang galaw, mabilis na pagkukurap, at pamumula ng mukha.

Kung ang tanong mo ay sanggol over-stimulated ano gagawin, bawasan ang mga nangyayari sa paligid. Ilipat siya sa tahimik at medyo madilim na lugar, patayin ang TV, at yakapin nang mahigpit ngunit mahinahon. Minsan, mas epektibo ang kaunting ingay at kaunting kilos kaysa dagdag na pagpapasaya.

Isang Sistematikong Checklist Kapag Umiiyak ang Sanggol

Kapag malakas ang iyak ng anak mo, normal lang na mablangko ang isip. Ang isang simpleng listahan ay puwedeng magsilbing gabay. Dahan-dahang isa-isahin ang mga ito.

1. Gutom ba siya?
   Mag-alok ng gatas kung may lumipas na oras mula sa huling dede o kung may nakikita kang hunger cues. Ang bagong silang na breastfed na sanggol ay maaaring dumede nang 8 hanggang 12 beses sa loob ng 24 oras, at kung minsan ay mas madalas pa sa panahon ng cluster feeding.

2. Kailangan ba ng palit-diaper?
   Tingnan kung basa, may dumi, masikip ang diaper, o may pamumula at iritasyon sa balat.

3. Naiinitan o giniginaw ba siya?
   Kapain ang dibdib o batok, hindi ang kamay at paa dahil madalas talagang malamig ang mga ito. Sa mainit na klima, magdamit ng magaan at preskong tela. Iwasang balutin nang sobra ang sanggol, lalo na kung mainit ang kuwarto.

4. Inaantok ba siya?
   Hinaan ang ilaw, bawasan ang ingay, at simulan ang nakasanayan ninyong pampatulog. Hindi kailangang hintaying sobrang antok na siya. Kumilos agad kapag napansin ang unang senyales ng pagod.

5. May kabag o pananakit kaya ng tiyan?
   Magpahinga sandali sa pagpapadede para padighayin siya. Ipatong nang tuwid sa balikat, igalaw nang dahan-dahan ang mga binti na parang nagbibisikleta, o imasahe ang tiyan nang paikot sa direksiyong pakanan kapag kalmado siya.

6. Sobrang stimulated ba siya?
   Lumipat sa tahimik na kuwarto. Patayin ang TV o hinaan ang mga tunog. Kung may bisita, huwag munang ipasa-pasa ang sanggol. Hindi kailangang ganap na tahimik ang paligid, pero nakapagpapakalma ang maayos at hindi magulong kapaligiran.

7. Kailangan lang ba niya ng yakap?
   Buhatin siya, idikit sa dibdib, at kausapin nang mahina. Hindi minamanipula ng sanggol ang magulang kapag humihingi siya ng kalinga. Kailangan niya ang init, amoy, at tibok ng pusong pamilyar sa kanya.

Ang checklist kapag umiiyak ang sanggol ay praktikal na paraan para matukoy ang posibleng kailangan niya. At kung natapos mo ang listahan pero hindi pa rin malinaw ang dahilan, normal din iyon. May mga pagkakataong kumpleto naman ang lahat ng pangangailangan niya, pero hirap lang talaga siyang kumalma.

Paano Patahimikin ang Sanggol: Mga Paraang Maaaring Gumana

Walang iisang teknik na laging epektibo sa lahat ng sanggol. Madalas, ang mabisang paraan patahimikin ang sanggol ay kombinasyon ng pagpapadede, pagkarga, banayad na galaw, at tahimik na kapaligiran.

1. Pagpapadede

Sa batang sanggol, unahin ang pag-check kung gutom dahil ito ang pinaka-karaniwang dahilan ng iyak. Mag-alok ng suso, bote, o expressed breast milk. Sa unang mga linggo, normal ang madalas na pagdede.

Kung umiiyak ang sanggol tuwing humihiwalay sa suso o bote, paulit-ulit na nag-a-arko ng likod, inuubo habang dumedede, malakas magsuka, o mukhang hindi komportable sa karamihan ng feeding, kumonsulta sa pediatrician, midwife, o health worker sa barangay health center. May paraan para matulungan ang feeding problems at reflux, at hindi mo kailangang solusyunan ito nang mag-isa.

2. Skin-to-Skin na Pagkarga

Ang skin-to-skin contact ay isa sa pinakabanayad na paraan para pakalmahin ang umiiyak na sanggol. Ilagay siya nang tuwid sa hubad mong dibdib, naka-diaper lamang, at takpan ang likod niya ng kumot o damit mo. Umupo nang komportable at siguraduhing gising ka habang hawak siya.

Ang init ng katawan mo, tibok ng puso, amoy, at ritmo ng paghinga ay nakatutulong para kumalma ang sanggol. Nakasuporta rin ito sa breastfeeding at bonding. Hindi lang ito para sa mga unang oras pagkatapos manganak, dahil maaari pa rin itong makatulong sa mga susunod na linggo at buwan.

3. Ang 5 S

Ang “5 S” ay mga karaniwang teknik para sa bagong silang na sanggol. Ginagaya nito ang pakiramdam ng pagiging masikip, mainit, at may banayad na galaw sa loob ng sinapupunan.

• Swaddle o pagbabalot - balutin nang sapat ang higpit pero hindi masikip ang balakang at mga binti. Patulugin ang nakabalot na sanggol nang nakatihaya. Itigil ang swaddling kapag sinusubukan na niyang gumulong.
• Side position habang karga - maaari siyang ihiga patagilid o padapa sa iyong bisig habang gising ka at nakabantay. Kapag patutulugin na, laging ihiga ang sanggol nang nakatihaya sa sariling patag, matigas, at walang kalat na higaan.
• Shush o tuloy-tuloy na “shhh” - gumawa ng mahinang ngunit tuloy-tuloy na tunog malapit sa kanya. Huwag itong idikit o ibulong nang malakas sa tainga.
• Swing o banayad na pag-ugoy - dahan-dahang i-rock ang sanggol habang suportado ang ulo at leeg. Huwag kailanman alugin, yugin, o galawin nang marahas ang sanggol.
• Suck o pagsuso - maaaring makapagpakalma ang pagsuso sa suso, malinis na daliri, o pacifier. Kung exclusively breastfeeding, makabubuting tanungin muna ang pediatrician o lactation counselor kung kailan ang tamang panahon para magpakilala ng pacifier, lalo na kung hindi pa maayos ang latch o milk supply.

Hindi kailangang gawin ang limang ito sa bawat pag-iyak. Subukan ang isa o dalawa, saka obserbahan kung alin ang gusto ng anak mo.

4. Paggamit ng Baby Carrier o Sling

Ang maayos na baby carrier o sling ay nagbibigay ng init, pagkakalapit, at banayad na paggalaw. Para sa maraming sanggol, sapat na ang kombinasyong ito para kumalma. Malaking tulong din ito kapag gusto niyang karga palagi ngunit kailangan mong kumilos gamit ang dalawang kamay.

Sundin ang gabay na TICKS para sa ligtas na pagkakarga: dapat masikip ngunit komportable ang carrier, laging kita ang mukha ng sanggol, sapat ang lapit para mahalikan ang ulo, hindi nakadikit ang baba sa dibdib, at suportado ang likod. Tiyaking walang telang nakatakip sa mukha niya. Huwag magpasuso sa sling kung hindi mo siya nakikita at hindi mo mapananatili ang ligtas na posisyon.

5. White Noise

May ilang sanggol na kumakalma sa tuloy-tuloy at mahinang tunog dahil natatakpan nito ang biglaang ingay sa bahay. Puwedeng tunog ng ulan, electric fan, o white-noise recording, kaysa musika na pabago-bago ang tugtog.

Panatilihing mahina ang volume, humigit-kumulang 50 dB pababa, katulad ng mahinang pag-uusap. Ilagay ang device nang malayo sa higaan. Huwag magpatugtog ng malakas na tunog buong gabi sa tabi ng ulo ng sanggol.

6. Pagpapalit ng Lugar

Kapag wala nang gumagana sa sala o kuwarto, subukang magpalit ng lugar. Lumabas sandali sa bakuran, tumayo malapit sa bukas na bintana, o maglakad nang dahan-dahan sa labas kung ligtas.

Minsan, sapat na ang sariwang hangin at ibang tanawin para maputol ang tuloy-tuloy na pag-iyak. Maaari ring ikaw ang nangangailangan ng kaunting pahinga at pagbabago ng paligid.

7. Maligamgam na Paligo

Ang paligong maligamgam ay maaaring mag-relax sa isang tensiyong sanggol, lalo na bago matulog sa gabi. Ihanda na ang tuwalya, damit, diaper, at iba pang kailangan bago simulan. Huwag iwan ang sanggol kahit isang saglit sa palanggana o bathtub.

Hindi lahat ng sanggol ay mahilig maligo. Kung mas lalo siyang umiiyak sa tubig, huwag ipilit. Hindi kailangang gawing bedtime routine ang isang bagay na lalo lang nagpapahirap sa inyong dalawa.

8. Sakay sa Kotse o Lakad sa Stroller

Ang tuloy-tuloy na galaw at mahinang vibration ng kotse o stroller ay maaaring makatulong kapag hirap mapatahan ang sanggol sa gabi. Siguraduhing maayos ang pagkakakabit ng harness sa car seat o stroller.

Kung nakatulog siya sa car seat, ilipat siya sa patag at matigas na higaan nang nakatihaya pagdating sa bahay, sa lalong madaling panahon. Ang car seat ay para sa biyahe, hindi para sa regular na pagtulog.

Mga Sintomas ng Colic at Kailan Hihingi ng Payo

Madalas gamitin ang salitang “colic” kapag malakas at matagal umiyak ang isang mukhang malusog na sanggol nang walang malinaw na dahilan. Karaniwang inilalarawan ito bilang pag-iyak nang mahigit tatlong oras sa isang araw, nang hindi bababa sa tatlong araw bawat linggo.

Madalas itong nagsisimula sa mga unang linggo, pinakamalala sa edad na anim hanggang walong linggo, at kadalasang humuhupa pagdating ng tatlo hanggang apat na buwan.

Maaaring kabilang sa mga sintomas ng colic ang:

• Matinding iyak, kadalasan sa hapon o gabi
• Namumulang mukha
• Mahigpit na pagkuyom ng kamao
• Pag-arko ng likod
• Paghila ng mga tuhod papunta sa tiyan
• Hirap kumalma kahit nadede, napadighay, at nakarga na

Nakakapagod at nakakaubos ng pasensiya ang colic, pero hindi ito sanhi ng maling pag-aalaga. Kung gusto mong malaman kung paano patahimikin ang colic ng sanggol, magsimula sa pagpapadede ayon sa pangangailangan, pagpapatayo para padighayin, tahimik na pagkarga, at banayad na pag-ugoy. Kumonsulta muna sa pediatrician, doktor, pharmacist, o barangay health worker bago gumamit ng patak, supplement, herbal remedy, o biglang magpalit ng gatas.

Mahalagang malaman kung kailan mag-alala sa pag-iyak. Dalhin agad ang sanggol sa pinakamalapit na emergency room, tumawag sa 911, o humingi ng agarang tulong medikal kung siya ay:

• May lagnat na 38°C o mas mataas kung wala pang 3 buwang gulang
• Hirap huminga, nangingitim o sobrang namumutla ang balat, o sobrang hina at malata
• Paulit-ulit na sumusuka nang malakas, o berde ang suka
• May namamaga at matigas na tiyan
• Ayaw dumede at mas kaunti ang basang diaper kaysa karaniwan
• May pantal na hindi kumukupas kapag pinisil
• May mahina, sobrang matinis, kakaiba, o tuloy-tuloy na naiibang iyak
• May kutob kang may mali kahit hindi mo pa maipaliwanag kung ano

Kilala mo ang anak mo. Walang masama sa paghingi ng tulong o pagpapatingin para makasiguro.

Kapag Walang Gumagana: Pangalagaan ang Sanggol at ang Sarili Mo

May mga sandaling napadede mo na, napalitan na ng diaper, napadighay, nakarga, nahele, nailakad, at napatahan sa “shhh,” pero umiiyak pa rin ang sanggol. Maaari itong magdulot ng galit, takot, lungkot, o matinding pagkairita. Karaniwan ang mga damdaming ito. Dinisenyo ang iyak ng sanggol para mahirap balewalain. Hindi ka mahina dahil nahihirapan ka.

Ang mahalaga ay kung ano ang gagawin mo pagkatapos.

Kapag pakiramdam mo ay sagad na ang pasensiya mo:

1. Ihiga ang sanggol nang nakatihaya sa ligtas, patag, at walang laman na crib, bassinet, o higaan.
2. Lumabas ng kuwarto nang limang minuto, o tumayo muna sa may pintuan kung mas komportable ka roon.
3. Huminga nang malalim, uminom ng tubig, maghilamos, o gumamit ng earplugs habang kumakalma.
4. Tumawag o mag-message sa taong mapagkakatiwalaan. Maaaring partner, kapamilya, kaibigan, pediatrician, barangay health worker, o emergency hotline.

Mas ligtas ang umiiyak na sanggol sa maayos na higaan kaysa sa sanggol na hawak ng sobrang pagod at galit na adult. At huwag na huwag alugin ang sanggol. Ang pag-alog ay maaaring magdulot ng malubhang pinsala sa utak o pagkamatay sa loob lamang ng ilang segundo.

Ang pag-aaral kung paano patahimikin ang sanggol ay hindi tungkol sa paghahanap ng isang perpektong paraan. Tungkol ito sa pagmamasid, pagtugon, pagsubok muli, at pagtanggap na may mga araw talagang mahirap. Hindi perpektong magulang ang kailangan ng anak mo. Kailangan niya ng kaligtasan, kalinga, at magulang na humihingi rin ng suporta kapag kinakailangan.