Sa unang walong linggo, parang umiikot lang ang araw sa pagpapadede, pagpapalit ng lampin, paglalaba, at pagpapatulog. Baka iniisip mo rin kung kailan ka ulit makakainom ng mainit na kape nang hindi napuputol. Tapos, isang araw, titingin nang diretso sa iyo ang iyong baby at ngingitian ka. Totoong ngiti. Hindi dahil sa kabag. Hindi rin basta reflex. Para sa maraming magulang, parang humihinto ang mundo sa sandaling iyon.
Sa edad na 2 buwan, mabilis ang mga pagbabago sa iyong sanggol. Maliit pa rin siya at lubos na umaasa sa iyo, pero hindi na siya katulad ng antukin at tahimik na bagong silang na iniuwi ninyo mula sa ospital. Unti-unti nang kumikilos nang mas maayos ang katawan niya, mas natututo ang mga mata kung saan titingin, at nagsisimula na siyang tumugon sa boses mo sa pamamagitan ng pag-ungol, pagngiti, at pagsipa-sipa.
Magkakaiba ang bilis ng bawat bata, kaya gamitin ang mga yugto ng sanggol bilang gabay, hindi bilang pagsusulit. May sanggol na mabilis sa pagngiti pero mas matagal bago tumibay ang leeg. Kung premature ipinanganak ang baby, maaaring mas akma na tingnan ang kaniyang corrected age. Kumonsulta sa pediatrician o sa health center kung may bagay na ikinababahala mo.
Kung nag-search ka ng “ano marunong sanggol 2 buwan” habang madaling-araw at karga mo ang baby na ayaw magpahinga, hindi ka nag-iisa. Sa panahong ito, mas kapansin-pansin na ang pakikipag-ugnayan ng sanggol sa mga taong nasa paligid niya.
Maaaring mapansin mong ang iyong sanggol ay:
Mahalagang bahagi pa rin ng araw ang pagpapakain ng sanggol 2 buwan, pagtulog, at pag-aadjust niya sa mundo sa labas ng sinapupunan. Pero mas marami nang sandali ng pakikipag-usap at pagtutugunan. Hindi ka lang basta nag-aalaga ngayon. Unti-unti na kayong nagkakaroon ng sariling ugnayan.
Abala ang katawan ng iyong baby sa paglaki. Dahan-dahang lumalakas ang leeg, balikat, braso, at katawan niya. Ang biglaang kilos na dala ng reflex noong bagong silang pa siya ay unti-unti ring nagiging mas kontrolado.
Isa sa mga nakakatuwang makita sa mga yugto ng sanggol ay ang pagbuti ng kontrol sa ulo. Kapag may bantay at ginagawa ang tummy time sanggol 2 buwan, marami sa mga baby ang kayang iangat ang ulo nang humigit-kumulang 45 degrees sa loob ng ilang segundo. Kahit bumagsak agad ang pisngi niya sa banig pagkatapos, tagumpay pa rin iyon.
Maaaring mapansin mo ring sinusubukan niyang sumandal sa mga bisig habang nakadapa. Paminsan-minsan, naipupuwesto niya ang mga siko sa ilalim ng balikat para bahagyang maiangat ang dibdib at tumingin sa paligid. Ito ang pundasyon ng lakas na gagamitin niya balang araw sa paggulong, pag-upo, at paggapang.
Hindi kailangang mahaba o perpekto ang tummy time. Mas mabisa ang ilang maiikling pagkakataon sa maghapon. Maaari mong subukan ang mga sumusunod:
Laging bantayan ang sanggol habang tummy time. Kapag oras ng pagtulog, ihiga siya nang nakatihaya sa ligtas at patag na higaan.
Noong mga unang araw, baka tila bigla-bigla at matitindi ang kumpas ng braso at paa ng iyong baby. Sa edad na 2 buwan, ang kilos ng sanggol 2 buwan ay kadalasang nagiging mas banayad at mas tuloy-tuloy.
Maaaring pumadyak siya nang paulit-ulit kapag nakikita ka niyang lumalapit at kinakausap siya. Ang mga braso naman ay kumakaway na parang may sariling sayaw. Hindi pa ito ganap na koordinado, pero makikita mo na ang pagsubok niyang kumilos nang may layunin.
Baka dalhin niya ang kamay sa bibig. Baka itulak niya ang paa sa hita mo. Baka abutin niya ang laruan sa itaas pero hindi pa ito mahipo. Nakakatuwang pagmasdan ang maliliit niyang pagsisikap.
Hindi na laging nakakuyom ang kamao ng iyong baby gaya noong bagong silang. Mas madalas mo na siyang makikitang bukas ang palad, lalo na kapag panatag at gising siya. Nariyan pa rin ang reflex na paghawak, at baka magulat ka sa higpit ng kapit niya sa daliri mo.
Sa mga susunod na linggo, maaari na siyang magsimulang humaplos o aksidenteng tumama sa laruan na nakasabit sa itaas. Hindi pa niya lubos na nauunawaan na ang kamay niya ang nagpagalaw sa laruan, pero malapit na niyang matuklasan iyon.
May ilang baby na halos nadoble ang kabuuang oras ng paggising sa isang araw kumpara noong kapapanganak pa lang. Hindi ito nangangahulugang kailangan na niya ng punong-punong schedule. Ibig sabihin lang, mas may oras kayong magtitigan, mag-usap, at maglaro sa pagitan ng pagpapadede at pagtulog.
Hindi pa rin pare-pareho ang tulog ng sanggol sa 2 buwan. Marami ang maiikling tulog sa araw at madalas na paggising sa gabi para dumede. May ilang nagsisimula nang magkaroon ng mas mahabang tulog sa gabi, habang ang iba ay hindi pa. Parehong maaaring normal.
Mas mahalagang obserbahan ang baby kaysa mahigpit na sundin ang oras. Ang paghikab, pagtitig sa kawalan, pagkuskos ng mukha, pagiging iritable, at pag-iwas ng tingin ay maaaring senyales na handa na siyang matulog.
Mabilis na lumalawak ang mundo ng paningin ng baby sa edad na ito. Mas malinaw na ang mata ng sanggol 2 buwan kaysa noong unang mga linggo, at mas naaakit na siya sa mga mukha, malalakas na contrast, at gumagalaw na bagay.
Maaaring nasusundan na ng iyong baby ang mukha, laruan, o high-contrast na larawan sa loob ng 180-degree na galaw. Ibig sabihin, kaya niyang sundan ang isang bagay mula sa isang gilid ng katawan patungo sa kabila nang hindi agad nawawala sa kaniyang paningin.
Kapag gising at komportable siya, dahan-dahang igalaw ang mukha mo pakaliwa at pakanan. Baka sundan ka niya ng mata, at pagkatapos ay igalaw na rin ang ulo. Simpleng laro ito na hindi nangangailangan ng mamahaling laruan.
Sa 2 buwan, maraming sanggol ang nagsisimula nang makilala ang mukha ng magulang at ng mga madalas mag-alaga sa kanila. Maaari siyang tumitig nang mabuti sa iyo, maging alerto kapag lumalapit ka, o mas madaling kumalma kapag ikaw ang kumakarga.
Hindi lamang hugis ng mukha ang natututunan niya. Kabisado niya rin nang paunti-unti ang mga ekspresyon mo, amoy, paraan ng pagkarga, at tunog ng boses. Ikaw ang isa sa pinaka-pamilyar na bahagi ng mundo niya.
Maaaring may malinaw nang visual preferences ang baby mo. Patok sa edad na ito ang matatapang na pattern, simpleng hugis, mukha, at mga librong may mataas na contrast. Mas matagal siyang tumingin sa guhit-guhit na card kaysa sa simpleng pader, o kaya naman ay mabighani sa disenyo ng damit mo.
Mas nakikita na rin niya ang mga kulay, lalo na ang matingkad na pula, dilaw, at asul. Hindi naman kailangang punuin ang silid ng mamahaling sensory toys. Sapat na ang makulay na bimpo, picture book, o mga dahon at liwanag na nakikita mula sa bintana.
Matagal nang nakakarinig ang iyong baby, pero mas halata ito pagsapit ng 2 buwan. Mahalaga sa kaniya ang boses mo. Maaari rin niyang mapansin ang tawa ng kapatid, tunog ng pagbukas ng pinto, o intro ng kantang madalas ninyong pinapatugtog.
Maraming sanggol sa edad na ito ang nagsisimulang ibaling ang ulo sa tunog, lalo na sa boses. Baka mapansin mong napapatingin siya sa iyo kapag nagsasalita ka mula sa gilid ng higaan o kapag may pumapasok na ibang tao sa kuwarto.
Unti-unti na rin niyang nakikilala ang pamilyar at hindi pamilyar na boses. Ang boses ng magulang o regular na tagapag-alaga ay maaaring magpakalma sa kaniya, magpahinto sa pag-iyak, o magdulot ng masiglang pagkumpas. Hindi naman laging nakakatakot ang bagong boses, pero maaari niya itong tugunan ng matamang pagtitig.
May ilang baby na tumatahimik kapag nakikinig sa musika. Maaaring magustuhan niya ang oyayi, malumanay na kanta, o kahit ang pagkanta mo habang nagpapatulog. Hindi kailangang maganda ang boses mo. Hindi naman siya mahigpit na hurado sa pagkanta.
Panatilihing mahina ang volume ng TV, cellphone, speaker, at iba pang device. Mas sensitibo ang pandinig ng baby, at hindi niya kailangan ng malalakas na tunog para maaliw.
Ito ang buwang tumatatak sa alaala ng maraming magulang. Karaniwan nang lumalabas ang ngiting panlipunan ng sanggol 2 buwan, at pakiramdam mo ay may mensahe siyang ibinibigay: “Kilala kita.”
Hindi tulad ng mabilis na ngiting reflex noong newborn stage, ang social smile ay tugon sa pakikipag-ugnayan. Ngumingiti ka, ngumingiti rin siya. Gumawa ka ng nakakatawang mukha, at biglang liliwanag ang buong mukha niya.
Hindi lahat ng baby ay ngumingiti eksakto sa ikawalong linggo. May mas maaga, may mas huli. Kung alerto naman siya, tumitingin sa mga mukha, at paunti-unting mas tumutugon, bigyan siya ng panahon.
May ilang sanggol na nakapaglalabas ng tila tawa o kilig na tili sa 2 buwan, bagama’t ang malinaw na hagikgik ay madalas dumarating sa mga susunod na buwan. Baka makarinig ka ng mahangin na munting halakhak habang naglalaro kayo o matinis na tunog kapag gumagawa ka ng nakakatawang ekspresyon.
Buong katawan niya ang maaaring sumali sa “usap” ninyo:
Mukha man itong magulo, paraan ito ng pakikipag-usap.
Maaaring mas gusto ng iyong baby ang magulang at mga regular niyang tagapag-alaga. Baka mas mabilis siyang kumalma sa yakap mo, mas relaxed kapag naririnig ang boses mo, o mas mapangiti kapag nagkukuwentuhan kayo sa umaga.
Hindi ito ibig sabihing nasanay mo siyang laging magkarga o magiging sobrang malambing siya. Nabubuo ang attachment niya. Kapag pakiramdam ng baby ay ligtas siya sa piling ng mapagkakatiwalaang matanda, mas malaya siyang magmasid at matuto tungkol sa paligid.
Hindi pa nakakapagsalita ang iyong sanggol sa 2 buwan, pero malinaw na siyang nakikipag-usap. May ibig sabihin ang tunog, ekspresyon, kilos, at iyak niya.
Maraming baby ang nagsisimulang maglabas ng malalambot na tunog tulad ng “uuu,” “aaa,” at “eee.” Maaari mo itong marinig habang nagpapalit ng lampin, habang nakahiga siya sa play mat, o kapag yumuyuko ka sa kaniya pagkagising.
Maaari rin siyang maglabas ng tunog na parang may katinig, gaya ng mahinang “ga” o “mmm.” Hindi pa ito salita, pero mahalagang ensayo ito para sa pagsasalita sa hinaharap.
Kausapin ang iyong baby, saka huminto sandali. Baka sumagot siya ng coo, kumpas, sipa, o malalaking matang nakatingin sa iyo. Ang ganitong salitan ay simula ng tunay na pag-uusap.
Subukan mong gayahin ang tunog niya at hintayin ang tugon. Maaaring medyo nakakailang sa umpisa, pero kapag umungol siyang muli bilang sagot, mararamdaman mong nagkukuwentuhan nga kayo.
Pagsapit ng panahong ito, maraming magulang ang nagsisimulang marinig ang pagkakaiba ng iyak. May iyak na gutom, iyak na antok, iyak na gusto ng yakap, at iyak na tila nagsasabing hindi komportable ang lampin.
Hindi mo agad mabibigyang-kahulugan ang bawat iyak, at normal iyon. Sa pagdaan ng mga araw, mapapansin mo ang mga pattern. Unti-unti mong makikilala ang paraan ng pakikipag-usap ng sarili mong baby.
Sa edad na ito, ang pagkatuto ng baby ay hindi pa tungkol sa pagsagot ng palaisipan. Mas natututo siya sa paulit-ulit na karanasan. Napapansin niya na may mga bagay, tunog, at pakiramdam na magkakasunod na nangyayari.
Nagiging excited ba ang iyong baby kapag nakikita ang bote o kapag inilalapit mo siya para dumede? Kumakaway ba ang mga braso niya kapag umuupo ka sa puwesto ninyong madalas gamiting pagpapadede? Maaaring nagsisimula na siyang umasa sa mga pamilyar na routine.
Kapag nakita niya ang bote at nagsimulang mag-root, sumipa, o mag-ingay sa excitement, ipinapakita niyang may naaalala at inaasahan siya. Naiuugnay niya ang nakikita niya sa ginhawa ng pagpapakain. Kahanga-hanga ito para sa isang batang hindi pa lubusang matibay ang ulo.
Malaking usapin para sa baby ang sariling mga kamay. Maaaring titigan niya ang mga ito, itaas sa harap ng mukha, o dalhin sa bibig. Minsan, aksidente niyang matatamaan ang ilong o pisngi at magugulat pa siya.
Ang hawak ng sanggol 2 buwan ay hindi pa ganap na kontrolado, pero mahalagang hakbang ang pagkahilig niya sa mga kamay. Sa mga susunod na buwan, gagamitin niya ang mga ito sa pag-abot, paghawak, paglalaro, at pagpapakalma sa sarili.
Gamitin ang listahan ng sanggol 2 buwan bilang pangkalahatang gabay, hindi bilang sukatan ng husay. Maaaring may nagagawa na ang baby mo ngayon, habang ang iba naman ay lilitaw pa sa mga susunod na linggo.
Kung iniisip mo, “normal ba sanggol 2 buwan?” at may pag-aalala ka sa pandinig, paningin, pagpapadede, sobrang paninigas o sobrang lambot ng katawan, kumonsulta agad. Mahalaga ring magtanong kung hindi siya tumutugon sa tunog, hindi tumitingin sa mukha kahit kailan, o may biglaang pagbabago sa kilos at pagkain.
Kailan magpatingin pediatra sanggol? Magpatingin sa kaniyang pediatrician, pinakamalapit na health center, o barangay health station kung may alinlangan. Magtiwala sa obserbasyon mo, dahil ikaw ang pinakamadalas na kasama at nakakakilala sa iyong baby.
Sa mga susunod na linggo, mas lalong lilitaw ang personalidad ng iyong baby. Sa ika-3 buwan, maaari mong makita ang mas matagal at mas masayang tummy time, mas matibay na pagkontrol sa ulo, at mas sinasadyang pag-abot o paghampas sa mga laruan. Mas magiging buhay rin ang mga “usapan” ninyo.
Baka ngitian niya ang repleksiyon niya sa salamin, mabighani sa mga daliri, at gantimpalaan ang pinakamakulit mong kanta ng isang malinaw na tawa.
Unti-unti nang nagbabago ang newborn days. Ang iyong sanggol ay nakatingin, nakikinig, natututo, at mas nakikisabay sa ritmo ng inyong pamilya. Kailangan pa rin niya ng madalas na pagpapakain, tulog, at yakap. Pero ngayon, mas ipinapakita na niya kung sino siya.