9 Haftalık Bebeğinizle Oynayabileceğiniz Oyunlar ve Günlük Aktiviteler

Dokuz haftalık bebeğiniz oyun oynamaya daha hazır görünse de birkaç dakika içinde yorulabilir. Bu tamamen normaldir. En iyi 9 haftalık bebek oyunları, basit, tekrarlanabilir ve beslenme ile uyku aralarına kolayca sığdırılabilen etkinliklerdir. Bu dönemde pahalı oyuncaklardan çok sizin yüzünüz, sesiniz ve nazik dokunuşlarınız ilgisini çeker.

Bu fikirleri birer ders gibi değil, bebeğinize sunduğunuz küçük davetler gibi düşünün. Bebeğiniz uyanık, sakin ve beslenmesinin üzerinden biraz zaman geçmişken deneyin. Başını çeviriyor, huzursuzlanıyor ya da ağlamaya başlıyorsa oyunu şimdilik bitirin. Daha sonra yeniden deneyebilirsiniz.

9 Haftalık Bebeğinizle Oynayabileceğiniz Oyunlar ve Aktiviteler

Destekli Karın Zamanı

Karın zamanı, bebeğinizin başını kaldırıp çevirmeyi öğrenmesine yardımcı olur. Boyun, omuz, sırt ve kol kasları da bu sırada güçlenir. Bu nedenle karın zamanı, bebeğin başını kaldırmasına yardımcı olan egzersizler arasında en faydalı olanlardan biridir.

Bazı bebekler ilk başta yerde yüzüstü yatmaktan hoşlanmayabilir. Küçük bir havlu, bu pozisyonu daha rahat hâle getirebilir.

Havluyla karın zamanı nasıl yapılır

1. Zeminde sert, temiz ve boş bir alan seçin. Üzerine oyun matı veya ince bir battaniye serin.
2. Küçük bir havluyu sıkı bir rulo hâline getirin.
3. Bebeğinizi yüzüstü yatırın ve havluyu göğsünün üst kısmının, koltuk altlarının hemen altına gelecek şekilde yerleştirin.
4. Havlunun boynunun ya da yüzünün altında olmadığından emin olun. Burnu ve ağzı tamamen açık kalmalıdır.
5. Hafif yükselti, bebeğinizin başını kaldırmasını kolaylaştırır ve kollarını hareket ettirip öne uzatmasına alan açar.
6. Bebeğinizin karşısına yere uzanın. Gülümseyin, konuşun ve göz teması kurun.
7. İlk denemelerde süreyi kısa tutun. İki ila beş dakika yeterlidir.

Günde üç ila beş kısa seans yapmayı hedefleyebilirsiniz. Toplam süre yaklaşık 15-20 dakika olabilir. Uyanık olduğunuz ve bebeğinizi yakından izlediğiniz sürece göğsünüzün üzerinde yapılan karın zamanı da bu süreye dâhildir.

Bebeğinizin önüne renkli bir oyuncak, yüzünüzü ya da sevdiği bir çıngırağı koyun. Başını çevirmesini teşvik etmek istiyorsanız oyuncağı çok yavaş bir şekilde biraz yana hareket ettirin. Başını zorla çevirmeyin. Buradaki amaç kusursuz bir hareket değil, nazikçe pratik yapmaktır.

Şu karın zamanı ipuçları işinize yarayabilir:

• Karın zamanını bebeğiniz çok yorulmadan, uykudan uyandıktan sonra deneyin.
• Karnı tamamen doyduktan hemen sonra yapmayın.
• Etkinliği sosyal hâle getirmek için konuşun ve şarkı söyleyin.
• Bebeğiniz üzülürse ara verip onu kucağınıza alın.
• Bebeğinizi yüzüstü bırakıp odadan ayrılmayın.

Karın zamanı yalnızca bebeğiniz uyanıkken ve gözetiminiz altındayken yapılmalıdır. Uyku için bebeğinizi sırtüstü yatırın ve yatağında yastık, battaniye, oyuncak gibi gereksiz eşyalar bulundurmayın.

Yüz Yüze Oyun ve Taklit

Bebeğiniz bu haftalarda yüzleri daha dikkatli incelemeye başlar. Bu nedenle yüz yüze oyun bebek için hem kolay hem ücretsizdir ve çoğu zaman ikiniz için de keyifli olur.

Bu basit taklit oyununu deneyin

1. Bebeğinizi başını ve gövdesini destekleyerek kucağınızda tutun ya da sert ve güvenli bir zeminde sırtüstü yatırın.
2. Yüzünüzü ondan yaklaşık 25-30 santimetre uzakta tutun. Bu mesafe, beslenme sırasında yüzlerinizin arasındaki uzaklığa yakındır.
3. Genişçe gülümsemek, ağzınızı açmak veya dilinizi hafifçe dışarı çıkarmak gibi belirgin bir ifade yapın.
4. İfadeyi birkaç saniye koruyun.
5. Sonra durun ve sessizce bebeğinizi izleyin.
6. İlgileniyor ya da bir hareket yapıyorsa aynı ifadeyi tekrar edin.

Bebeğiniz ağzını açabilir, dilini oynatabilir, gözlerini büyütebilir veya gülümsemeye çalışabilir. Her seferinde sizi taklit etmesini beklemeyin. Burada beklemek, yaptığınız ifade kadar önemlidir. Bebeğinize cevap verme fırsatı tanır.

Bu oyun, ileride konuşmanın temelini oluşturan karşılıklı iletişimin ilk örneklerinden biridir. Şimdilik bu “sohbet”, bir gülümseme, kıpırdanma veya küçük bir ses şeklinde olabilir.

Ses tonunuzu da değiştirerek deneyin. “Merhaba, seni görüyorum” deyin ve bekleyin. Bebeğiniz agulama benzeri bir ses çıkarırsa sanki önemli bir şey söylemiş gibi ona karşılık verin. Çünkü onun açısından gerçekten iletişim kuruyorsunuz.

Görsel Takip Oyunları

Dokuz haftalık bebeklerin çoğu, yavaşça hareket eden bir nesneyi gözleriyle takip etmekten hoşlanır. Bu oyunlar görsel dikkatini destekler ve hareketlere nasıl tepki verdiğini gözlemlemenizi sağlar.

Nazik bir takip etkinliği

1. Bebeğinizi sırtüstü yatırın veya göğsünüze yaslayarak dik pozisyonda tutun.
2. Renkli bir oyuncak ya da çıngırağı yüzünden yaklaşık 30 santimetre uzakta tutun.
3. Fark ettiğinden emin olmak için birkaç saniye bekleyin.
4. Oyuncağı sağdan sola doğru yavaşça hareket ettirin.
5. Ortaya getirin, ardından yukarı ve aşağı doğru yine yavaşça götürün.
6. Hareketlerinizi düzgün ve kontrollü yapın.
7. İlgisini kaybettiğinde oyuncağı bırakın ve dinlenmesine izin verin.

Kırmızı veya sarı gibi belirgin renkler, güçlü kontrastları sayesinde küçük bebeklerin daha kolay fark edebileceği renkler olabilir. Basit bir çıngırak yeterlidir, ancak sürekli sallamanız gerekmez. Bu oyunda asıl amaç görsel takiptir.

Bebeğiniz oyuncağı takip ederken göz hareketlerinin yumuşak olup olmadığına bakın. Gözleri bir an başka yöne kayabilir veya oyuncağı kısa süreliğine kaybedebilir. Bu yaşta bunlar beklenen durumlardır. Oyuncağı düşündüğünüzden daha yavaş hareket ettirin. Hızlı hareketler takip etmeyi zorlaştırabilir ve bebeğinizi yorabilir.

Bunlar 2 aylık bebek oyunları için oldukça uygundur; aynı zamanda birçok 3 aylık bebek etkinliği arasında da yer alabilir. Özellikle sapı, ipi veya çıkarılabilir küçük bir parçası varsa oyuncağı bebeğinizin ulaşamayacağı mesafede tutun.

Gün İçinde Konuşma ve Şarkı Söyleme

Özel bir müzik listesine ya da kelime kartlarına ihtiyacınız yok. Kendi sesiniz yeterlidir. Günlük bakım sırasında bebeğinizle konuşmak, onun farklı sesleri, ritimleri ve yüz ifadelerini fark etmesine yardımcı olur.

Günlük rutinleri dil oyununa dönüştürün

Ne yaptığınızı anlatın:

• “Şimdi bezini değiştiriyoruz.”
• “Ilık su burada.”
• “Temiz zıbınını giydiriyorum.”
• “Ayak parmakların oynuyor.”
• “Pencereden dışarı bakacağız.”

Doğal bir ses tonuyla konuşun ve aralarda kısa duraklamalar bırakın. Bebeğiniz agulayarak, tekme atarak veya yüz ifadesini değiştirerek karşılık verebilir. Siz de ona cevap verin. Böylece daha konuşmaya başlamadan önce iletişimin karşılıklı ritmini öğrenir.

Şarkı söylemek de çok işe yarar, çünkü şarkılarda tekrar ve tahmin edilebilir bir düzen vardır. Basit bir çocuk şarkısı söyleyebilir, banyo zamanı için kendi şarkınızı uydurabilir veya çoraplarını giydirirken aynı kısa melodiyi tekrarlayabilirsiniz. Güzel şarkı söylemeniz gerekmiyor. Bebeğiniz için önemli olan sesinizin tanıdık olmasıdır.

Bir cümle ya da şarkı dizesi söyleyin, sonra bekleyin. Bebeğinizin ses çıkarması için ona zaman tanıyın. Bu ilk karşılaşmalar, iletişimde dinlemenin, beklemenin ve karşılık vermenin bulunduğunu anlamasına yardımcı olur.

Konuşmak ve şarkı söylemek, gününüze kolayca ekleyebileceğiniz yenidoğan oyunları arasındadır. Hazırlık yapmanız veya ek malzeme almanız gerekmez.

Nazik Bisiklet Hareketleri

Bisiklet hareketi, dokunulmaktan hoşlanan bebekler için sakin bir oyun olabilir. Bacakların yavaşça bisiklet çevirir gibi hareket ettirilmesi, sindirim sistemindeki gazın ilerlemesine yardımcı olabilir. Aynı zamanda bacak ve karın kaslarına hafif bir hareket sağlar.

Bebeğinizin bacaklarını nasıl bisiklet çevirir gibi hareket ettirebilirsiniz

1. Bebeğinizi sert ve güvenli bir zeminde sırtüstü yatırın.
2. Her iki bacağının alt kısmını gevşek ve nazik bir şekilde tutun.
3. Bacakları sırayla, yavaş bir bisiklet çevirme hareketiyle hareket ettirin.
4. Daireleri küçük ve kontrollü tutun.
5. 30 saniye ila 1 dakika devam edin, sonra ara verin.
6. Hareketler sırasında bebeğinize gülümseyin ve konuşun.

Bazı bebekler bu hareketten hemen hoşlanır, bazıları ise yalnızca birkaç hareketi tolere eder. Bacaklarını zorla düzleştirmeyin, dizlerini göğsüne doğru bastırmayın ve rahatsız görünüyorsa devam etmeyin.

Her iki dizini hafifçe bükerek kısa süre bekleyebilir, sonra bırakabilirsiniz. Bebeğiniz ağlarsa, vücudunu kasarsa veya ağrısı varmış gibi görünürse durun. Bisiklet hareketleri devam eden sindirim sorunları için tedavi değildir. Bebeğinizde sürekli huzursuzluk, kusma, karında şişlik veya beslenme güçlüğü varsa çocuk doktoruna ya da aile hekiminize danışın.

Ayna ile Oyun

Yüzler bebekler için çok ilgi çekicidir. Bebeklere uygun bir ayna, dokuz haftalık bebeğinize inceleyebileceği başka bir yüz sunar. Bu yaşta aynadaki görüntünün kendisi olduğunu henüz anlamasa da yüzleri, hareketleri ve sesleri gözlemlemeye başlar.

Ayna zamanını etkileşimli hâle getirin

1. Duvara veya oyun alanına güvenli şekilde sabitlenmiş bir bebek aynası seçin ya da kırılmaz bir aynayı sıkıca tutun.
2. Bebeğinizin başını ve gövdesini destekleyerek aynanın önünde tutun.
3. Yansımasını göstererek “Bu bebek kim?” deyin.
4. Gördüğü şeyleri adlandırın: “Gözlerini görüyorum” veya “Gülümsemeni görüyorum.”
5. Kendi yüzünüzü aynada görünüp kaybolacak şekilde yavaşça hareket ettirin.
6. Bebeğinizin bakmasına, tekmelemesine ve ses çıkarmasına izin verin.

Ayna oyununu yerde oynarken veya bebeğinizi dik tutarken yapabilirsiniz. Aynayı kenarlardan, mobilyalardan ve bebeğinizin çekip devirebileceği eşyalardan uzak tutun. Kırılabilecek cam aynaları kullanmayın.

Bebeğiniz kendi yansımasından çok sizin aynadaki görüntünüze dikkat edebilir. Bu sorun değildir. Yüzleri, hareketleri ve bir sesin bir kişiye ait olduğunu öğreniyor.

Duyusal Keşif

Küçük bebekler görme ve işitmenin yanı sıra dokunarak da öğrenir. Basit bebekler için duyusal oyunlar, sakin bir kucaklaşma sırasında, uykudan sonra veya bebeğiniz oyun matında yatarken yapılabilir.

Her seferinde tek bir doku sunun

Birkaç büyük, temiz ve güvenli nesne hazırlayın:

• Yumuşak bir müslin bez
• Dikişleri sağlam, hışırdayan bir kumaş kitap veya hışırtı karesi
• Bebekler için üretilmiş, pürüzsüz ahşap bir halka
• Yalnızca yakın gözetiminiz altında kullanılacak serin bir metal kaşık

Bebeğinizin her seferinde yalnızca bir nesneye dokunmasına izin verin. Nesneyi avucuna veya elinin üstüne hafifçe değdirin, ardından keşfetmesi için fırsat tanıyın. Müslin bezi ayağının ya da ön kolunun üzerinde nazikçe gezdirirken “Bu yumuşak” diyebilirsiniz. Hışırtılı kumaş için “Bu ses çıkarıyor” diye anlatın.

Ahşap halkanın kıymık, soyulmuş boya veya gevşek parça içermediğini dikkatle kontrol edin. Metal kaşık temiz ve sağlam olmalı, sizin elinizde bulunmalıdır. Kaşığı bebeğinizin ağzında bırakmayın ve onun elinde sallamasına izin vermeyin. Metal serin hissedilebilir, ancak küçük bir bebek için sert ve ağır da olabilir.

Söylediğiniz kelimeler deneyime başka bir katman ekler. Bebeğiniz henüz “pürüzsüz”, “yumuşak”, “serin” veya “hışır hışır” kelimelerinin anlamını bilmese de bu sesleri duyar ve sesinizi yaşadığı deneyimlerle ilişkilendirmeye başlar.

Düğme, boncuk, kurdele, pil, mıknatıs veya çıkabilecek küçük parçalar içeren nesneleri kullanmayın. Bir nesne tuvalet kâğıdı rulosunun içine sığabiliyorsa bebeğinize vermek için fazla küçüktür.

Bebek Oyunlarını Günlük Hayata Katmak

En iyi bebek aktiviteleri bütün öğleden sonranızı doldurmak zorunda değildir. Bez değiştirirken bir dakikalık göz teması da oyundur. Çamaşır katlarken söylediğiniz bir şarkı da öyle. Yere birlikte uzanıp bebeğinizin yüzünüze bakarak küçük sesler çıkarması da yeterlidir.

Etkinlikleri bebeğinizin ruh hâline göre değiştirin:

• Uyanık ve keyifliyse: görsel takip, ayna oyunu veya taklit deneyin.
• Uykudan yeni kalktıysa: karın zamanı çalışın.
• Gaz nedeniyle huzursuzsa: nazik bisiklet hareketlerini deneyin.
• Sakin ve kucaklaşmak istiyorsa: konuşun, şarkı söyleyin veya tek bir doku sunun.
• Yorgun ya da fazla uyarılmış görünüyorsa: oyunu bırakıp onu kucağınızda tutun.

Her Etkinlik İçin Güvenlik Notları

Özellikle karın zamanı, duyusal keşif ve ayna oyunları sırasında bebeğinizin kol mesafesinden daha uzağa gitmeyin. Bebeğinizi yatak, koltuk, alt değiştirme masası veya başka bir yüksek yüzey üzerinde asla yalnız bırakmayın. Daha önce dönmemiş olsa bile bebekler beklenmedik şekilde yuvarlanabilir veya kıpırdanıp kenara yaklaşabilir.

Küçük parçaları, kabloları, plastik ambalajları ve gevşek kumaşları bebeğinizden uzak tutun. Oyuncakları düzenli olarak çatlak, yırtık ve çıkmış parça açısından kontrol edin. Bebeğinizin dokunduğu veya ağzına götürdüğü her şeyi yakından izleyin.

En önemlisi, bebeğinizin verdiği işaretleri takip edin. Başını başka yöne çeviriyor, sırtını geriyor, art arda esniyor, huzursuzlanıyor, ağlıyor, vücudunu kasıyor veya sıkıntılı görünüyorsa etkinliği durdurun. Ara vermek başarısız olduğunuz anlamına gelmez. Bebeğiniz size neye ihtiyacı olduğunu anlatıyordur.

Dokuz haftalık dönemde oyun, bebeği sürekli eğlendirmekten çok birlikte küçük anlar paylaşmaktır. Yüzünüz, sesiniz ve sakin varlığınız, onun tanıdığı en güzel bebek oyunlarıdır.