Εμβόλια στις πρώτες μέρες του νεογέννητου - τι γίνεται με ηπατίτιδα B και BCG
Οι πρώτες εβδομάδες με ένα νεογέννητο είναι ένα συνεχόμενο πήγαινε-έλα: τάισμα, άλλαγμα, λίγος ύπνος, προσπάθεια να καταλάβετε τι σημαίνει κάθε κλάμα. Κι εκεί που αρχίζετε λίγο να βρίσκετε ρυθμό, ακούτε για τα πρώτα εμβόλια νεογέννητων και ανοίγει ένα καινούργιο κεφάλαιο αποριών.
Αν αναρωτιέστε ποια εμβόλια κάνει το νεογέννητο, γιατί γίνονται τόσο νωρίς και τι είναι φυσιολογικό να συμβεί μετά, δεν είστε οι μόνοι. Ας τα βάλουμε σε τάξη, ήρεμα και συγκεκριμένα.
Το κείμενο αυτό εξηγεί τι ισχύει σε γενικές γραμμές στην Ελλάδα και σε χώρες με αντίστοιχο σύστημα υγείας και εστιάζει στα εμβόλια που συνήθως γίνονται αμέσως μετά τη γέννα ή στις πρώτες μέρες ζωής: το εμβόλιο ηπατίτιδα Β (πρώτη δόση ηπατίτιδας Β στο νεογνό, όταν χρειάζεται) και το εμβόλιο BCG κατά της φυματίωσης. Θα δούμε επίσης πώς εντάσσονται αυτά στον ευρύτερο εμβολιασμό νεογέννητων και βρεφών τον πρώτο χρόνο.
Γιατί έχει σημασία ο εμβολιασμός νεογέννητων
Το μωρό γεννιέται με κάποια προστασία από εσάς. Στο τέλος της εγκυμοσύνης περνούν αντισώματα μέσω του πλακούντα και ο θηλασμός συνεχίζει να τα «συμπληρώνει». Αυτή η προστασία όμως είναι:
- Προσωρινή
- Όχι πλήρης
- Διαφορετική για κάθε μητέρα και κάθε μωρό
Κάποιες λοιμώξεις είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες στους πρώτους μήνες ζωής. Τα μωρά είναι μικρά, το ανοσοποιητικό τους ακόμη «μαθαίνει» και μπορούν να αρρωστήσουν βαριά μέσα σε λίγες ώρες.
Ο εμβολιασμός δίνει στο ανοσοποιητικό ένα «σκονάκι». Αντί να γνωρίσει το μικρόβιο για πρώτη φορά σε μια πραγματική λοίμωξη, το μωρό βλέπει μια ακίνδυνη μορφή ή ένα τμήμα του και μαθαίνει πώς να αντιδρά. Έτσι, όταν εμφανιστεί το αληθινό μικρόβιο, ο οργανισμός είναι ήδη προετοιμασμένος.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο εμβολιασμός είναι από τους αποτελεσματικότερους τρόπους να προστατέψετε το μωρό από σοβαρά νοσήματα, αναπηρία και πρόωρο θάνατο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι τα εμβόλια προλαμβάνουν εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβονται πραγματικά μωρά, σαν το δικό σας.
Συνοπτικά: εμβόλια που δίνονται στη γέννα και στις πρώτες μέρες
Στην Ελλάδα ο εμβολιασμός στο μαιευτήριο και στις πρώτες εβδομάδες είναι πιο στοχευμένος σε σχέση με άλλες χώρες. Το ακριβές πρόγραμμα εξαρτάται από το αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου για το μωρό. Στον πρώτο μήνα μπορεί να σας προτείνουν:
-
Εμβόλιο ηπατίτιδα Β
- Η πρώτη δόση ηπατίτιδας Β στο νεογνό δίνεται συνήθως μέσα στις πρώτες 24 ώρες όταν η μητέρα είναι φορέας ή υπάρχει αυξημένος κίνδυνος
- Ακολουθεί σειρά 3 ή 4 δόσεων μέσα στον πρώτο χρόνο ζωής
-
Εμβόλιο BCG (κατά της φυματίωσης)
- Στο παρελθόν χορηγούνταν σε όλα τα νεογνά στην Ελλάδα στο μαιευτήριο ή τους πρώτους μήνες, σήμερα γίνεται σε βρέφη και παιδιά με αυξημένο κίνδυνο σύμφωνα με τις οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών
- Είναι συνήθως μία δόση, αφήνει τη χαρακτηριστική ουλή BCG στο μπράτσο
Πολλοί γονείς ξαφνιάζονται που κάτι γίνεται τόσο νωρίς. Φαίνεται απότομο. Γι’ αυτό αξίζει να δούμε ξεχωριστά κάθε εμβόλιο, γιατί γίνεται νωρίς και τι να περιμένετε.
Εμβόλιο ηπατίτιδα Β: γιατί δίνεται από τη γέννα;
Τι είναι η ηπατίτιδα Β;
Η ηπατίτιδα Β είναι ένας ιός που προσβάλλει το ήπαρ. Στους ενήλικες μπορεί να προκαλέσει οξεία ηπατίτιδα με έντονα συμπτώματα, αλλά στα μωρά μάς ανησυχεί κυρίως η χρόνια λοίμωξη.
Αν ένα βρέφος μολυνθεί κατά τον τοκετό ή τους πρώτους μήνες ζωής, έως και 90% κινδυνεύει να αναπτύξει χρόνια ηπατίτιδα Β. Αυτή μπορεί για χρόνια να μη δίνει συμπτώματα αλλά να καταστρέφει σιγά σιγά το συκώτι και να αυξάνει τον κίνδυνο για:
- Κίρρωση (σοβαρή ουλοποίηση του ήπατος)
- Ηπατική ανεπάρκεια
- Καρκίνο ήπατος σε μεγαλύτερη ηλικία
Δεν μπορείτε να καταλάβετε από την εμφάνιση αν κάποιος είναι φορέας. Πολλοί ενήλικες με ηπατίτιδα Β νιώθουν καλά και δεν γνωρίζουν ότι έχουν τον ιό.
Γιατί η πρώτη δόση γίνεται τόσο νωρίς
Οι γιατροί συχνά μιλούν για «κάθετη μετάδοση». Αυτό σημαίνει μετάδοση από τη μητέρα στο μωρό κατά την εγκυμοσύνη ή κυρίως στη γέννα.
Αν η μητέρα είναι φορέας ηπατίτιδας Β και δεν γίνει καμία πρόληψη, ο κίνδυνος να περάσει ο ιός στο μωρό είναι πολύ υψηλός. Για αυτό η ηπατίτιδα Β μέσα στις 24 ώρες από τη γέννηση είναι καθοριστική:
- Η πρώτη δόση δίνεται το συντομότερο δυνατό, ιδανικά μέσα σε 24 ώρες
- Μειώνει δραστικά την πιθανότητα να μολυνθεί το νεογνό κατά τον τοκετό
- Η προστασία είναι πιο ισχυρή όταν το εμβόλιο γίνει αμέσως και όχι εβδομάδες μετά
Αν είστε γνωστή φορέας ηπατίτιδας Β ή βρεθείτε θετική στις προγεννητικές εξετάσεις, η ομάδα που παρακολουθεί το μωρό συνήθως:
- Δίνει την πρώτη δόση ηπατίτιδας Β στο νεογνό πολύ σύντομα μετά τον τοκετό
- Καθορίζει τις επόμενες δόσεις στους μήνες που ακολουθούν, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών
- Σε πολύ υψηλού κινδύνου περιπτώσεις μπορεί να χορηγηθεί και ανοσοσφαιρίνη ηπατίτιδας Β (HBIG), δηλαδή έτοιμα αντισώματα που δίνουν επιπλέον άμεση προστασία
Ακόμη και αν δεν είστε φορέας, όλο και περισσότερες χώρες έχουν περάσει σε καθολικό εμβολιασμό για ηπατίτιδα Β από τη γέννηση. Η Ελλάδα έχει ενσωματώσει την ηπατίτιδα Β στα συνδυασμένα εμβόλια βρεφικής ηλικίας και δίνει επιπλέον δόση στο μαιευτήριο μόνο στα νεογνά υψηλού κινδύνου. Ο λόγος είναι απλός: δεν εντοπίζονται πάντα όλοι οι φορείς και η έγκαιρη πρώτη δόση λειτουργεί σαν δίχτυ ασφαλείας.
Η σειρά δόσεων: όχι μία και τέλος
Το εμβόλιο ηπατίτιδα Β δεν είναι «μια ένεση και τελειώσαμε». Η μακρόχρονη προστασία χτίζεται μετά από σειρά δόσεων.
Στην Ελλάδα η ηπατίτιδα Β για τα βρέφη καλύπτεται συνήθως:
- Από δόση στο μαιευτήριο για τα νεογνά που θεωρούνται υψηλού κινδύνου
- Και στη συνέχεια από τα συνδυασμένα 6πλά εμβόλια (διφθερίτιδα, τέτανος, κοκκύτης, πολιομυελίτιδα, Hib, ηπατίτιδα Β) στους 2, 4 και 6 μήνες, ανάλογα με το σχήμα που εφαρμόζει ο παιδίατρός σας
Σε ορισμένα παιδιά μπορεί να χρειαστεί μια επιπλέον δόση, ανάλογα με τον κίνδυνο και τα αποτελέσματα αιματολογικού ελέγχου αργότερα. Ο παιδίατρος ή το μαιευτήριο θα σημειώσει καθαρά το σχήμα στον ατομικό φάκελο υγείας του παιδιού (βιβλιάριο υγείας).
Αν χαθούν ή καθυστερήσουν δόσεις, μένουν «κενά» στην προστασία, ειδικά στα μωρά που είναι εκτεθειμένα ήδη από τη γέννηση.
Τι να περιμένετε μετά το εμβόλιο ηπατίτιδας Β
Τα περισσότερα μωρά ανέχονται πολύ καλά το εμβόλιο ηπατίτιδας Β στο νεογέννητο. Πιθανές ήπιες και περαστικές αντιδράσεις:
- Ελαφρύ κοκκίνισμα ή μικρό πρήξιμο στο σημείο της ένεσης
- Λίγη γκρίνια ή περισσότερα κλάματα από το συνηθισμένο για μία μέρα
- Μικρή αύξηση στη θερμοκρασία
Αυτές οι αντιδράσεις δείχνουν ότι το ανοσοποιητικό «δουλεύει» πάνω στο εμβόλιο.
Δεν μπορείτε να πάθετε ηπατίτιδα Β από το εμβόλιο. Δεν περιέχει ζωντανό ιό και δεν προκαλεί τη νόσο.
Εμβόλιο BCG στο νεογέννητο: προστασία από τη φυματίωση
Τι είναι η φυματίωση;
Η φυματίωση (TB) είναι λοίμωξη που προκαλείται συνήθως από το βακτήριο Mycobacterium tuberculosis. Πολλοί την έχουν συνδέσει στο μυαλό τους με παλιότερες δεκαετίες, όμως παραμένει πραγματικό πρόβλημα σε πολλές χώρες, και στην περιοχή μας.
Στους ενήλικες προσβάλλει κυρίως τους πνεύμονες και μπορεί να προκαλέσει:
- Παρατεταμένο βήχα
- Απώλεια βάρους
- Νυχτερινούς ιδρώτες
- Κόπωση
Στα βρέφη και τα μικρά παιδιά η φυματίωση μπορεί να γίνει πολύ πιο βαριά γιατί έχει μεγαλύτερη τάση να «ξεφύγει» από τους πνεύμονες. Οι πιο επικίνδυνες μορφές είναι:
- Φυματιώδης μηνιγγίτιδα (λοίμωξη των υμένων του εγκεφάλου)
- Διασπειρόμενη ή κεχρωσμένη φυματίωση (miliary TB), όπου η λοίμωξη απλώνεται σε όλο το σώμα
Αυτές οι μορφές μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή αναπηρία ή θάνατο. Γι’ αυτό το εμβόλιο BCG στοχεύει κυρίως στην πρόληψη της σοβαρής φυματίωσης στα μικρά παιδιά, όχι τόσο της τυπικής πνευμονικής φυματίωσης των ενηλίκων.
Ποιος κάνει BCG στην Ελλάδα;
Η πολιτική για το εμβόλιο κατά της φυματίωσης στο νεογέννητο έχει αλλάξει τις τελευταίες δεκαετίες. Παλαιότερα γινόταν μαζικά στο μαιευτήριο σε όλα σχεδόν τα νεογνά. Σήμερα, με βάση τις οδηγίες του Υπουργείου Υγείας και της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών:
- Το BCG δεν χορηγείται πλέον καθολικά σε όλα τα μωρά
- Προτείνεται σε βρέφη και παιδιά με αυξημένο κίνδυνο έκθεσης σε φυματίωση, π.χ.:
- Όταν ζουν σε περιοχές ή συνθήκες με υψηλότερα ποσοστά TB
- Όταν στην οικογένεια υπάρχουν άτομα από χώρες με υψηλή ενδημικότητα φυματίωσης
- Όταν προβλέπεται μακρόχρονη διαμονή σε χώρες με αυξημένη φυματίωση
Ο παιδίατρος, ο νεογνολόγος ή ο οικογενειακός σας γιατρός θα σας ενημερώσει αν το παιδί σας ανήκει σε ομάδα που συστήνεται να εμβολιαστεί. Σε ορισμένα μαιευτήρια το BCG χορηγείται τις πρώτες μέρες μετά τη γέννα, σε άλλα οργανώνονται ραντεβού σε εμβολιαστικά κέντρα ή νοσοκομεία μέσα στους πρώτους μήνες ζωής.
Γιατί το BCG γίνεται στις πρώτες μέρες ή εβδομάδες
Ο κίνδυνος για βαριά φυματίωση είναι μεγαλύτερος στα πρώτα 5 χρόνια ζωής, ειδικά κάτω των 2 ετών. Αν η έκθεση στο μικρόβιο συμβεί νωρίς, θέλουμε το παιδί να έχει ήδη χτίσει άμυνα.
Ο εμβολιασμός νεογέννητων με BCG:
- Προσφέρει προστασία πριν το μωρό αρχίσει να έρχεται σε επαφή με πολλούς συγγενείς, φίλους, ταξίδια
- Μειώνει σημαντικά την πιθανότητα επιπλοκών όπως η φυματιώδης μηνιγγίτιδα
- Μπορεί να συνδυαστεί με τους πρώτους ελέγχους και επισκέψεις
Σε αντίθεση με άλλα εμβόλια, το BCG είναι συνήθως μία μόνο δόση. Δεν χρειάζονται επαναληπτικές δόσεις φυματίωσης αργότερα.
Η γνωστή ουλή BCG στο μπράτσο: τι είναι φυσιολογικό;
Μία από τις πιο συχνές απορίες αφορά την ουλή BCG στο μπράτσο.
Το εμβόλιο BCG χορηγείται μέσα στο δέρμα, συνήθως στο άνω τμήμα του αριστερού βραχίονα. Η αντίδραση περνά από στάδια:
-
Πρώτες μέρες
- Εμφανίζεται ένα μικρό κόκκινο «σπυράκι» στο σημείο της ένεσης
-
Επόμενες εβδομάδες
- Το σπυράκι μπορεί να μεγαλώσει
- Μοιάζει κάποιες φορές με φουσκάλα ή σπυράκι με κεντρικό άσπρο σημείο
-
Μετά από μερικές εβδομάδες έως μήνες
- Μπορεί να ανοίξει λίγο, να βγάλει ελάχιστο υγρό ή να κάνει κακάδι
- Σταδιακά επουλώνεται και μένει μικρή, στρογγυλή ουλή, συνήθως 2-10 χιλιοστά
Όλα αυτά θεωρούνται αναμενόμενα. Η ουλή είναι ένδειξη ότι το εμβόλιο λειτούργησε.
Καλό είναι να αποφεύγετε:
- Να πιέζετε ή να «σπάτε» τη φουσκάλα
- Να τη σκεπάζετε συνεχώς με τσιρότα, αν δεν σας το έχει συστήσει γιατρός
- Να βάζετε κρέμες, αλοιφές ή αντισηπτικά χωρίς ιατρική οδηγία
Αν το σημείο γίνει πολύ κόκκινο, πολύ ζεστό, πολύ επώδυνο ή βγάζει αρκετό πύον, μιλήστε με τον παιδίατρο για να αποκλειστεί επιμόλυνση. Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως η βλάβη επουλώνεται μόνη της.
Συχνές αντιδράσεις μετά τα εμβόλια νεογέννητου
Είτε μιλάμε για εμβόλια νεογέννητο στο μαιευτήριο είτε για εμβόλια βρέφους στους πρώτους μήνες, οι πιο συνηθισμένες αντιδράσεις είναι παρόμοιες.
Φυσιολογικές, αναμενόμενες αντιδράσεις μπορεί να είναι:
- Ήπιος πυρετός (μέχρι περίπου 38 °C) κυρίως στο πρώτο 24ωρο
- Κοκκίνισμα, ελαφρύ πρήξιμο ή μικρό σκληρό «μπιλάκι» στο σημείο της ένεσης
- Λίγη περισσότερη γκρίνια ή κλάμα
- Ελαφρά μειωμένο τάισμα για λίγο
- Λίγη ανακατωσούρα στον ύπνο για μία δύο μέρες
Συνήθως υποχωρούν μόνες τους μέσα σε 1–2 μέρες.
Πότε να καλέσετε γιατρό
Εσείς γνωρίζετε καλύτερα από όλους το μωρό σας. Αν κάτι σας ανησυχεί, αξίζει πάντα να επικοινωνήσετε με τον παιδίατρο, το μαιευτήριο ή εφημερεύον νοσοκομείο.
Ενδεικτικά, ζητήστε ιατρική βοήθεια αν:
- Το μωρό έχει πυρετό πάνω από 38,5 °C που κρατά πάνω από 48 ώρες
- Το σημείο του εμβολίου είναι πολύ κόκκινο, πολύ πρησμένο ή δείχνει να χειροτερεύει αντί να βελτιώνεται
- Το μωρό είναι ασυνήθιστα νωθρό, πολύ υπνηλιασμένο ή δυσκολεύεστε να το ξυπνήσετε
- Υπάρχουν σημάδια αλλεργικής αντίδρασης όπως:
- Πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χείλη ή στη γλώσσα
- Δύσπνοια
- Γενικευμένο εξάνθημα ή κνίδωση
Οι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις στα εμβόλια είναι εξαιρετικά σπάνιες, και το ιατρικό προσωπικό είναι εκπαιδευμένο και εξοπλισμένο για να τις αντιμετωπίσει άμεσα.
Πώς να ανακουφίσετε το μωρό μετά τον εμβολιασμό
Κανένας γονιός δεν χαίρεται να βλέπει το μωρό να κλαίει την ώρα της ένεσης. Υπάρχουν όμως απλά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να το βοηθήσετε.
Τρόποι να το ηρεμήσετε:
-
Δέρμα με δέρμα
- Κρατήστε το μωρό γυμνό στο στήθος σας μετά την ένεση
- Βοηθά να ρυθμιστούν καλύτερα η αναπνοή, η καρδιά και η θερμοκρασία του
-
Θηλασμός ή μπιμπερό
- Ο θηλασμός την ώρα του εμβολιασμού ή αμέσως μετά είναι πολύ καθησυχαστικός
- Το μητρικό γάλα έχει και φυσική αναλγητική δράση
-
Απαλό κούνημα
- Περπατήστε κρατώντας το αγκαλιά, καθίστε σε μια πολυθρόνα και κουνηθείτε ρυθμικά ή χρησιμοποιήστε μάρσιπο
- Η κίνηση και η επαφή συνήθως το ηρεμούν γρήγορα
-
Μιλήστε ή τραγουδήστε του
- Η φωνή σας είναι από τις πιο δυνατές πηγές ασφάλειας για το μωρό
Για ήπιο πόνο ή πυρετό, ο παιδίατρος μπορεί να συστήσει παρακεταμόλη σε σταγόνες ειδική για βρέφη. Πάντα ακολουθείτε με ακρίβεια τις οδηγίες δόσης και μη δίνετε κανένα φάρμακο χωρίς να ρωτήσετε τον γιατρό.
Συχνές ανησυχίες για τα εμβόλια βρέφους
«Δεν είναι πολλά εμβόλια μαζεμένα, πολύ νωρίς;»
Αυτή η σκέψη είναι πολύ συχνή. Ακούγεται λογική, αλλά δεν ταιριάζει με τον τρόπο που λειτουργεί το ανοσοποιητικό.
Κάθε μέρα, το σώμα του μωρού «γνωρίζει» χιλιάδες αντιγόνα. Αντιγόνα είναι μικρά κομμάτια από μικρόβια, τροφές, σκόνη, γύρη και τόσα άλλα. Από τη στιγμή που γεννιέται, το μωρό περιβάλλεται από βακτήρια, ιούς και μύκητες στο δέρμα, στο στόμα, στο έντερο και στον αέρα.
Μπροστά σε αυτό το καθημερινό «βομβαρδισμό», τα αντιγόνα των εμβολίων βρέφους είναι ελάχιστα. Τα σύγχρονα εμβόλια είναι πιο «καθαρά» από τα παλαιότερα, επομένως παρόλο που τα εμβόλια έχουν αυξηθεί, ο συνολικός αριθμός αντιγόνων που δέχεται ένα παιδί από τα εμβόλια είναι στην πραγματικότητα μικρότερος σε σχέση με παλιότερα.
Ένα υγιές, τελειόμηνο μωρό μπορεί να ανταπεξέλθει άνετα στα εμβόλια μαζί με όλα τα υπόλοιπα ερεθίσματα του περιβάλλοντος.
Συστατικά εμβολίων: είναι ασφαλή;
Τα εμβόλια δεν περιέχουν μόνο το βασικό αντιγόνο. Μπορεί να περιέχουν:
- Πολύ μικρές ποσότητες συντηρητικών ή σταθεροποιητών
- Άλατα και σάκχαρα για να διατηρείται το pH τους σταθερό
- Ελάχιστα υπολείμματα από τις ουσίες που χρησιμοποιήθηκαν στην παρασκευή
Οι ποσότητες αυτών των ουσιών είναι πολύ χαμηλές, πολύ κάτω από τα όρια ασφαλείας που θέτουν φορείς όπως ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) και επιτροπές όπως η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών.
Το παιδί, μεγαλώνοντας, θα εκτεθεί σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες παρόμοιων ουσιών από τροφή, νερό και το περιβάλλον. Για παράδειγμα, αργότερα στην παιδική ηλικία ένα ποτήρι νερό βρύσης ή ένα γεύμα μπορεί να περιέχει φυσικά περισσότερες ιχνοστοιχειακές ουσίες από μία δόση εμβολίου.
Κάθε εμβόλιο που εντάσσεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών έχει δοκιμαστεί σε χιλιάδες παιδιά πριν εγκριθεί και παρακολουθείται συνεχώς για σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες.
Γιατί η καθυστέρηση του εμβολιασμού κρύβει κίνδυνο
Η αναβολή των εμβολίων μπορεί να φαίνεται «μέση λύση», στην πράξη όμως αφήνει το παιδί απροστάτευτο την πιο ευάλωτη περίοδο.
Παραδείγματα:
- Ηπατίτιδα Β - Όσο περισσότερο καθυστερεί η πρώτη δόση σε νεογνό μητέρας φορέα, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να μολυνθεί και να κάνει χρόνια νόσο.
- Φυματίωση (BCG) - Οι πιο βαριές μορφές, όπως η μηνιγγίτιδα, είναι συχνότερες στα πολύ μικρά παιδιά. Ο έγκαιρος εμβολιασμός μειώνει τον κίνδυνο αυτών των επιπλοκών.
Εναλλακτικά «αραιωμένα» σχήματα εμβολιασμού που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο δεν έχουν αποδεικτικά οφέλη και δεν συστήνονται από έγκυρους επιστημονικούς φορείς. Απλώς μεγαλώνουν το διάστημα στο οποίο το παιδί είναι εκτεθειμένο.
Αν έχετε αμφιβολίες ή φόβους, μιλήστε ανοιχτά με τον παιδίατρο ή τη μαία σας αντί να αναβάλετε σιωπηλά. Μπορούν να σας εξηγήσουν για κάθε εμβόλιο, τι προλαμβάνει και ποιο είναι το όφελος για το δικό σας μωρό.
Το πρόγραμμα εμβολιασμού τον πρώτο χρόνο: πού «κουμπώνουν» τα νεογνικά εμβόλια
Τα εμβόλια στον πρώτο μήνα ζωής είναι μόνο η αρχή ενός οργανωμένου προγράμματος.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το τρέχον Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων, συνήθως ισχύουν (ο παιδίατρος προσαρμόζει ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού):
-
Στη γέννα ή πολύ σύντομα μετά (σε επιλεγμένες περιπτώσεις)
- Εμβόλιο ηπατίτιδας Β για νεογνά μητέρων φορέων ή με άλλο υψηλό κίνδυνο
- Εμβόλιο BCG (ανάλογα με τον κίνδυνο φυματίωσης, όχι σε όλα τα μωρά)
-
2 μηνών περίπου
- Πρώτη δόση 6πλού εμβολίου (διφθερίτιδα, τέτανος, κοκκύτης, πολιομυελίτιδα, Hib, ηπατίτιδα Β)
- Εμβόλιο πνευμονιόκοκκου
- Εμβόλιο ροταϊού (από το στόμα, σε σιρόπι)
-
4 μηνών περίπου
- Δεύτερη δόση 6πλού
- Δεύτερη δόση ροταϊού (ανάλογα με το σκεύασμα)
-
6 μηνών περίπου
- Τρίτη δόση 6πλού
- Δεύτερη ή τρίτη δόση ροταϊού, ανάλογα με το σχήμα
- Εφόσον ο παιδίατρος το κρίνει, κάποιες φορές δόση για πνευμονιόκοκκο σε αυτό το στάδιο, ανάλογα με το σχήμα που ακολουθεί
-
Γύρω στον 1 χρόνο
- Εμβόλιο ιλαράς, παρωτίτιδας, ερυθράς (MMR)
- Επόμενες δόσεις ή ενισχυτικές για πνευμονιόκοκκο και άλλα αντιγόνα, ανάλογα με το πρωτόκολλο
Η προστασία από την ηπατίτιδα Β συνεχίζεται μέσα από το 6πλό εμβόλιο, επομένως η πρώτη δόση στο μαιευτήριο ολοκληρώνεται με τις επόμενες δόσεις στους μήνες 2, 4, 6.
Στο βιβλιάριο υγείας του παιδιού θα βρείτε αναλυτικά το προτεινόμενο πρόγραμμα και θέσεις για να καταγράφεται κάθε εμβόλιο. Ενημερωμένες πληροφορίες υπάρχουν και στις ιστοσελίδες του Υπουργείου Υγείας και του ΕΟΔΥ.
Τελικές σκέψεις
Ο εμβολιασμός νεογέννητων συχνά «βαραίνει» τους γονείς. Σας ζητούν να δεχτείτε κάτι λίγο δυσάρεστο τώρα, για να προλάβετε μια ασθένεια που δεν τη βλέπετε μπροστά σας και ίσως να μη τη δείτε ποτέ.
Αυτή είναι η ιδιαιτερότητα της πρόληψης. Όταν τα εμβόλια κάνουν τη δουλειά τους, δεν συμβαίνει τίποτα θεαματικό. Δεν υπάρχει ηπατίτιδα Β που σιγά σιγά καταστρέφει το συκώτι. Δεν υπάρχει φυματιώδης μηνιγγίτιδα σε ένα νήπιο που ξαφνικά δεν μπορεί να σταθεί στα πόδια του. Δεν υπάρχει μια επείγουσα εισαγωγή στο νοσοκομείο για κάτι που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.
Το εμβόλιο ηπατίτιδα Β, το εμβόλιο BCG όπου χρειάζεται, και συνολικά τα εμβόλια βρέφους τον πρώτο χρόνο, δεν είναι απλά «να βγει η υποχρέωση». Είναι τρόπος να γείρετε τη ζυγαριά υπέρ μιας ζωής πιο προστατευμένης για το παιδί σας.
Ρωτήστε, ζητήστε εξηγήσεις, πάρτε τον χρόνο σας να καταλάβετε. Και να θυμάστε ότι, με βάση όσα ξέρουμε σήμερα, ο εμβολιασμός είναι από τα πιο ισχυρά και καλά μελετημένα μέσα που έχετε για να προστατέψετε το μωρό σας στις πιο ευάλωτες πρώτες του εβδομάδες και μήνες.
Εμείς ως προγραμματιστές της εφαρμογής Erby αποποιούμαστε κάθε ευθύνη για οποιεσδήποτε αποφάσεις λάβετε βάσει αυτών των πληροφοριών, οι οποίες παρέχονται μόνο για γενικούς ενημερωτικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν την προσωπική ιατρική συμβουλή.
