Καταφέρνεις επιτέλους να ταΐσεις το μωρό, χαλαρώνει στην αγκαλιά σου… και ξαφνικά αρχίζει πάλι το κλάμα. Δυνατά, κατακόκκινο, καμιά φορά τεντώνεται προς τα πίσω ή μαζεύει τα ποδαράκια. Η πάνα είναι καθαρή, είναι ντυμένο ζεστά, μόλις το τάισες. Τότε, γιατί κλαίει το μωρό μετά το τάισμα;
Αν το ζεις αυτό στις 2 τα ξημερώματα, δεν είσαι ο μόνος. Πάρα πολλοί νέοι γονείς στην Ελλάδα αναρωτιούνται το ίδιο τις πρώτες εβδομάδες. Τα καλά νέα είναι ότι συνήθως υπάρχουν μερικές πολύ συχνές εξηγήσεις για το γιατί το μωρό κλαίει μετά το τάισμα, και μπορείς να τις ελέγξεις βήμα βήμα.
Σκέψου το κείμενο αυτό σαν ένα ήρεμο, πρακτικό «σχεδιάγραμμα» που περνάς με τη σειρά, αντί για έναν πανικόβλητο μαραθώνιο αναζήτησης στο διαδίκτυο.
Όταν το μωρό κλαίει μετά τον θηλασμό ή μετά το μπιμπερό, δοκίμασε να τα δεις με αυτή τη σειρά:
Δεν χρειάζεται να «διαγνώσεις» τα πάντα τέλεια. Αρκεί να αποκλείεις πράγματα ένα ένα και να βλέπεις τι βοηθά.
Όταν υπάρχουν αέρια στο μωρό μετά το γεύμα, αυτό μπορεί να είναι πολύ ενοχλητικό για ένα τόσο μικρό σώμα. Ο αέρας που έχει καταπιεί παγιδεύεται, η κοιλίτσα «σφίγγει» και το μωρό το δείχνει με κλάμα.
Παρατήρησε αν:
Κάποια μωρά καταπίνουν πολύ περισσότερο αέρα από άλλα. Γρήγορο τάισμα, κακή σύλληψη του στήθους, κλάμα στη μέση του γεύματος ή πολύ γρήγορη ροή στη θηλή του μπιμπερό αυξάνουν τον αέρα που μπαίνει στο στομάχι.
Οι περισσότεροι γονείς ακούν ότι «πρέπει να ρεψεί», αλλά σπάνια τους δείχνει κάποιος πρακτικά πώς. Αν αναρωτιέσαι πώς να κάνω το μωρό να ρέψει σωστά, δοκίμασε διαφορετικές στάσεις και δες τι του ταιριάζει:
Στον ώμο
Καθιστό στα γόνατα
Ξαπλωμένο πάνω στα πόδια
Κάποια μωρά ρεύονται σε δευτερόλεπτα. Άλλα χρειάζονται μερικά λεπτά. Αν μετά από περίπου 5 λεπτά δεν βγει ρέψιμο και το μωρό δείχνει ήρεμο, συνήθως δεν υπάρχει πρόβλημα.
Αν το μωρό κλαίει μετά το μπιμπερό ή μετά τον θηλασμό, δοκίμασε:
Αυτά τα σύντομα διαλείμματα βοηθούν να φύγει ο αέρας πριν γίνει επώδυνα αέρια.
Αν το μωρό έχει αέρια μετά το γεύμα και ακόμη δείχνει να ενοχλείται:
«Ποδήλατο» με τα ποδαράκια
Ξάπλωσε το μωρό ανάσκελα και κίνησε απαλά τα πόδια του σαν να κάνει ποδήλατο. Έτσι βοηθάς τα αέρια να προχωρήσουν στο έντερο.
Μασάζ στην κοιλίτσα για τα αέρια
Με ζεστά χέρια και λίγη βρεφική κρέμα ή λάδι, κάνε μικρές, απαλές κυκλικές κινήσεις γύρω από τον αφαλό, με φορά δεξιόστροφη (στην ίδια κατεύθυνση με την κίνηση του εντέρου). Πάντα πολύ ελαφριά πίεση.
Χρόνος μπρούμυτα (tummy time)
Λίγα λεπτά μπρούμυτα, πάντα με επίβλεψη, ανακουφίζουν την πλάτη και βοηθούν τα αέρια να μετακινηθούν. Απόφυγε όμως να το βάζεις μπρούμυτα αμέσως μετά από πολύ μεγάλο γεύμα, για να μειώσεις τις αναγωγές μωρού.
Αν με απλές τεχνικές για τα αέρια βλέπεις μεγάλη διαφορά, πιθανότατα έχεις βρει τον βασικό λόγο που το μωρό κλαίει μετά το τάισμα.
Το στομάχι του νεογέννητου είναι πραγματικά μικροσκοπικό. Την πρώτη μέρα είναι περίπου όσο ένα κεράσι. Μετά από λίγες εβδομάδες, πιο πολύ θυμίζει μικρό αυγό παρά μπολ.
Με τον θηλασμό, τα μωρά συνήθως αυτορρυθμίζονται. Με το μπιμπερό όμως είναι πολύ πιο εύκολο να γίνει υπερσίτιση μωρού, γιατί:
Τυπικά θα δεις:
Αν βλέπεις το γάλα να «χύνεται» έξω ή το μωρό να δείχνει «παραφουσκωμένο» και να κλαίει, είναι ένδειξη ότι ήπιε περισσότερο από όσο άντεχε.
Η μέθοδος paced bottle feeding («ρυθμισμένο» τάισμα με μπιμπερό) επιβραδύνει το ρυθμό, ώστε το μωρό να προλαβαίνει να καταλάβει πότε έχει χορτάσει, όπως στον θηλασμό. Βοηθά πολύ όταν το μωρό κλαίει μετά το τάισμα με μπιμπερό.
Δοκίμασε τα εξής:
Για τα περισσότερα νεογέννητα, ταιριάζουν καλύτερα συχνά και μικρά γεύματα, παρά λίγα και «γεμάτα», ειδικά αν έχουν και παλινδρόμηση.
Κάποια μωρά έχουν γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Τα υγρά του στομάχου και το γάλα ανεβαίνουν προς τον οισοφάγο, κάτι που μπορεί να προκαλέσει τσούξιμο και κλάμα μετά το τάισμα.
Η ήπια παλινδρόμηση είναι πολύ συχνή τους πρώτους μήνες και συνήθως βελτιώνεται καθώς το μωρό μεγαλώνει, κάθεται περισσότερο όρθιο και σφίγγει ο σφιγκτήρας του οισοφάγου.
Παρατήρησε αν:
Το ότι απλώς κάνει αναγωγές δεν σημαίνει πάντα πρόβλημα. Πολλά μωρά είναι αυτό που λέμε «χαρούμενοι βουρμπουλήθρες»: κάνουν αναγωγές αλλά είναι ήρεμα. Ανησυχούμε περισσότερο όταν οι αναγωγές συνοδεύονται από πόνο, φτωχή αύξηση βάρους ή συνεχή δυσφορία.
Αν υποψιάζεσαι γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μωρού:
Κράτα το μωρό όρθιο 20–30 λεπτά μετά το γεύμα
Στην αγκαλιά σου, στον ώμο ή σε μια όρθια αγκαλιά. Απόφυγε τα έντονα κουνήματα αμέσως μετά το τάισμα.
Πρόσφερε πιο μικρά και πιο συχνά γεύματα
Μια όχι τόσο «τίγκα» κοιλίτσα έχει λιγότερες πιθανότητες να σπρώξει το γάλα προς τα πάνω.
Έλεγξε τη στάση στο τάισμα
Ιδανικά το κεφάλι του μωρού να είναι λίγο πιο ψηλά από τον ποπό.
Ρέψιμο συχνά
Ο παγιδευμένος αέρας σπρώχνει το γάλα προς τα πάνω, οπότε συνδύασε τις συμβουλές για παλινδρόμηση με καλό ρέψιμο.
Στην Ελλάδα, απευθύνσου στον παιδίατρο ή σε επαγγελματία υγείας αν:
Ο παιδίατρος θα εκτιμήσει αν πρόκειται για γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση με επιπλοκές (ΓΟΠΝ) ή κάτι άλλο, και θα προτείνει ανάλογη αντιμετώπιση.
Καμιά φορά το μωρό κλαίει μετά τον θηλασμό ή μετά το μπιμπερό όχι επειδή πεινάει ακόμα, αλλά επειδή έχει ανάγκη να ρουφήξει για παρηγοριά.
Το ρούφηγμα ηρεμεί τα μωρά. Βοηθά την πέψη, «μαζεύει» το νευρικό τους σύστημα και τα κάνει να νιώθουν ασφάλεια.
Μπορεί να παρατηρήσεις ότι:
Αν τα γεύματα κρατούν πολλή ώρα, αλλά το βάρος ανεβαίνει ωραία και έχει αρκετές βρεγμένες πάνες, μέρος αυτού του χρόνου πιθανότατα είναι μη θρεπτικό ρούφηγμα.
Στο στήθος
Αν θηλάζεις και νιώθεις άνετα με αυτό, μπορείς να αφήνεις το μωρό να θηλάζει παρηγορητικά, ειδικά τα απογεύματα ή βράδια που είναι πιο ανήσυχο.
Πιπίλα
Πολλοί γονείς στην Ελλάδα χρησιμοποιούν πιπίλα για να ηρεμήσουν το μωρό. Οι επίσημες συστάσεις συνήθως προτείνουν να περιμένεις μέχρι να σταθεροποιηθεί ο θηλασμός (περίπου 3–4 εβδομάδες), ώστε να αποφευχθεί σύγχυση θηλής στις πρώτες μέρες.
Μετά από αυτό το διάστημα, μια πιπίλα μπορεί να είναι πολύ χρήσιμο εργαλείο όταν το μωρό είναι χορτάτο αλλά συνεχίζει να κλαίει και θέλει να ρουφήξει.
Αν το μωρό κλαίει μετά το τάισμα αλλά ηρεμεί αμέσως μόλις το αφήσεις να ρουφήξει χωρίς να πάρει επιπλέον γάλα, έχεις μια πολύ ισχυρή ένδειξη ότι ζητά παρηγοριά και εγγύτητα, όχι επιπλέον τροφή.
Στον θηλασμό, το γάλα αλλάζει σύσταση κατά τη διάρκεια του γεύματος:
Αν το μωρό αλλάζει πολύ συχνά στήθος και οι θηλασμοί είναι πολύ σύντομοι, μπορεί να παίρνει πολύ πρόσθιο και λιγότερο οπίσθιο γάλα. Αυτό κάποιες φορές οδηγεί σε περισσότερα αέρια και δυσφορία.
Δεν έχει τόσο σημασία ο χρόνος σε λεπτά σε κάθε στήθος, όσο το να αφήνεις το μωρό να ολοκληρώνει καλά το πρώτο στήθος.
Αν το μωρό είναι πολύ ανήσυχο ή αν έχεις απορίες για την παραγωγή σου, μια σύμβουλος θηλασμού ή ομάδα υποστήριξης θηλασμού (π.χ. τοπικό κέντρο υγείας, μαιευτήριο, γραμμή υποστήριξης ΕΟΔΥ ή ιδιωτικοί φορείς) μπορεί να σε βοηθήσει ουσιαστικά.
Οι τροφικές ευαισθησίες είναι λιγότερο συχνές απ’ όσο ίσως φαίνεται στα φόρουμ, αλλά υπάρχουν. Ο πιο συνηθισμένος «ύποπτος» είναι η πρωτεΐνη αγελαδινού γάλακτος, που μπορεί να περνά στο μητρικό γάλα.
Αυτό είναι διαφορετικό από τα απλά αέρια και τη συνηθισμένη γκρίνια. Συνήθως συνοδεύεται από πιο επίμονα και γενικευμένα συμπτώματα.
Μίλησε με τον παιδίατρο αν παρατηρείς:
Αυτά μπορεί να παραπέμπουν σε αλλεργία στην πρωτεΐνη αγελαδινού γάλακτος ή άλλη τροφική ευαισθησία, αν και υπάρχουν και άλλες αιτίες.
Απέφυγε να αποκλείσεις μόνη σου πολλές ομάδες τροφών χωρίς καθοδήγηση, γιατί μπορεί να επηρεαστεί η δική σου διατροφή. Προτίμησε:
Αν ταΐζεις με φόρμουλα, ο παιδίατρος μπορεί να συζητήσει τη δοκιμή ειδικού γάλακτος (υδρολυμένο ή στοιχειακό), αν κρίνει ότι υπάρχει αλλεργία.
Τα περισσότερα μωρά με αλλεργία στην πρωτεΐνη αγελαδινού γάλακτος τα πάνε πολύ καλά όταν εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί σωστά.
Αν το μωρό κλαίει μετά το τάισμα αλλά φαίνεται να συμβαίνει σχεδόν πάντα την ίδια ώρα κάθε μέρα, ειδικά αργά το απόγευμα ή το βράδυ, μπορεί να έχεις να κάνεις περισσότερο με κολικούς παρά με «λάθος» τάισμα.
Συνήθως μιλάμε για κολικούς όταν:
και κατά τα άλλα είναι υγιές και παίρνει βάρος.
Οι γονείς συχνά περιγράφουν:
Οι αλλαγές στο τάισμα και οι τεχνικές για τα αέρια μπορεί να προσφέρουν κάποια ανακούφιση, αλλά στους κολικούς το κλάμα συχνά ακολουθεί τη «δική του» ώρα.
Αν υποψιάζεσαι κολικούς:
Το δύσκολο με τους κολικούς είναι ότι συχνά δεν υπάρχει σαφής αιτία. Το ενθαρρυντικό είναι ότι τις περισσότερες φορές βελτιώνονται αισθητά γύρω στους 3–4 μήνες.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όταν το μωρό κλαίει μετά το τάισμα, φταίνε αέρια, ήπια παλινδρόμηση ή υπερσίτιση και το θέμα αντιμετωπίζεται στο σπίτι. Υπάρχουν όμως καταστάσεις που χρειάζονται άμεση επικοινωνία με γιατρό ή επείγοντα:
Στην Ελλάδα, επικοινώνησε με τον παιδίατρό σου ή με εφημερεύον νοσοκομείο. Σε σοβαρή ανησυχία, κάλεσε το 166 ή πήγαινε άμεσα στα επείγοντα. Εμπιστεύσου το ένστικτό σου, εσύ ξέρεις το μωρό σου καλύτερα από όλους.
Όταν αναρωτιέσαι γιατί κλαίει το μωρό μετά το τάισμα και ψάχνεις πώς να σταματήσει να κλαίει το μωρό μετά το τάισμα, μπορείς να σκέφτεσαι τα βήματα κάπως έτσι:
Έλεγξε πρώτα τα αέρια
Βοήθησε το μωρό να ρεύεται στη μέση και στο τέλος του γεύματος. Δοκίμασε διαφορετικές στάσεις για ρέψιμο, «ποδήλατο» με τα ποδαράκια και απαλό μασάζ στην κοιλιά για τα αέρια του μωρού.
Σκέψου την ποσότητα
Ψάξε σημάδια υπερσίτισης μωρού, ειδικά αν βλέπεις πολλές αναγωγές ή πολύ τεντωμένη κοιλιά μετά το φαγητό. Χρησιμοποίησε paced bottle feeding και προτίμησε πιο μικρά, συχνά γεύματα.
Παρατήρησε αν μοιάζει με παλινδρόμηση
Τέντωμα πλάτης, κλάμα όταν ξαπλώνει, συχνές αναγωγές μετά το τάισμα. Κράτα το μωρό όρθιο 20–30 λεπτά και μίλα με τον παιδίατρο αν τα συμπτώματα είναι έντονα.
Σκέψου την ανάγκη για παρηγοριά
Αν ηρεμεί γρήγορα με πιπίλα ή στο στήθος χωρίς να τρώει πραγματικά, πιθανότατα χρειάζεται ρούφηγμα παρηγοριάς και αγκαλιά, όχι επιπλέον γάλα.
Κοίτα το μοτίβο στον θηλασμό
Αν θηλάζεις, άφηνε το μωρό να «αδειάζει» καλά το ένα στήθος πριν αλλάξεις πλευρά, για να μειώσεις την πιθανότητα ανισορροπίας πρόσθιου/οπίσθιου γάλακτος.
Δες τη συνολική εικόνα
Επίμονα συμπτώματα, αίμα στα κακά, έκζεμα ή έντονο οικογενειακό ιστορικό αλλεργιών; Συζήτησε με τον παιδίατρο για πιθανές τροφικές ευαισθησίες ή αλλεργίες.
Παρατήρησε την ώρα που κλαίει
Αν το κλάμα εμφανίζεται σχεδόν πάντα την ίδια ώρα, ανεξάρτητα από το πώς και πότε τρώει, διάβασε περισσότερα για τους κολικούς και μίλα με τον παιδίατρο ή επισκέπτρια υγείας.
Δεν θα τα κάνεις όλα «τέλεια» κάθε φορά. Κανείς δεν τα κάνει. Όμως, αν προχωράς ήρεμα και συστηματικά, θα αρχίσεις σιγά σιγά να καταλαβαίνεις καλύτερα τι σου «λέει» το μωρό σου.
Και αυτές οι νύχτες που το μωρό κλαίει μετά το τάισμα και όλα φαίνονται μπερδεμένα; Δεν θα κρατήσουν για πάντα.