Λίγοι ήχοι μάς αναστατώνουν όσο το κλάμα του δικού μας μωρού. Μπορεί να σας σφίγγει το στομάχι, να σας γεμίζει σκέψεις και να αναρωτιέστε: «Γιατί κλαίει το μωρό ενώ έχω δοκιμάσει τα πάντα;»
Αν νιώθετε εξαντλημένοι, δεν σημαίνει ότι αποτυγχάνετε ως γονείς. Το κλάμα μωρού είναι επικοινωνία, όχι κριτική για το πώς φροντίζετε το παιδί σας. Με τον καιρό θα αρχίσετε να αναγνωρίζετε τα δικά του μοτίβα. Ως τότε, μια απλή και ήρεμη σειρά ελέγχων μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε τι χρειάζεται και πώς να ηρεμήσετε το μωρό με ασφάλεια.
Τα βρέφη δεν έχουν ακόμη λέξεις. Το κλάμα είναι ο βασικός τρόπος να ζητήσουν βοήθεια. Ένα νεογέννητο δεν μπορεί να σας πει ότι πεινάει, νυστάζει, κρυώνει, νιώθει μόνο ή ενοχλείται. Κλαίει επειδή το σώμα του «λέει» ότι κάτι χρειάζεται προσοχή.
Κάποιες φορές η αιτία είναι εμφανής. Άλλες, ιδιαίτερα τις απογευματινές ή βραδινές ώρες που το μωρό κλαίει ασταμάτητα, μοιάζει με αίνιγμα.
Στις συνηθέστερες αιτίες κλάματος μωρού ανήκουν:
Η δυσκολία είναι ότι μπορεί να συνυπάρχουν περισσότερες από μία ανάγκες. Ένα μωρό που πεινάει μπορεί να είναι και εξαντλημένο. Ένα βρέφος με αέρια κουράζεται ακόμη περισσότερο από το πολύ κλάμα. Αντί να αναζητάτε μια μαγική λύση, προσεγγίστε το θέμα σαν μια ήρεμη διερεύνηση πιθανών αιτιών.
Πολλοί γονείς ελπίζουν ότι θα αποκωδικοποιήσουν τους ήχους του μωρού σαν να ήταν μια ξεκάθαρη γλώσσα. Υπάρχουν ορισμένα μοτίβα, όμως δεν υπάρχει ένα παγκόσμιο «λεξικό» για τα είδη κλάματος μωρού. Το ίδιο παιδί μπορεί να ακούγεται διαφορετικό από μέρα σε μέρα και σταδιακά θα μάθετε τα δικά του σημάδια καλύτερα από οποιοδήποτε διάγραμμα.
Παρόλα αυτά, ο ρυθμός, η ένταση της φωνής και η στάση του σώματος μπορούν να δώσουν χρήσιμες ενδείξεις.
Το κλάμα πείνας συχνά ξεκινά χαμηλά, με γκρίνια, μικρούς ήχους ή έναν επαναλαμβανόμενο ρυθμό. Αν αργήσει το γεύμα, συνήθως δυναμώνει. Πριν αρχίσει να κλαίει, πολλά μωρά δείχνουν πρώιμα σημάδια πείνας:
Το κλάμα είναι συνήθως καθυστερημένο σημάδι πείνας. Αν προλάβετε τα πρώτα σήματα, το τάισμα μπορεί να γίνει πιο ήρεμα και για τους δυο σας.
Το κλάμα από νύστα μπορεί αρχικά να ακούγεται σαν γκρίνια ή παράπονο. Το μωρό ίσως τρίβει τα μάτια του, τραβάει τα αυτιά του, κοιτάζει στο κενό, χασμουριέται ή αποστρέφει το βλέμμα από πρόσωπα και παιχνίδια. Μερικά μωρά γίνονται υπερβολικά δραστήρια όταν νυστάζουν, κουνώντας έντονα χέρια και πόδια σαν να αντιστέκονται στον ύπνο.
Τα νεογέννητα αντέχουν συνήθως μικρά διαστήματα εγρήγορσης, κάποιες φορές μόλις 45 έως 60 λεπτά. Όταν το μωρό έχει ήδη φτάσει σε έντονο κλάμα, μπορεί να έχει κουραστεί πολύ και να χρειάζεται περισσότερη βοήθεια για να χαλαρώσει.
Το κλάμα πόνου είναι συχνά απότομο, πολύ οξύ, διαπεραστικό ή αισθητά πιο έντονο από το συνηθισμένο κλάμα του μωρού. Μπορεί να ξεκινήσει χωρίς την προηγούμενη φάση γκρίνιας. Το παιδί ίσως μαζεύει τα ποδαράκια του, τεντώνει την πλάτη, χλομιάζει ή δεν παρηγορείται εύκολα.
Μια μεμονωμένη κραυγή δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι σοβαρό. Όμως, αν σκέφτεστε «αυτό το κλάμα είναι διαφορετικό», εμπιστευτείτε το ένστικτό σας και ελέγξτε προσεκτικά το μωρό.
Ένα μωρό που βαριέται μπορεί να γκρινιάζει, να ηρεμεί μόλις του μιλήσετε ή παίξετε μαζί του και μετά να αρχίζει ξανά. Η υπερδιέγερση μοιάζει αρκετά, όμως εκεί συχνά φταίει το περιβάλλον: ανοιχτή τηλεόραση, πολλοί επισκέπτες, δυνατά φώτα, πολλά παιχνίδια ή μια μεγάλη έξοδος.
Παρατηρήστε αν γυρίζει το κεφάλι αλλού, σφίγγει τις γροθιές, κάνει απότομες κινήσεις, ανοιγοκλείνει νευρικά τα μάτια ή κοκκινίζει από την κούραση. Αν αναρωτιέστε πώς να ηρεμήσω υπερδιεγερμένο μωρό, συνήθως η απάντηση είναι «λιγότερα ερεθίσματα». Ένα ήσυχο δωμάτιο, χαμηλός φωτισμός, αγκαλιά και ένας σταθερός ήχος συχνά βοηθούν περισσότερο από επιπλέον παιχνίδι.
Όταν το μωρό κλαίει έντονα, είναι εύκολο να μπλοκάρετε. Μια λίστα ελέγχου όταν το μωρό κλαίει σας δίνει ένα σημείο εκκίνησης. Προχωρήστε αργά, ένα βήμα κάθε φορά.
Πεινάει;
Προσφέρετε γεύμα αν έχει περάσει ώρα ή αν βλέπετε σημάδια πείνας. Τα νεογέννητα που θηλάζουν μπορεί να ζητούν στήθος 8 έως 12 φορές το 24ωρο, και μερικές φορές ακόμη συχνότερα σε περιόδους συσσωρευμένων γευμάτων.
Χρειάζεται αλλαγή πάνας;
Ελέγξτε αν η πάνα είναι βρεγμένη ή λερωμένη, αν πιέζει πολύ ή αν το δέρμα είναι ερεθισμένο.
Κρυώνει ή ζεσταίνεται;
Αγγίξτε το στήθος ή τον αυχένα του, όχι τα χέρια και τα πόδια που συχνά είναι πιο δροσερά. Για τον ύπνο, μια άνετη θερμοκρασία δωματίου είναι συνήθως γύρω στους 18 έως 20°C. Αφαιρέστε ή προσθέστε ένα λεπτό στρώμα ρούχων, ανάλογα με την ανάγκη.
Νυστάζει;
Χαμηλώστε τα φώτα, περιορίστε τον θόρυβο και ξεκινήστε τη συνηθισμένη ρουτίνα ύπνου. Μην περιμένετε να εμφανιστούν όλα τα σημάδια μαζί. Δοκιμάστε μόλις δείτε τις πρώτες ενδείξεις νύστας.
Μήπως έχει αέρια ή πονάει η κοιλίτσα;
Κάντε παύσεις στο τάισμα για ρέψιμο. Κρατήστε το μωρό όρθιο στον ώμο σας, κινήστε απαλά τα ποδαράκια σαν πετάλι ποδηλάτου ή κάντε ελαφρύ κυκλικό μασάζ στην κοιλιά, δεξιόστροφα, όταν είναι ήρεμο.
Έχει υπερδιεγερθεί;
Πηγαίνετε σε ένα ήσυχο δωμάτιο. Κλείστε την τηλεόραση και δώστε του λίγο χώρο μακριά από πολλούς ανθρώπους. Δεν απαιτείται απόλυτη σιωπή, όμως η προβλέψιμη ηρεμία βοηθά.
Χρειάζεται απλώς παρηγοριά;
Πάρτε το αγκαλιά. Κρατήστε το κοντά σας και μιλήστε του χαμηλόφωνα. Το μωρό δεν σας χειρίζεται επειδή ζητά επαφή. Αναζητά ρύθμιση και ασφάλεια από το πρόσωπο που γνωρίζει καλύτερα.
Αυτή η διαδικασία απαντά πρακτικά στο ερώτημα «πώς να καταλάβω γιατί κλαίει το μωρό». Αν φτάσετε στο τέλος της λίστας χωρίς προφανή αιτία, είναι επίσης φυσιολογικό. Μερικές φορές τα μωρά χρειάζονται βοήθεια για να χαλαρώσουν, ακόμη και όταν όλες οι βασικές ανάγκες τους έχουν καλυφθεί.
Δεν υπάρχει μία μέθοδος που να λειτουργεί σε κάθε μωρό και σε κάθε στιγμή. Συνήθως αποδίδει καλύτερα ένας συνδυασμός. Ξεκινήστε από τα βασικά και προσθέστε ό,τι φαίνεται να ανταποκρίνεται στο δικό σας παιδί.
Στα μικρά βρέφη, το τάισμα είναι το πρώτο που ελέγχουμε, επειδή η πείνα είναι τόσο συχνή. Προσφέρετε στήθος, μπιμπερό ή αντλημένο μητρικό γάλα χωρίς να ανησυχείτε ότι δημιουργείτε «κακές συνήθειες». Τα συχνά γεύματα είναι αναμενόμενα στη νεογνική περίοδο.
Αν το μωρό απομακρύνεται από το γεύμα κλαίγοντας, τεντώνεται επανειλημμένα, βήχει, κάνει δυνατούς εμετούς ή δείχνει να ενοχλείται σχεδόν σε κάθε τάισμα, μιλήστε με τον παιδίατρό σας ή μια σύμβουλο θηλασμού. Οι δυσκολίες σίτισης και η παλινδρόμηση μπορούν να αντιμετωπιστούν, και αξίζετε υποστήριξη.
Η επαφή δέρμα με δέρμα είναι ένας από τους πιο ήπιους τρόπους να ηρεμήσετε ένα μωρό που κλαίει. Τοποθετήστε το βρέφος όρθιο πάνω στο γυμνό στήθος σας, φορώντας μόνο την πάνα του, και καλύψτε την πλάτη του με μια κουβέρτα ή με τα ρούχα σας. Καθίστε αναπαυτικά και μείνετε ξύπνιοι.
Η θερμότητα, ο χτύπος της καρδιάς, η μυρωδιά και ο ρυθμός της αναπνοής σας μπορούν να βοηθήσουν το μωρό να ρυθμίσει τη θερμοκρασία, τους παλμούς και την έντασή του. Η επαφή αυτή υποστηρίζει επίσης τον θηλασμό και το δέσιμο. Δεν είναι χρήσιμη μόνο τις πρώτες ώρες μετά τον τοκετό, αλλά και για εβδομάδες ή μήνες αργότερα.
Οι «5 S» είναι γνωστές τεχνικές ηρεμίας μωρού, κυρίως για νεογέννητα. Μιμούνται ορισμένες από τις σταθερές, ρυθμικές αισθήσεις που είχε το μωρό μέσα στη μήτρα.
Δεν χρειάζεται να εφαρμόζετε και τις πέντε τεχνικές κάθε φορά. Δοκιμάστε μία ή δύο και δείτε σε τι ανταποκρίνεται το μωρό σας.
Ένας σωστά ρυθμισμένος μάρσιπος ή sling συνδυάζει ζεστασιά, επαφή και κίνηση. Για πολλά μωρά, αυτός είναι ένας ιδανικός συνδυασμός. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμος τις δύσκολες απογευματινές ώρες, όταν το μωρό θέλει συνεχώς αγκαλιά αλλά εσείς χρειάζεστε και τα χέρια σας.
Ακολουθήστε τις οδηγίες ασφαλείας TICKS: το μωρό πρέπει να είναι σφιχτά και σωστά τοποθετημένο, συνεχώς ορατό, αρκετά ψηλά ώστε να μπορείτε να το φιλήσετε, με το πηγούνι μακριά από το στήθος και την πλάτη του καλά υποστηριγμένη. Το πρόσωπό του πρέπει να μένει ελεύθερο από ύφασμα. Μην το ταΐζετε μέσα στον μάρσιπο αν δεν μπορείτε να βλέπετε καθαρά το πρόσωπο και τη θέση του.
Ένας σταθερός, χαμηλός ήχος μπορεί να βοηθήσει ορισμένα μωρά, καλύπτοντας τους απότομους θορύβους του σπιτιού. Ο ήχος της βροχής, ενός ανεμιστήρα ή μια ειδική συσκευή λευκού θορύβου είναι συνήθως καταλληλότερα από τραγούδια με εναλλαγές στον ρυθμό.
Κρατήστε την ένταση περίπου στα 50 dB ή χαμηλότερα, δηλαδή κοντά στην ένταση μιας ήσυχης συζήτησης, και τοποθετήστε τη συσκευή μακριά από την κούνια. Μην αφήνετε δυνατό ήχο να παίζει όλη νύχτα δίπλα στο κεφάλι του μωρού.
Όταν τίποτα δεν λειτουργεί στο σαλόνι, αλλάξτε χώρο. Βγείτε για λίγο στο μπαλκόνι ή στην αυλή, σταθείτε κοντά σε ένα ανοιχτό παράθυρο ή κάντε έναν αργό περίπατο. Ο καθαρός αέρας και ένα διαφορετικό οπτικό περιβάλλον μπορούν να διακόψουν την ένταση του κλάματος.
Μερικές φορές αρκεί ακόμη και ένα άλλο δωμάτιο. Η επανεκκίνηση μπορεί να είναι απαραίτητη τόσο για τον γονέα όσο και για το μωρό.
Ένα χλιαρό μπάνιο μπορεί να χαλαρώσει ένα μωρό που είναι σε ένταση, ειδικά πριν από τον βραδινό ύπνο. Το νερό πρέπει να είναι ευχάριστα ζεστό, όχι καυτό. Έχετε όλα όσα χρειάζεστε έτοιμα από πριν και κρατάτε πάντα το ένα χέρι πάνω στο μωρό.
Δεν απολαμβάνουν όλα τα μωρά το μπάνιο. Αν το δικό σας κλαίει περισσότερο μέσα στο νερό, παραλείψτε το. Δεν υπάρχει λόγος να επιμένετε σε μια βραδινή συνήθεια που κάνει όλους δυστυχισμένους.
Η σταθερή κίνηση του αυτοκινήτου ή του καροτσιού μπορεί να είναι εντυπωσιακά αποτελεσματική, ειδικά όταν το μωρό κλαίει το βράδυ. Βεβαιωθείτε ότι είναι σωστά δεμένο στο κατάλληλο καθισματάκι αυτοκινήτου ή στο καρότσι.
Αν αποκοιμηθεί στο καθισματάκι του αυτοκινήτου, μεταφέρετέ το το συντομότερο δυνατό σε μια σταθερή, επίπεδη επιφάνεια ύπνου και τοποθετήστε το ανάσκελα μόλις φτάσετε. Τα καθισματάκια αυτοκινήτου είναι για μετακίνηση, όχι για τον καθημερινό ύπνο.
Ο όρος «κολικοί» χρησιμοποιείται συχνά όταν ένα κατά τα άλλα υγιές μωρό κλαίει πολύ, χωρίς προφανή αιτία. Ένας συνηθισμένος ορισμός αναφέρεται σε κλάμα που διαρκεί πάνω από τρεις ώρες την ημέρα, τουλάχιστον τρεις ημέρες την εβδομάδα, για τουλάχιστον μία εβδομάδα. Οι κολικοί εμφανίζονται συνήθως τις πρώτες εβδομάδες, κορυφώνονται γύρω στην ηλικία των 6 έως 8 εβδομάδων και κατά κανόνα βελτιώνονται μέχρι τον τρίτο ή τέταρτο μήνα.
Πιθανά συμπτώματα κολικών είναι:
Οι κολικοί είναι εξαντλητικοί, αλλά δεν προκαλούνται από κακή γονεϊκή φροντίδα. Συζητήστε με τον παιδίατρό σας πριν δοκιμάσετε σταγόνες, συμπληρώματα ή μεγάλες αλλαγές στη διατροφή του μωρού ή της μητέρας που θηλάζει.
Το ερώτημα «πότε να πάω παιδίατρο για κλάμα μωρού» χρειάζεται άμεση απάντηση όταν κάτι σας ανησυχεί. Επικοινωνήστε άμεσα με τον παιδίατρο, πηγαίνετε σε εφημερεύον νοσοκομείο ή καλέστε το 166 ή το 112 αν το μωρό φαίνεται σοβαρά άρρωστο και έχει:
Εσείς γνωρίζετε το μωρό σας. Είναι πάντα σωστό να ζητάτε βοήθεια όταν ανησυχείτε.
Θα υπάρξουν στιγμές που θα έχετε ταΐσει, αλλάξει πάνα, βοηθήσει να ρευτεί, αγκαλιάσει, περπατήσει, κουνήσει και ψιθυρίσει, αλλά το μωρό θα συνεχίζει να κλαίει. Αυτό μπορεί να φέρει θυμό, πανικό, λύπη ή ακόμη και οργή. Αυτά τα συναισθήματα είναι συχνότερα απ’ όσο νομίζουμε. Το κλάμα του βρέφους είναι από τη φύση του δύσκολο να το αγνοήσεις. Το ότι δυσκολεύεστε δεν σημαίνει ότι είστε αδύναμοι.
Σημασία έχει τι θα κάνετε αμέσως μετά.
Αν νιώσετε ότι φτάνετε στα όριά σας:
Ένα μωρό που κλαίει με ασφάλεια στην κούνια του είναι πιο ασφαλές από ένα μωρό στην αγκαλιά ενός ενήλικα που έχει φτάσει στα όριά του. Και ποτέ, σε καμία περίπτωση, μην ταρακουνήσετε ένα μωρό. Το ταρακούνημα μπορεί μέσα σε δευτερόλεπτα να προκαλέσει σοβαρή εγκεφαλική βλάβη ή θάνατο.
Το πώς να σταματήσω το κλάμα του μωρού δεν σημαίνει ότι θα βρείτε ένα τέλειο κόλπο που πετυχαίνει πάντα. Σημαίνει ότι ανταποκρίνεστε, παρατηρείτε, δοκιμάζετε ξανά και αποδέχεστε πως κάποιες ημέρες είναι απλώς δύσκολες. Το μωρό σας δεν χρειάζεται τελειότητα. Χρειάζεται ασφάλεια, παρηγοριά και έναν γονέα που ζητά στήριξη όταν τη χρειάζεται.