Πέντε εβδομάδες. Ακούγεται λίγο, όμως το μωρό σου έχει ήδη αλλάξει απίστευτα από εκείνες τις θολές πρώτες μέρες στο σπίτι. Στις 5 εβδομάδες το νεογέννητο αρχίζει σιγά σιγά να βγαίνει από τη φάση του «μόλις γεννήθηκα» και να δείχνει περισσότερο τον χαρακτήρα του. Ίσως βλέπεις μεγαλύτερα διαστήματα εγρήγορσης, πιο σκόπιμες κινήσεις και, αν είσαι τυχερή ή τυχερός, το πρώτο αληθινό χαμόγελο που σε λιώνει.
Είναι μια υπέροχη περίοδος για να παρατηρείς. Να χαζεύεις. Να απολαμβάνεις όλα αυτά τα μικρά βήματα που σιγά σιγά χτίζουν τη μεγάλη ανάπτυξη μωρού.
Ας δούμε τι συνηθίζεται να συμβαίνει σε ένα μωρό 5 εβδομάδων, από το σώμα ως τον εγκέφαλο, και τι μπορεί να προσέξεις αυτές τις μέρες στο σπίτι.
Στις 5 εβδομάδες, τα περισσότερα μωρά έχουν ήδη «πιάσει» τον δικό τους ρυθμό ανάπτυξης. Αν έχεις πάει πρόσφατα στον παιδίατρο ή στο κέντρο υγείας, πιθανότατα είδες τις καμπύλες ανάπτυξης στο βιβλιάριο υγείας του παιδιού.
Ένα συνηθισμένο μοτίβο σε αυτή την ηλικία:
Το βάρος μωρού 5 εβδομάδων διαφέρει πολύ από παιδί σε παιδί. Κάποια είναι μικροκαμωμένα, άλλα έχουν ήδη «μπούτια για δάγκωμα». Αυτό που μετράει περισσότερο από τον αριθμό στη ζυγαριά είναι η πορεία:
Αν κάτι σε ανησυχεί σχετικά με το φαγητό ή την ανάπτυξη μωρού, άκου τη διαίσθησή σου και μίλησε με τον παιδίατρο ή με σύμβουλο θηλασμού / κέντρο μητρικού θηλασμού. Το εύρος του «φυσιολογικού» είναι μεγάλο, όμως δεν χρειάζεται ποτέ να νιώθεις ότι σε αγνοούν.
Σε αυτή την ηλικία πολλοί γονείς αρχίζουν να ρωτάνε: «Πότε σηκώνει κεφάλι μωρό 5 εβδομάδων;».
Στις 5 εβδομάδες, το «μπρούμυτα» (tummy time) παραμένει δύσκολο. Το κεφάλι είναι βαρύ, οι μύες του αυχένα ακόμη δυναμώνουν, και δύο λεπτά μπορούν να είναι… ολόκληρο γυμναστήριο για το μωρό.
Μπορεί να δεις:
Αν το μπρούμυτα μωρό 5 εβδομάδων είναι δύσκολο και διαμαρτύρεται, δεν είσαι η μόνη ή ο μόνος. Πολλά μωρά αντιδρούν έντονα.
Δοκίμασε:
Αυτές οι πρώτες προσπάθειες είναι σημαντικό κομμάτι της ανάπτυξης μωρού 5 εβδομάδων που θα το βοηθήσει αργότερα να γυρίζει, να κάθεται και να μπουσουλάει. Τώρα μπορεί να μη φαίνονται πολλά, όμως κάθε μικρό σήκωμα του κεφαλιού γυμνάζει τους σωστούς μύες.
Γύρω στις 5 εβδομάδες ίσως παρατηρήσεις ότι οι κινήσεις του μωρού φαίνονται λίγο λιγότερο τυχαίες. Παραμένουν «τιναχτές», αλλά όχι τόσο ανεξέλεγκτες.
Συνηθισμένες αλλαγές:
Αυτό δεν σημαίνει ότι ελέγχει τις κινήσεις του, απέχει πολύ ακόμη. Όμως είναι σημάδι ότι το νευρικό του σύστημα ωριμάζει και ότι τα ορόσημα ανάπτυξης στην κίνηση προχωρούν ήσυχα στο παρασκήνιο.
Η όραση του νεογέννητου ξεκινά θολή και σε πολύ μικρή απόσταση. Στις 5 εβδομάδες:
Πιθανότατα είσαι το νούμερο ένα πράγμα που θέλουν να κοιτάνε. Τα παιχνίδια είναι ωραία, αλλά το πρόσωπό σου κερδίζει.
Συχνά αυτή την εβδομάδα οι γονείς προσέχουν ότι το μωρό ακολουθεί αντικείμενα πιο ομαλά με τα μάτια.
Μπορεί να δεις:
Μπορείς να δοκιμάσεις ένα απλό «τεστ» στο σπίτι:
Αν το χάνει που και που και μετά το ξαναβρίσκει, είναι απολύτως φυσιολογικό για αυτή την ηλικία.
Ένα από τα πιο τρυφερά στοιχεία της οπτικής ανάπτυξης μωρού 5 εβδομάδων είναι πόσο ξεκάθαρα δείχνει να προτιμά τα πρόσωπα.
Σημάδια ότι προσέχει πρόσωπα μωρό 5 εβδομάδων:
Υπάρχει ισχυρή κοινωνική βάση πίσω από αυτό. Από πολύ νωρίς, τα μωρά είναι «φτιαγμένα» να συντονίζονται με άλλους ανθρώπους. Αυτή η προτίμηση για τα πρόσωπα συνδέεται άμεσα με την κοινωνική ανάπτυξη στις 5 εβδομάδες και τα πρώτα θεμέλια της επικοινωνίας.
Σε αυτή την ηλικία, η ακοή είναι ήδη καλά αναπτυγμένη, και οι αντιδράσεις γίνονται πιο εμφανείς.
Μπορεί να παρατηρήσεις:
Σε αυτή τη φάση δεν απλώς ακούει, αρχίζει να ξεχωρίζει τους ήχους - ποιοι είναι γνωστοί, ποιοι καινούργιοι, ποιοι συνδέονται με ασφάλεια.
Γύρω στις 5 εβδομάδες, κάποια μωρά δείχνουν ένα μικρό αλλά σαφές ορόσημο: μπορεί να στρέψουν ελαφρά το κεφάλι προς έναν γνώριμο ήχο, κυρίως προς τη φωνή σου.
Ψάξε για:
Αν δεν το κάνει πάντα ή μόνο περιστασιακά, δεν είναι λόγος για πανικό. Τα πρώιμα ορόσημα νεογέννητου έρχονται και φεύγουν, ειδικά αν είναι κουρασμένο ή πεινάει. Η συνέπεια θα χτίζεται σιγά σιγά τις επόμενες εβδομάδες.
Αν έχεις ποτέ ανησυχία για την ακοή μωρού 5 εβδομάδων - για παράδειγμα, αν δεν τρομάζει ποτέ με δυνατούς ήχους ή δεν αντιδρά καθόλου σε φωνές - μίλησε με τον παιδίατρο ή σε ωτορινολαρυγγολόγο παιδιών. Η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να προσφέρει μεγάλη ανακούφιση ή να οδηγήσει σε έγκαιρη υποστήριξη.
Αυτό είναι το σημείο που πολλοί γονείς περιμένουν σιωπηλά. Το πρώτο «κανονικό» χαμόγελο.
Μέχρι τώρα ίσως έχεις δει μικρά μισά χαμόγελα στον ύπνο. Συνήθως είναι αντανακλαστικά χαμόγελα - στιγμιαία, αυτόματα, χωρίς σχέση με κάτι που συμβαίνει γύρω του.
Το κοινωνικό χαμόγελο μωρό 5 εβδομάδων είναι άλλο πράγμα.
Στις 5 εβδομάδες πολλά μωρά χαρίζουν αυτό το πρώτο, αληθινό χαμόγελο:
Χαμογελάς. Σου χαμογελά πίσω. Για μια στιγμή νιώθεις πως ο κόσμος αποτελείται μόνο από τους δυο σας.
Κάποια μωρά πιάνουν αυτό το ορόσημο κοινωνικής ανάπτυξης λίγο νωρίτερα, άλλα μια - δυο εβδομάδες αργότερα. Και τα δύο είναι φυσιολογικά. Το γενικό «παράθυρο» για το πρώτο κοινωνικό χαμόγελο είναι περίπου από 4 ως 8 εβδομάδες.
Δεν μπορείς να «αναγκάσεις» ένα χαμόγελο, και δεν υπάρχει λόγος. Μπορείς όμως να δημιουργήσεις όμορφες στιγμές που το κάνουν πιο πιθανό:
Κάποιες φορές θα σε κοιτάζει σοβαρό, άλλες θα συνοφρυώνεται, και κάποια στιγμή ξαφνικά… θα έρθει το χαμόγελο που θα σου φτιάξει όλη τη μέρα.
Αν το μωρό σου δεν έχει δώσει ακόμη κοινωνικό χαμόγελο μωρό 5 εβδομάδων, μην μπεις κατευθείαν σε άγχος. Συνέχισε τα χάδια, τα λόγια, την επαφή πρόσωπο με πρόσωπο. Πολλά απολύτως υγιή μωρά απλώς χρειάζονται λίγο περισσότερο χρόνο.
Μπορεί αυτές τις μέρες να ακούσεις νέους ήχους. Όχι κλάμα. Όχι γκρίνια. Κάτι πιο ήπιο.
Γύρω στις 5 εβδομάδες πολλά μωρά αρχίζουν να βγάζουν φωνηεντικούς ήχους, ειδικά όταν είναι ήρεμα και ευχαριστημένα. Ίσως ακούσεις:
Αυτά είναι τα πρώτα βήματα στην επικοινωνία. Το μωρό δοκιμάζει τη φωνή του, πειραματίζεται με το στόμα και την αναπνοή του.
Αν απαντήσεις σε αυτούς τους ήχους, συχνά συμβαίνει κάτι πολύ όμορφο.
Δοκίμασε:
Μπορεί να παρατηρήσεις ότι το μωρό:
Αυτό το απλό «πάρε - δώσε» είναι η αρχή των συζητήσεων. Χωρίς λέξεις ακόμη, αλλά η δομή της επικοινωνίας ήδη χτίζεται.
Αυτή η πρώιμη «κουβεντούλα» συνδέεται με βασικά ορόσημα ανάπτυξης της γλώσσας μέσα στον πρώτο χρόνο. Μπορεί να σου φαίνεται κάτι μικρό, όμως αυτά τα αα και ου, και ο τρόπος που του απαντάς, είναι σαν τα πρώτα τούβλα για την κατανόηση και αργότερα την ομιλία.
Στις πρώτες δυο εβδομάδες, τα διαστήματα που το μωρό ήταν ξύπνιο μπορεί να ήταν ελάχιστα, μερικά λεπτά ανάμεσα στα γεύματα.
Στις 5 εβδομάδες:
Ίσως αρχίσεις να βλέπεις ένα περίπου μοτίβο:
Δεν θα είναι όλες οι μέρες «συμμαζεμένες». Αναπτυξιακά άλματα, κολικοί, αέρια ή η κλασική «δύσκολη ώρα» το απόγευμα μπορεί να τα ανακατεύουν όλα. Όμως γενικά, αυτά τα πιο σταθερά διαστήματα εγρήγορσης είναι ένδειξη ωρίμανσης στη συμπεριφορά μωρού 5 εβδομάδων.
Μπορεί να φαίνεται νωρίς για να μιλάμε για χαρακτήρα, αλλά πολλοί γονείς στις 5 εβδομάδες νιώθουν ότι βλέπουν μικρές τάσεις.
Ίσως παρατηρήσεις ότι το μωρό σου είναι:
Τίποτα από αυτά δεν είναι «χαραγμένο στην πέτρα». Τα μωρά αλλάζουν πολύ. Ωστόσο, το να βλέπεις πώς φαίνεται να είναι το δικό σου μωρό 5 εβδομάδων σε βοηθά να ανταποκρίνεσαι με τρόπο που ταιριάζει και σε εκείνο και σε εσένα.
Αντί να σκέφτεσαι «Μήπως θα έπρεπε να κάνει ήδη αυτό;», ίσως βοηθάει περισσότερο να λες «Έτσι κάνει το δικό μου μωρό στις 5 εβδομάδες» και να προσαρμόζεσαι σε αυτό.
Όταν διαβάζεις για ανάπτυξη μωρού και ορόσημα νεογέννητου, είναι εύκολο να μετατραπεί κάθε πρόταση σε λίστα ελέγχου. Επίσης είναι εύκολο να νιώσεις ότι «μένεις πίσω» αν το μωρό σου δεν ταιριάζει ακριβώς με όσα γράφονται για ένα μωρό 5 εβδομάδων.
Η πραγματική ζωή δεν είναι τόσο τακτοποιημένη.
Κάποια απολύτως υγιή μωρά, στις 5 εβδομάδες:
Η ανάπτυξη μοιάζει περισσότερο με «εύρος» παρά με ευθεία γραμμή. Τα μωρά έχουν «άλματα» στη συμπεριφορά όπως έχουν και στην αύξηση βάρους.
Μερικές απλές σκέψεις που βοηθούν:
Αυτές οι πρώτες εβδομάδες μπορεί να είναι πολύ απαιτητικές. Ο ύπνος είναι απρόβλεπτος, το σώμα σου ακόμη αναρρώνει, και οι συμβουλές έρχονται από παντού. Ίσως έχεις βαρεθεί να ακούς «να κοιμάσαι όταν κοιμάται το μωρό».
Κι όμως, οι 5 εβδομάδες μπορούν να κρύβουν και μια ήσυχη χαρά.
Μερικές απλές ιδέες:
Το μωρό 5 εβδομάδων που κρατάς στα χέρια σου θα είναι διαφορετικό μέσα σε δυο μόλις εβδομάδες. Πιο ξύπνιο, πιο εκφραστικό, πιο… ο εαυτός του.
Προς το παρόν, αυτή την εβδομάδα έχεις έναν μικρό άνθρωπο που αρχίζει σιγά σιγά να:
Όλα αυτά είναι κομμάτια της καθημερινής αλλά τόσο ξεχωριστής ανάπτυξης μωρού 5 εβδομάδων.
Κι εσύ; Μαθαίνεις το μωρό σου. Σε μαθαίνει κι εκείνο. Ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό «ορόσημο» από όλα.