Οι πρώτες εβδομάδες με ένα νεογέννητο μοιάζουν συχνά με μια θολούρα από θηλασμούς, πάνες και προσπάθεια να κλείσεις λίγα λεπτά ύπνου. Μέσα σε όλο αυτό, το μασάζ μωρού μπορεί να γίνει ένα ήσυχο μικρό τελετουργικό, που σας βοηθά και τους δύο να χαλαρώνετε, να αναπνέετε και να ξαναβρίσκετε την επαφή.
Δεν χρειάζεται να είσαι μαία, φυσικοθεραπευτής ή δάσκαλος γιόγκα για να δοκιμάσεις μασάζ νεογέννητου στο σπίτι. Χρειάζεσαι μόνο τα χέρια σου, λίγο λάδι για μασάζ μωρού και τη διάθεση να πας απαλά και να ακολουθήσεις τα σημάδια του μωρού σου.
Αυτός ο οδηγός μασάζ μωρού σού εξηγεί τις βασικές τεχνικές μασάζ μωρού, τα οφέλη μασάζ μωρού, το πότε να κάνω μασάζ στο μωρό, πώς να προετοιμαστείς και απλά βήματα μασάζ μωρού για κάθε σημείο του σώματος.
Το τακτικό μασάζ μωρού δεν είναι μόνο μια γλυκιά στιγμή αγκαλιάς. Υπάρχουν αρκετές μελέτες - και γι’ αυτό πολλές παιδίατροι και μαίες στην Ελλάδα μιλούν για μασάζ νεογέννητου στις επισκέψεις παρακολούθησης.
Τα βασικά οφέλη μασάζ μωρού που μπορείς να περιμένεις είναι τα εξής.
Πολλοί γονείς αναζητούν πρώτη φορά μασάζ για κολικούς μωρού μετά από μερικά βράδια με έντονο κλάμα και ποδαράκια τραβηγμένα προς την κοιλιά.
Η απαλή πίεση και η κίνηση στην κοιλίτσα και τα πόδια μπορεί να:
Κινήσεις όπως οι κυκλικές πιέσεις στην κοιλιά προς τη φορά του ρολογιού και τα «ποδήλατο» με τα πόδια (θα τα δούμε αναλυτικά) είναι ιδιαίτερα χρήσιμες όταν το μωρό ζορίζεται με αέρια μετά το γεύμα.
Η επαφή δέρμα με δέρμα ενεργοποιεί την ωκυτοκίνη, την ορμόνη που συχνά αποκαλούμε «ορμόνη της αγάπης», τόσο σε εσένα όσο και στο μωρό. Αυτό το ήρεμο αίσθημα μπορεί να:
Πολλές οικογένειες βρίσκουν ότι ένα σύντομο μασάζ μωρού μετά το μπάνιο γίνεται φυσικό κομμάτι της βραδινής ρουτίνας, μαζί με ένα παραμύθι και το τάισμα. Με τον καιρό, αυτά τα επαναλαμβανόμενα βήματα σημαίνουν για το μωρό: τώρα χαλαρώνουμε.
Μπορείς λοιπόν άνετα να δοκιμάσεις μασάζ μωρού για ύπνο και να δεις πώς ανταποκρίνεται το δικό σου παιδί.
Η αφή είναι η πρώτη «γλώσσα» του μωρού σου. Πριν καταλάβει τις λέξεις σου, «ακούει» μέσα από τα χέρια σου.
Τα οφέλη του μασάζ μωρού για τον δεσμό γονέα-βρέφους περιλαμβάνουν:
Αν ο τοκετός ήταν δύσκολος, αν το μωρό ήταν πρόωρο ή χρειάστηκε ΜΕΝΝ, το μασάζ νεογέννητου μπορεί να γίνει ένας απαλός τρόπος να ξαναχτίσετε μαζί την αυτοπεποίθηση και την οικειότητα στο σπίτι.
Ο ρυθμός των απαλών τεχνικών μασάζ μωρού μπορεί να:
Δεν είναι ιατρική θεραπεία, αλλά ως καθημερινό εργαλείο φροντίδας το μασάζ μωρού και πέψη πάνε συχνά μαζί.
Κάθε χάδι βοηθά τον εγκέφαλο του μωρού να «σχεδιάσει» το σώμα του:
Αυτή η πρώιμη συνειδητοποίηση του σώματος στηρίζει τη μελλοντική κινητική εξέλιξη. Το μωρό αρχίζει να αντιλαμβάνεται πού βρίσκεται το σώμα του στο χώρο, που είναι η βάση για το μπουσούλημα, το κάθισμα και το περπάτημα αργότερα.
Συχνά εστιάζουμε μόνο στο τι κάνει το μασάζ μωρού για το παιδί, όμως έρευνες που έχουν παρουσιαστεί και από την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρεία δείχνουν ότι μπορεί να:
Αυτά τα ήσυχα 10 - 15 λεπτά μπορεί να είναι από τις ελάχιστες στιγμές μέσα στην ημέρα που το κινητό είναι μακριά, η τηλεόραση κλειστή και είστε απλώς εσύ και το μωρό σου. Πολύ γειωτικό, ειδικά στις δύσκολες μέρες. Έτσι το μασάζ μωρού μειώνει το άγχος και για τους δύο.
Η χρονική στιγμή κάνει τεράστια διαφορά. Αν δοκιμάσεις μασάζ σε ένα μωρό που πεινάει, είναι εξαντλημένο ή υπερδιεγερμένο, δεν θα το χαρεί κανείς.
Ιδανικά, διάλεξε ώρα που το μωρό είναι:
Καλές στιγμές συνήθως είναι:
Μετά το μπάνιο
Η ζεστή επιδερμίδα και η χαλάρωση από το νερό κάνουν το μασάζ μωρού μετά το μπάνιο φυσικό συνδυασμό, ειδικά πριν την ώρα του ύπνου.
Ανάμεσα στα γεύματα
Ούτε νηστικό ούτε «σκασμένο». Προσπάθησε να έχουν περάσει τουλάχιστον 30 λεπτά από το γεύμα, για να μειώσεις τον κίνδυνο παλινδρόμησης ή δυσφορίας ξαπλωμένο ανάσκελα.
Σε μια ήσυχη φάση της ημέρας
Για πολλούς ταιριάζει αργά το πρωί ή νωρίς το απόγευμα, όμως ακολούθησε πρώτα τον ρυθμό του δικού σου μωρού.
Αν το μωρό είναι:
άφησε το μασάζ για άλλη στιγμή και παρηγόρησε το μωρό με άλλους τρόπους.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένος «κανόνας». Πολλοί γονείς διαπιστώνουν ότι:
Παρατήρησε το μωρό σου. Αν δείχνει να το απολαμβάνει και παραμένει ήρεμο, μπορείς να κρατήσεις το μασάζ νεογέννητου ως σταθερό κομμάτι της ρουτίνας σας. Αν φαίνεται υπερδιεγερμένο ή πιο γκρινιάρικο μετά, σύντμησε τη διάρκεια ή δοκίμασε άλλη ώρα της ημέρας.
Λίγη οργάνωση πριν ξεκινήσεις κάνει την εμπειρία πιο άνετη για όλους.
Ζέστανε το δωμάτιο
Τα μωρά χάνουν θερμότητα πολύ γρήγορα. Στόχευσε σε μια ευχάριστη θερμοκρασία, γύρω στους 22 - 24 °C, ώστε να είναι άνετα γυμνά.
Ήπιoς φωτισμός
Τα δυνατά φώτα οροφής μπορεί να ενοχλούν. Προτίμησε ένα πορτατίφ ή φυσικό φως από το παράθυρο.
Λιγότεροι περισπασμοί
Κλείσε την τηλεόραση, βάλε το κινητό στο αθόρυβο, μπορείς να βάλεις χαμηλή χαλαρωτική μουσική ή λευκό θόρυβο αν αυτό ηρεμεί το μωρό.
Ξάπλωσε το μωρό σε:
Αν το μωρό είναι πολύ μικρό ή πολύ ζωηρό, κράτα πάντα το ένα σου χέρι πάνω του και μείνε αρκετά κοντά ώστε να μην μπορεί να γυρίσει και να πέσει.
Χρησιμοποίησε μικρή ποσότητα λαδιού για μασάζ μωρού, ώστε τα χέρια σου να γλιστρούν απαλά χωρίς να τραβάνε το δέρμα.
Δημοφιλή φυσικά έλαια μασάζ μωρού στην Ελλάδα είναι:
Λάδι καρύδας ψυχρής έκθλιψης
Ελαφρύ, με ήπιο άρωμα, λιώνει εύκολα στα ζεστά χέρια.
Λάδι αμυγδάλου
Κλασική επιλογή για μασάζ νεογέννητου, όμως αν υπάρχει ισχυρό οικογενειακό ιστορικό αλλεργίας σε ξηρούς καρπούς ή αν το μωρό έχει ατοπική δερματίτιδα, συζήτησέ το πρώτα με τον παιδίατρο.
Λάδι από κουκούτσι σταφυλιού ή ελαιόλαδο εξαιρετικά παρθένο, πολύ καλής ποιότητας
Συνήθως ανεκτά από τα περισσότερα μωρά, συχνά προτιμώνται σε μαθήματα βρεφικού μασάζ.
Γενικές οδηγίες για το καλύτερο λάδι για μασάζ μωρού:
Ζέστανε λίγο λάδι στις παλάμες σου πριν αγγίξεις το μωρό. Κρύα χέρια σε ζεστό βρεφικό δέρμα δεν είναι ευχάριστος συνδυασμός.
Πάρε μια βαθιά ανάσα. Χαλάρωσε λίγο πριν ξεκινήσεις.
Δεν χρειάζεται να «το κάνεις τέλεια». Το μωρό προτιμά μια απλή, ζεστή επαφή, παρά μια «τέλεια» τεχνική από έναν γονιό αγχωμένο και βιαστικό.
Πριν περάσουμε στα αναλυτικά βήματα μασάζ μωρού, υπάρχουν μερικοί βασικοί κανόνες.
Κρατάμε επαφή με τα μάτια
Κοίταζε συχνά το πρόσωπο του μωρού. Παρατήρησε αν δείχνει ήρεμο, περίεργο, αν άρχισε να δυσφορεί.
Μίλα στο μωρό σου
Με απαλή φωνή. Μπορείς να περιγράφεις τι κάνεις, να σιγοτραγουδάς ή απλώς να λες:
«Τώρα κάνουμε μασάζ στα ποδαράκια. Τι ωραία που είναι.»
Δεν μετράνε οι «σωστές» λέξεις, αλλά ο τόνος και η επαφή.
Πρόσεξε τα «στοπ» σήματα
Σταμάτα αν το μωρό:
Μπορείς να κάνεις παύση, να το πάρεις αγκαλιά, να το θηλάσεις ή απλώς να το ξαναδοκιμάσεις άλλη ημέρα. Ποτέ με το ζόρι.
Η πίεση
Χρησιμοποίησε απαλή, αλλά σταθερή πίεση, όχι «γαργαλητό». Φαντάσου πόση δύναμη θα έβαζες για να βάλεις κρέμα στο δικό σου βλέφαρο. Κάπου εκεί βρίσκεται το ιδανικό.
Διάρκεια
Στην αρχή, κράτησε τη συνεδρία σύντομη. Στόχος περίπου 10 - 15 λεπτά συνολικά. Μπορείς να σταματήσεις νωρίτερα αν δεις ότι το μωρό χόρτασε αλληλεπίδραση.
Μπορείς να ακολουθήσεις τη σειρά που ακολουθεί ή να την προσαρμόσεις. Πολλοί γονείς ξεκινούν από τα πόδια, γιατί συνήθως τα μωρά τα δέχονται πιο εύκολα.
Είναι ιδανικό ξεκίνημα όταν μαθαίνεις πώς να κάνω μασάζ στο μωρό.
Μακριές κινήσεις από τον μηρό προς τον αστράγαλο
Απαλές πιέσεις στα πέλματα
Μικροί κύκλοι στα δαχτυλάκια
Το μασάζ στα πόδια συνδυάζεται πολύ καλά με την κοιλίτσα, ειδικά αν κάνεις μασάζ για κολικούς μωρού.
Κάνε μασάζ μωρού και πέψη στην κοιλιά μόνο όταν:
Αυτή η περιοχή είναι κλειδί για μασάζ για κολικούς μωρού και αέρια.
Κυκλικές κινήσεις προς τη φορά του ρολογιού
Το μοτίβο «I Love U» για αέρια
Σε πολλά σεμινάρια βρεφικού μασάζ προτείνουν αυτό το απλό σχήμα:
Κίνηση «ποδήλατο» με τα πόδια
Αυτές είναι κλασικές τεχνικές μασάζ μωρού όταν εστιάζεις σε κολικούς και αέρια.
Παρόμοια με τα πόδια, απλώς πιο μικρά και ευαίσθητα.
Μακριές κινήσεις από τον ώμο προς τον καρπό
Ήπιο άνοιγμα της παλάμης
Κύκλοι στα δάχτυλα
Αυτό το μέρος του μασάζ νεογέννητου βοηθά το μωρό να συνηθίσει το άγγιγμα στα χέρια, κάτι που αργότερα διευκολύνει το κόψιμο των νυχιών και το πλύσιμο.
Το στήθος είναι πιο ευαίσθητη περιοχή, οπότε οι κινήσεις να είναι αργές και πολύ ήπιες.
Το μασάζ στο στήθος βοηθά τη χαλάρωση της αναπνοής και μπορεί να είναι πολύ κατευναστικό όταν γίνεται αργά.
Μπορείς να κάνεις πλάτη με το μωρό είτε πάνω στα πόδια σου είτε στο στρωματάκι.
Πάντα θυμήσου: δουλεύουμε δίπλα στη σπονδυλική στήλη, ποτέ πάνω της.
Τοποθέτηση του μωρού
Μακριές κινήσεις από τον αυχένα προς τον ποπό
Μικροί κύκλοι δίπλα στη σπονδυλική στήλη
Το μασάζ πλάτης γίνεται συχνά αγαπημένο μέρος του μασάζ μωρού μετά το μπάνιο, ειδικά για μωρά που αρχίζουν να συνηθίζουν την μπρούμυτη θέση.
Ωραίο κλείσιμο της συνεδρίας, σαν ένα μικρό «σπα» για το μωρό.
Χρησιμοποίησε ελάχιστο λάδι ή και καθόλου, ειδικά κοντά στα μάτια.
Κινήσεις στο μέτωπο
Μικροί κύκλοι στα μάγουλα
Κατά μήκος της γνάθου
Το μασάζ στο πρόσωπο είναι ένας υπέροχος τρόπος να ολοκληρώσεις τη διαδικασία, διατηρώντας οπτική επαφή και ενισχύοντας τον δεσμό.
Υπάρχουν στιγμές που το «πώς να κάνω μασάζ νεογέννητου» μετατρέπεται σε «σήμερα καλύτερα όχι». Το να το νιώθεις αυτό είναι μέρος της φροντίδας.
Απέφυγε το μασάζ όταν το μωρό:
Αν έχεις αμφιβολία, συζήτησε πρώτα με τον παιδίατρο ή με μια πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια βρεφικού μασάζ.
Αφού το δοκιμάσεις μερικές φορές, το μασάζ μωρού παύει να μοιάζει με «σενάριο» που πρέπει να θυμάσαι και αρχίζει να μοιάζει με ήρεμη «συζήτηση» με το σώμα του μωρού σου.
Μπορεί:
Όσο μεγαλώνει η άνεσή σου, θα προσαρμόζεις την πίεση, τον ρυθμό και τη διάρκεια σε αυτό που ταιριάζει στο δικό σου παιδί. Εκεί κρύβεται η ουσία του πώς να κάνω μασάζ στο μωρό: να απαντάς στο παιδί που έχεις μπροστά σου, όχι σε μια «τέλεια» εικόνα από βιβλίο.
Αν θα ήθελες περισσότερη σιγουριά, πολλοί δήμοι, κέντρα μητέρας - παιδιού, ιδιωτικά μαιευτήρια και σύμβουλοι γονεϊκότητας στην Ελλάδα προσφέρουν ολιγοήμερα σεμινάρια μασάζ νεογέννητου. Το να δεις τις τεχνικές μασάζ μωρού από κοντά και να τις εξασκήσεις με καθοδήγηση μπορεί να σε ανακουφίσει πολύ.
Προς το παρόν, έχεις ένα ξεκάθαρο σημείο εκκίνησης: ζεστό δωμάτιο, ζεστά χέρια, λίγο λάδι, δέκα λεπτά ολοκληρωμένης προσοχής.
Αυτό το απλό καθημερινό τελετουργικό μπορεί να υποστηρίξει την πέψη, να ανακουφίσει τους κολικούς, να βελτιώσει τον ύπνο, να εμβαθύνει τον δεσμό γονέα-βρέφους και να ρίξει απαλά τα επίπεδα άγχους και για τους δυο σας. Για κάτι που δεν κοστίζει σχεδόν τίποτα και χωράει στην καθημερινότητα, το κέρδος είναι μεγάλο.