Φροντίδα ματιών και μύτης του νεογέννητου - Απλός πρακτικός οδηγός για καθαρισμό, μασάζ και πότε να καλέσεις γιατρό

Το να φέρνεις το μωρό σου σπίτι μοιάζει λίγο με θαύμα, λίγο με τρόμο. Αυτά τα μικροσκοπικά μάτια και η κουμπωτή μυτούλα δείχνουν τόσο ευαίσθητα που πολλοί γονείς φοβούνται ακόμα και να τα αγγίξουν.

Δεν είσαι ο μόνος.

Ο παρακάτω πρακτικός οδηγός για τη φροντίδα ματιών και μύτης νεογέννητου είναι γραμμένος για να σε ηρεμήσει στις πρώτες εβδομάδες. Βήμα βήμα, απλά ελληνικά, χωρίς υπερβολές. Τι χρειάζεται πράγματι να κάνεις, τι είναι φυσιολογικό και πότε αξίζει να πάρεις τηλέφωνο τον παιδίατρο, τον οικογενειακό γιατρό ή το Κέντρο Υγείας.

Φροντίδα για τα μάτια του νεογέννητου

Τα μάτια νεογέννητου φαίνονται πολύ ευαίσθητα, όμως με μια ήπια ρουτίνα και λίγη γνώση, η φροντίδα ματιών νεογέννητου είναι πολύ απλή υπόθεση.

Απλή καθημερινή ρουτίνα καθαρισμού ματιών

Δεν χρειάζεσαι ειδικά προϊόντα. Για τα περισσότερα μωρά, το πώς καθαρίζω μάτια μωρού σημαίνει χλιαρό βρασμένο νερό που έχει κρυώσει ή φυσιολογικό ορό.

Τι θα χρειαστείς:

• Φρέσκο βρασμένο νερό, κρύο σε θερμοκρασία δωματίου, ή φυσιολογικό ορό (0,9% NaCl)
• Βαμβάκι σε δίσκους ή γάζες μιας χρήσης (όχι μπατονέτες)
• Καθαρή πετσέτα ή μωρομάντηλο υφασμάτινο (μουσελίνα)

Πώς γίνεται (1 φορά την ημέρα ή όταν χρειάζεται):

1. Πλένεις καλά τα χέρια σου
   Με σαπούνι και νερό και τα σκουπίζεις καλά. Αυτό είναι πιο σημαντικό από οποιοδήποτε «ειδικό» προϊόν για μωρά.

2. Ετοιμάζεις το νερό ή τον ορό

   • Αν χρησιμοποιήσεις βρασμένο νερό, βράσε πρώτα το νερό και άφησέ το να κρυώσει τελείως.
   • Ρίξε μικρή ποσότητα σε ένα πολύ καθαρό μπολ.
   • Ο φυσιολογικός ορός από το φαρμακείο χρησιμοποιείται όπως είναι.

3. Ένα βαμβάκι για κάθε μάτι

   • Βρέχεις τον δίσκο βαμβακιού ή τη γάζα με το νερό ή τον ορό.
   • Στύβεις να μείνει νωπό, όχι να στάζει.

4. Σκούπισμα από μέσα προς τα έξω

   • Σκουπίζεις πολύ απαλά από την εσωτερική γωνία του ματιού (προς τη μύτη) προς την εξωτερική (προς το αυτί).
   • Μία φορά το πέρασμα και μετά πετάς το βαμβάκι.
   • Για το άλλο μάτι χρησιμοποιείς καινούργιο βαμβάκι, ακόμα κι αν το πρώτο σου φάνηκε καθαρό.

5. Επαναλαμβάνεις αν χρειάζεται
   Αν υπάρχουν εκκρίσεις ματιών μωρού ή ξεραμένα τσικλάκια, μπορείς να επαναλάβεις άλλη μία ή δύο φορές, πάντα με καθαρό βαμβάκι και πάντα από μέσα προς τα έξω.

6. Στέγνωμα της περιοχής
   Ταμπονάρεις πολύ απαλά με μια καθαρή, μαλακή πετσέτα ή αφήνεις την περιοχή να στεγνώσει μόνη της.

Αυτό το πλύσιμο ματιών μωρού μπορεί να γίνεται μία φορά την ημέρα, συνήθως στο πρωινό πλύσιμο, και όποτε δεις τα μάτια να είναι κολλώδη ή με τσίμπλες.

Τι είναι φυσιολογικό στα μάτια ενός νεογέννητου

Πολλοί γονείς ανησυχούν με την πρώτη τσίμπλα ή δάκρυ. Συχνά όμως είναι μέρος του φυσιολογικού.

Μπορεί να δεις:

• Ελαφρές εκκρίσεις ή κρούστες στις γωνίες των ματιών μετά τον ύπνο
• Λίγο πρήξιμο γύρω από τα μάτια τις πρώτες μέρες, ειδικά μετά από παρατεταμένο τοκετό ή χρήση εργαλείων (βεντούζα, εμβρυουλκός)

Συνήθως:

• Οι ήπιες εκκρίσεις είναι διάφανες ή ελαφρώς λευκωπές.
• Το πρήξιμο υποχωρεί μόνο του σε λίγες μέρες.

Αν το νεογέννητο είναι σε καλή γενική κατάσταση, τρώει καλά και το λευκό του ματιού είναι καθαρό (όχι κόκκινο), αυτά συνήθως είναι μέσα στο αναμενόμενο πλαίσιο φροντίδας νεογέννητου.

Κολλώδες ή δακρυσμένο μάτι: φραγμένος δακρυϊκός πόρος

Πολύ συχνή ανησυχία στις πρώτες εβδομάδες είναι το κολλώδες μάτι σε νεογέννητο. Το καθαρίζεις, καθαρίζει, και μετά από λίγο ξανακολλάει.

Η πιο συχνή αιτία είναι ο φραγμένος δακρυϊκός πόρος νεογέννητου, ιατρικά «δακρυοστένωση».

Τι είναι η δακρυοστένωση

Οι δακρυϊκοί πόροι είναι μικροσκοπικά «σωληνάκια» που παροχετεύουν τα δάκρυα από το μάτι προς τη μύτη. Σε πολλά νεογέννητα αυτά τα κανάλια δεν είναι τελείως ανοικτά από τη γέννηση.

• Είναι πολύ συχνό φαινόμενο
• Μπορεί να αφορά το ένα ή και τα δύο μάτια
• Συνήθως είναι ακίνδυνο και υποχωρεί με τον χρόνο

Συμπτώματα φραγμένου δακρυϊκού πόρου σε μωρό

Μπορεί να παρατηρήσεις:

• Συνεχή δακρύρροια ή μάτια που φαίνονται πάντα υγρά, ακόμη κι όταν το μωρό δεν κλαίει
• Κίτρινες ή ελαφρώς κρούστες εκκρίσεις ματιών μωρού, ειδικά μετά τον ύπνο
• Βλεφαρίδες που κολλάνε μεταξύ τους
• Ένα μάτι να φαίνεται πάντα πιο «δακρυσμένο» ή πιο «κολλώδες» από το άλλο

Ένα βασικό σημείο διάκρισης από λοίμωξη είναι ότι το λευκό του ματιού παραμένει φυσιολογικό, όχι κόκκινο.

Τι μπορείς να κάνεις στο σπίτι: μασάζ και καθαρισμός

Τις περισσότερες φορές μπορείς να βοηθήσεις στο σπίτι με καλό καθαρισμό και ήπιο μασάζ δακρυϊκού πόρου μωρού.

Βήμα 1: Κρατάς το μάτι καθαρό

Χρησιμοποιείς την καθημερινή ρουτίνα καθαρισμού που περιγράψαμε:

• Βρασμένο νερό που έχει κρυώσει ή φυσιολογικό ορό
• Ένα βαμβάκι ανά μάτι
• Σκούπισμα από την εσωτερική γωνία προς τα έξω
• Όσο συχνά χρειάζεται μέσα στην ημέρα για να μένει καθαρό

Βήμα 2: Μασάζ δακρυϊκού πόρου (2-3 φορές την ημέρα)

Πολλοί γονείς διστάζουν να το κάνουν. Με σωστή καθοδήγηση είναι ασφαλές και ήπιο.

Πώς κάνω μασάζ στον δακρυϊκό πόρο μωρού:

1. Πλένεις πολύ καλά τα χέρια σου και, αν χρειάζεται, κονταίνεις τα νύχια.

2. Εντοπίζεις το σημείο

   • Ακουμπάς απαλά την άκρη του δαχτύλου σου (συχνά το μικρό ή το παράμεσο είναι πιο «μαλακό») στην εσωτερική γωνία του ματιού, εκεί που το μάτι ενώνεται με τη ράχη της μύτης.
   • Ψάχνεις ένα μικρό «κομπαλάκι» πάνω από το σημείο όπου καταλήγει ο δακρυϊκός πόρος.

3. Ήπια πίεση με κίνηση προς τα κάτω

   • Πιέζεις πολύ απαλά προς το πρόσωπο και γλιστράς το δάχτυλο κατά μήκος της ράχης της μύτης προς τα κάτω, περίπου 1 με 1,5 εκατοστό.
   • Κάνεις 4-5 επαναλήψεις στη σειρά. Δεν πρέπει να πονάει. Το μωρό μπορεί να γκρινιάξει απλώς επειδή το κρατάς, όχι από πόνο.

4. Επαναλαμβάνεις 2-3 φορές τη μέρα
   Συνήθως πρωί και βράδυ, και μια φορά επιπλέον αν το μάτι είναι ιδιαίτερα κολλώδες.

Η ιδέα είναι ότι με το μασάζ βοηθάς μια λεπτή μεμβράνη που μπορεί να φράζει τον πόρο να ανοίξει πιο εύκολα με τον χρόνο.

Πόσο χρόνο χρειάζεται για να ανοίξει

Στα περισσότερα μωρά, ο φραγμένος δακρυϊκός πόρος νεογέννητου βελτιώνεται σταδιακά και:

• Συχνά υποχωρεί μέχρι τους 6 μήνες
• Σχεδόν πάντα έχει λυθεί μέχρι τους 12 μήνες

Αν μετά τον πρώτο χρόνο ο πόρος παραμένει πλήρως φραγμένος, ο παιδίατρος μπορεί να σε παραπέμψει σε οφθαλμίατρο για εκτίμηση.

Πότε χρειάζεται γιατρός για τις εκκρίσεις ματιών μωρού

Παρότι η δακρυοστένωση συνήθως είναι ακίνδυνη, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση αν δεις:

• Κοκκίνισμα στο λευκό του ματιού ή στα βλέφαρα
• Έντονο πρήξιμο γύρω από το μάτι, περισσότερο από το «συνηθισμένο» των πρώτων ημερών
• Πυκνές, πράσινες ή κίτρινες πυώδεις εκκρίσεις
• Το μωρό να δείχνει ότι πονάει, να κρατάει το μάτι κλειστό ή να κλαίει έντονα όταν το ακουμπάς κοντά στο μάτι
• Πυρετό, έντονη ανησυχία ή γενικά κάτι που «δεν σου αρέσει» στο βλέμμα ή στη συμπεριφορά του

Στην Ελλάδα, αν έχεις αμφιβολία, μιλάς με τον παιδίατρο, το αγροτικό ή Κέντρο Υγείας της περιοχής ή, σε πιο επείγοντα περιστατικά, με το ΕΚΑΒ (166 ή 112) ή εφημερεύον νοσοκομείο. Οι λοιμώξεις στα μάτια μπορούν να εξελιχθούν, οπότε είναι προτιμότερο να ελεγχθούν έγκαιρα.

Φροντίδα για τη μύτη του νεογέννητου

Τα νεογέννητα είναι αυτό που οι γιατροί αποκαλούν «υποχρεωτικοί ρινικοί αναπνευστές». Με απλά λόγια:

Είναι φτιαγμένα να αναπνέουν κυρίως από τη μύτη και όχι από το στόμα.

Φυσικά μπορούν να ανοίξουν το στόμα, αλλά τους πρώτους μήνες δεν το χρησιμοποιούν αποτελεσματικά για αναπνοή. Για αυτό ακόμη και ένα ήπιο μπούκωμα νεογέννητου μπορεί να φαίνεται υπερβολικά αγχωτικό.

Γιατί τα βουλωμένα μυτάκια είναι τόσο συχνά

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που το μπούκωμα στη μύτη μωρού είναι τόσο κοινό:

• Στενοί ρινικοί αεραγωγοί
  Η μύτη μωρού είναι μικρή, άρα και τα «σωληνάκια» του αέρα μικροσκοπικά. Λίγη βλέννα ακούγεται πολύ.

• Ξηρός αέρας στο σπίτι
  Θέρμανση τον χειμώνα ή κλιματισμός το καλοκαίρι ξηραίνουν την ατμόσφαιρα, η βλέννα γίνεται πιο πηχτή.

• Ερεθιστικοί παράγοντες
  Καπνός τσιγάρου, έντονα αρώματα, σπρέι καθαρισμού, σκόνη, τρίχωμα ζώων, όλα μπορούν να ερεθίσουν τη μύτη νεογέννητου.

Έτσι προκύπτουν:

• Ρουθουνίσματα
• Μικρά «γρουξίματα»
• Συχνά φτερνίσματα (τα μωρά φτερνίζονται συχνά, είναι φυσιολογικό)

Όλα αυτά δεν σημαίνουν αυτόματα ότι το μωρό έχει κρυολόγημα.

Πώς να καθαρίσω τη μύτη του μωρού με ασφάλεια

Το πώς καθαρίζω μύτη μωρού είναι από τις πιο χρήσιμες δεξιότητες στη φροντίδα νεογέννητου. Βοηθά στο τάισμα, στον ύπνο και στη δική σου ηρεμία.

Χρήση φυσιολογικού ορού στη μύτη

Ο φυσιολογικός ορός είναι απλά νερό με αλάτι σε συγκέντρωση ίση με τα υγρά του σώματος. Θα τον βρεις σε σταγονόμετρα ή μονοδόσεις σε οποιοδήποτε φαρμακείο.

Πώς χρησιμοποιώ φυσιολογικό ορό στη μύτη μωρού (1-2 σταγόνες σε κάθε ρουθούνι):

1. Θέση του μωρού

   • Ξαπλώνεις το μωρό ανάσκελα, με το κεφαλάκι ελαφρά γερμένο προς τα πίσω.
   • Μπορείς να βάλεις μια πετσέτα διπλωμένη κάτω από τους ώμους για υποστήριξη ή να το κρατάς στην αγκαλιά με το κεφάλι λίγο προς τα πίσω.

2. Στάζεις τον ορό

   • Βάζεις 1-2 σταγόνες φυσιολογικού ορού στο ένα ρουθούνι.
   • Επαναλαμβάνεις στο άλλο.
     Η ποσότητα είναι πραγματικά μικρή, σε αυτή την ηλικία δεν χρειάζεται παραπάνω.

3. Περιμένεις περίπου 30 δευτερόλεπτα

   • Δίνεις λίγο χρόνο στον ορό να μαλακώσει τη βλέννα.
   • Μπορεί να ακούσεις ρουθουνίσματα ή το μωρό να φτερνιστεί. Απόλυτα φυσιολογικό.

4. Απομάκρυνση της βλέννας
   Τώρα μπορείς να χρησιμοποιήσεις μια συσκευή αναρρόφησης μύτης μωρού (ρινικός αναρροφητήρας ή «μπαλονάκι») για να τραβήξεις τη μαλακωμένη βλέννα.

Πώς χρησιμοποιώ ρινικό «μπαλονάκι» σε μωρό

Πολλοί γονείς αγχώνονται την πρώτη φορά. Μετά τις πρώτες 2-3 χρήσεις γίνεται ρουτίνα.

Ασφαλής αναρρόφηση μύτης μωρού με μπαλονάκι:

1. Πιέζεις πρώτα το μπαλονάκι

   • Πριν πλησιάσεις τη μύτη, πιέζεις το μπαλονάκι να βγει ο αέρας.
   • Κρατάς το μπαλονάκι πατημένο.

2. Ακουμπάς απαλά στην είσοδο του ρουθουνιού

   • Δεν το βάζεις βαθιά μέσα.
   • Η άκρη πρέπει να κάθεται στην είσοδο του ρουθουνιού, όχι να εξαφανίζεται μέσα.

3. Αφήνεις σιγά σιγά το μπαλονάκι

   • Καθώς αφήνεις το μπαλονάκι να «ξεφουσκώσει», δημιουργεί ήπια υποπίεση που τραβά τη βλέννα.

4. Αφαιρείς και αδειάζεις

   • Απομακρύνεις το μπαλονάκι από τη μύτη.
   • Το πιέζεις πάνω σε ένα χαρτομάντηλο για να αδειάσει.
   • Σκουπίζεις την άκρη.

5. Επαναλαμβάνεις αν χρειάζεται

   • Μπορείς να το κάνεις άλλη 1-2 φορές σε κάθε ρουθούνι, όχι συνέχεια.
   • Πολύ συχνή αναρρόφηση ερεθίζει τον βλεννογόνο και κάνει το μπούκωμα χειρότερο.

6. Καθαρισμός μετά τη χρήση

   • Πλένεις το μπαλονάκι με ζεστό νερό και λίγο σαπούνι, το πιέζεις πολλές φορές για να καθαρίσει και από μέσα και ξεπλένεις καλά.
   • Το αφήνεις να στεγνώσει στον αέρα.

Άλλοι τύποι αναρροφητήρων (με σωληνάκι όπου «ρουφάς» εσύ, με φίλτρο) βασίζονται στην ίδια λογική: ήπια, όχι επιθετική αναρρόφηση.

Τι να αποφεύγεις στη φροντίδα μύτης νεογέννητου

Καλό είναι να μην κάνεις τα εξής:

• Όχι μπατονέτες μέσα στη μύτη
  Υπάρχει κίνδυνος να γρατσουνίσεις τον βλεννογόνο ή να σπρώξεις τη βλέννα πιο βαθιά.

• Όχι σπρέι αποσυμφορητικά ενηλίκων
  Δεν είναι για μωρά, εκτός αν σου τα γράψει ρητά παιδίατρος.

• Όχι υπερβολική αναρρόφηση
  1-2 φορές πριν ταΐσμα ή πριν τον ύπνο είναι αρκετές. Συχνή χρήση ερεθίζει τη μύτη.

Πολύ συχνά, ο φυσιολογικός ορός στη μύτη μωρού, ειδικά πριν το φαγητό και τον ύπνο, αρκεί για να κάνει το μωρό αισθητά πιο άνετο.

Θορυβώδης αναπνοή: όταν το μπούκωμα ακούγεται χειρότερο απ’ ό,τι είναι

Τα μωρά είναι «θορυβώδεις» αναπνευστές. Μπορεί να ακούς:

• Ρουθουνίσματα
• Σφυρίγματα
• Μικρά γκρινιάρικα «γκρουξ»
• Σαν μικρά ροχαλητά

Συχνά αυτά οφείλονται σε στενούς ρινικούς αεραγωγούς και λίγο φυσιολογική βλέννα, όχι απαραίτητα σε σοβαρό μπούκωμα νεογέννητου.

Συνήθως πρόκειται για κάτι φυσιολογικό αν:

• Το μωρό τρώει καλά
• Ο θώρακας και η κοιλίτσα ανεβοκατεβαίνουν ήρεμα και σταθερά με κάθε ανάσα
• Δεν υπάρχουν σημάδια δυσκολίας (δεν «φουσκώνουν» πολύ τα ρουθούνια, δεν «ρουφιέται» το δέρμα ανάμεσα στα πλευρά)
• Μπορεί να ηρεμήσει και να κοιμηθεί ανάμεσα στα γεύματα

Αν έχεις αμφιβολία, παρατήρησε το μωρό ενώ κοιμάται. Αν, παρ’ όλο που είναι λίγο «ρουθουνιστό», δείχνει χαλαρό, ροδαλό και αναπνέει ρυθμικά, συνήθως αυτό είναι καθησυχαστικό.

Πότε ανησυχούμε για βουλωμένη μύτη

Κάποιες φορές η ρινική συμφόρηση είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό «μπούκωμα».

Χρειάζεται άμεση ιατρική συμβουλή αν παρατηρήσεις:

• Δυσκολία στο τάισμα λόγω μπούκωματος
  Το μωρό δεν μπορεί να μείνει στο στήθος ή στο μπιμπερό για πάνω από λίγες ρουφηξιές γιατί δεν μπορεί να αναπνεύσει καλά από τη μύτη.

• Γρήγορη αναπνοή
  Πάνω από περίπου 60 αναπνοές το λεπτό σε ηρεμία, ιδιαίτερα αν αυτό επιμένει.

• Διαστολή ρουθουνιών
  Τα ρουθούνια ανοίγουν έντονα με κάθε ανάσα.

• Εισολκές στο θώρακα
  Το δέρμα ανάμεσα ή κάτω από τα πλευρά ή στη βάση του λαιμού «ρουφιέται» προς τα μέσα με κάθε ανάσα.

• Πυρετό μαζί με μπούκωμα
  Θερμοκρασία 38 °C ή παραπάνω σε μωρό κάτω των 3 μηνών, σε συνδυασμό με κρυολόγημα ή βουλωμένη μύτη.

• Υπνηλία ή κακή σίτιση
  Το μωρό είναι δύσκολο να ξυπνήσει, δείχνει «χαλαρό», ή τρώει πολύ λιγότερο από το συνηθισμένο.

Στην Ελλάδα, σε τέτοιες περιπτώσεις:

• Παίρνεις τον παιδίατρο
• Επικοινωνείς με εφημερεύον Κέντρο Υγείας ή νοσοκομείο
• Ή, αν φαίνεται επείγον, καλείς το 166 ή 112

Άκου το ένστικτό σου. Εσύ βλέπεις το μωρό σου όλη μέρα, ξέρεις πότε κάτι δεν πάει καλά.

Υγραντήρες και άλλοι απλοί τρόποι ανακούφισης

Μικρές αλλαγές στο περιβάλλον μπορούν να βοηθήσουν πολύ στο μπούκωμα νεογέννητου.

Χρήση υγραντήρα με κρύα ομίχλη

Ένας υγραντήρας κρύας ομίχλης προσθέτει υγρασία στον αέρα, κάτι που μπορεί να:

• Μαλακώσει τη βλέννα
• Καταπραΰνει τον ερεθισμένο ρινικό βλεννογόνο
• Μειώσει τα ρουθουνίσματα τη νύχτα

Συμβουλές για ασφαλή χρήση:

• Στόχευσε σε υγρασία δωματίου περίπου 40-60%. Πολλές συσκευές έχουν ενσωματωμένο μετρητή.
• Βάλε τον υγραντήρα μακριά από την κούνια ή το λίκνο, όχι ακριβώς δίπλα.
• Προτίμησε κρύα ομίχλη, όχι ζεστό ατμό, για να μειώσεις τον κίνδυνο εγκαύματος.
• Καθάριζε συχνά τη συσκευή όπως αναφέρει το εγχειρίδιο, για να μην αναπτυχθούν μύκητες ή μικρόβια.

Αν δεν έχεις υγραντήρα, ένας απλός τρόπος είναι να στεγνώνεις ρούχα μέσα στο δωμάτιο όπου κοιμάται το μωρό (όχι πάνω στο καλοριφέρ ακριβώς δίπλα του). Καθώς στεγνώνουν, αυξάνεται ελαφρώς η υγρασία του χώρου.

Άλλες χρήσιμες μικρές αλλαγές

• Πλήρης αποχή από καπνό στο σπίτι
  Ο καπνός είναι ιδιαίτερα ερεθιστικός για τη μύτη και τους πνεύμονες του μωρού.

• Περιορισμός έντονων αρωμάτων
  Άφησε κατά μέρος τα δυνατά αρώματα, τα αρωματικά κεριά και τα ισχυρά σπρέι καθαρισμού στο δωμάτιο του μωρού.

• Ήπια ανύψωση κεφαλής στρώματος
  Για μεγαλύτερα μωρά κάποιοι γονείς βάζουν ελαφριά κλίση στο στρώμα. Για νεογέννητο, ακολούθησε πάντα τις οδηγίες ασφαλούς ύπνου: ύπνος ανάσκελα, σε σταθερή, επίπεδη επιφάνεια. Αν σκέφτεσαι να δημιουργήσεις κλίση, συζήτησέ το πρώτα με τον παιδίατρο ή τη μαία.

Τελικές σκέψεις

Η φροντίδα νεογέννητου στην αρχή μοιάζει με λίστα ατελείωτων οδηγιών. Αν τη χωρίσουμε στα βασικά, για τη φροντίδα ματιών μύτης νεογέννητου χρειάζεται κυρίως:

• Ήπιος, καθημερινός καθαρισμός
• Προσοχή στα σημάδια που είναι φυσιολογικά και σε αυτά που θέλουν έλεγχο
• Σωστή χρήση φυσιολογικού ορού και ήπιας αναρρόφησης
• Να ζητάς βοήθεια από γιατρό όταν κάτι σε προβληματίζει

Κολλώδη μάτια, φραγμένος δακρυϊκός πόρος νεογέννητου, ρουθουνίσματα και μπούκωμα νεογέννητου είναι πολύ συνηθισμένα στους πρώτους μήνες. Με ήρεμη ρουτίνα και ξεκάθαρη εικόνα για το πότε ανησυχούμε, μπορείς να τα αντιμετωπίσεις χωρίς πανικό.

Και αν κάποια στιγμή νιώσεις αβεβαιότητα για τα μάτια μωρού ή τη μύτη μωρού, ένα τηλεφώνημα στον παιδίατρο δεν είναι ποτέ «υπερβολή». Είναι μέρος της φυσιολογικής διαδρομής του να γίνεσαι γονιός.