Acne ng Sanggol - Ano Ito, Bakit Nangyayari, Paano Banayad na Alagaan at Kailan Magpatingin

’Yong maliliit na pulang tuldok sa pisngi ng baby mo, puwedeng pakiramdam mo napakalaki na ng problema. Magpapalit ka lang ng lampin, titingin ka sa mukha niya, tapos biglang mapapansin mong parang ang daming maliliit na butlig at pimple sa sanggol.

Maraming magulang ang agad nag-iisip:
«May mali ba akong nagawa? Allergy ba ’to? Nakakahawa ba ’to sa ibang bata?»

Sa karamihan ng kaso, hindi. Ang nakikita mo kadalasan ay acne ng bagong silang o acne sanggol, at halos palagi itong walang dapat ikabahala at panandalian lang.

Pag-usapan natin kung ano talaga ang nangyayari sa balat ng baby mo, bakit siya nagkakaroon nito, ano ang dapat at hindi dapat gawin, at kailan ka na dapat kumunsulta sa doktor o sa pedia.

Ano ang newborn acne?

Ang newborn acne o acne sanggol (minsan tinatawag ding infant acne o acne bagong silang) ay isang karaniwang butlig o rashes sa baby na puwedeng mukhang:

• Maliliit na pulang umbok o butlig
• Pulang butlig na may puting gitna na parang pimple sa sanggol
• Minsan parang magaspang o bumpy ang texture ng balat

Kadalasang lumalabas sa:

• Pisngi
• Ilong
• Noo

Minsan makikita mo rin na may kaunting butlig:

• Sa baba
• Sa itaas na bahagi ng dibdib o sa likod (tinatawag minsan na acne sa likod ng sanggol)

Kung iniisip mo, «Ano ba talaga ang acne ng sanggol?», isipin mo siya na parang napaka-gaan at panandaliang bersyon ng taghiyawat ng teenager, pero nasa napakaselang balat ng isang sanggol.

Ang acne sanggol ay:

• Walang panganib sa kalusugan
• Hindi nakakahawa
• Sobrang karaniwan sa malulusog na sanggol

Hindi mo kasalanan, at sa karamihan ng oras, hindi man lang ito iniinda o napapansin ng baby mo.

Kailan nagsisimula ang acne sanggol?

Maraming bagong magulang ang nagtatanong kung bakit ang kinis ng balat ng baby sa ospital, tapos paglipas ng ilang linggo, biglang lumalabas ang mga taghiyawat sanggol.

Karaniwang timeline:

• Kadalasang nagsisimula: mga 2 hanggang 4 na linggo ang edad ng baby
• Pinakamapula/pinakamadami: mga 6 hanggang 8 linggo
• Unti-unting kumakalma at kumukupas: sa mga susunod na linggo

Mapapansin mo muna ang ilang butlig sa pisngi, tapos sa loob ng ilang araw, parang dumarami. Minsan mukha talagang lumalala muna bago gumanda, kaya nakaka-alarma kung hindi mo alam na normal lang ito.

Kung tinatanong mo, «Kailan nagsisimula at kailan nawawala ang acne sanggol?», maikli na sagot:

• Madalas magsimula sa unang buwan
• Pinakagrabe sa ikalawang buwan
• Kadalasang wala na o halos wala na pagdating ng 3 hanggang 4 na buwan

Ano ang mga sanhi ng acne ng sanggol?

Dito madalas nagwo-worry ang mga magulang.
«Dahil ba sa kinain ko? Sa sabon? Sa detergent? Sa gatas?»

Para sa tipikal na acne bagong silang, ang sagot kadalasan ay hindi.

Pinakamadalas na mga sanhi ng acne ng sanggol ay:

1. Hormones ng nanay na umiikot pa sa katawan ng baby

Habang buntis ka, dumadaan ang hormones mo sa inunan (placenta) at tumutulong sa paglaki ng baby. Pagkapanganak, may natitira pang konting hormones sa sistema ng sanggol.

Puwede nitong ma-stimulate ang oil glands o sebaceous glands sa balat ng baby. Kapag medyo aktibo ang oil glands na ito, puwedeng lumitaw ang maliliit na pimple at butlig na parang miniature na taghiyawat.

Hindi mo ito mapipigilan.
Hindi mo ito kasalanan dahil nag-breastfeed ka o dahil sa kinain mo.
Bahagi lang ito ng pag-a-adjust ng katawan ng baby sa buhay sa labas ng sinapupunan.

2. Hindi pa mature na sebaceous (oil) glands

Ang balat ng bagong silang na sanggol ay nag-a-adjust pa sa hangin, init, lamig, at alikabok sa paligid natin. Ang mga sebaceous glands niya ay:

• Sobrang aktibo sa umpisa
• Hindi pa marunong mag-balanse ng produksyon ng oil

’Yong kombinasyon ng hormones at immature na oil glands ang madalas nagdudulot ng acne sa mukha ng sanggol.

Ang acne sanggol ay hindi dahil sa:

• Maduming balat o kulang sa paligo
• Maruruming kumot, unan, o damit
• Pagkain mo ng tsokolate, maanghang, o gatas
• Allergy (ang allergy kadalasan makati at ibang klase ang itsura ng rashes)

Mahalagang maintindihan na hindi mo ito kasalanan, para tigilan mo na ang pagsisisi sa sarili at mag-focus na lang sa tamang pag-aalaga.

Paano ang hitsura ng acne sa sanggol sa araw-araw?

Maraming magulang ang nagsasabi:
«Okay pa kaninang umaga, pero parang ang lala na pagkatapos dumede.»

Normal ’yan.

Ang hitsura ng acne sa sanggol ay madalas ganito:

• Pulang o pink na butlig
• Minsan may maliliit na puting tuldok sa gitna (parang whitehead)
• Puwedeng parang plakoteng parte na mas mapula kaysa sa ibang bahagi ng mukha

Mapapansin mong parang lumalala ang itsura kapag:

• Mainit ang panahon, naiinitan o pinapawisan ang baby
• Matagal umiyak ang baby
• May natuyong gatas o laway sa paligid ng bibig at pisngi
• Kapag napapadalas ang pagkuskos ng damit, kumot, o lampin sa mukha

Puwede itong mamula at magmukhang «galit na galit» sa isang oras, tapos mamaya parang kumalma. Ang ganitong pa-flare up flare up na pattern ay tipikal sa acne bagong silang at hindi ibig sabihin na may impeksyon o delikado.

Ano ang hindi dapat gawin sa acne ng bagong silang

Natural sa atin na gustong «ayusin» agad ang kahit anong makita sa balat ng baby. Pero kapag taghiyawat sanggol ang usapan, kadalasan mas lalong lumalala kapag pinakialaman masyado.

Iwasan ang mga ito:

• Huwag pigain o kutkutin ang mga butlig o pimple sa sanggol

  • Puwede nitong masugatan at masira ang balat
  • Puwede ring pasukan ng bakterya at humantong sa impeksyon o peklat

• Huwag gumamit ng gamot o produkto para sa acne ng matatanda

  • Iwasan ang salicylic acid, benzoyl peroxide, retinoids, malalakas na toner
  • Sobrang tapang ng mga ito para sa balat ng sanggol

• Huwag kuskusin nang madiin ang mukha ng baby

  • Iwasan ang magaspang na bimpo o sponge
  • Ang pagkuskos ay puwedeng magpalala ng pamumula at iritasyon

• Huwag magpahid ng makakapal at mamantika na lotion o oil sa mukha

  • Ang matatabang cream, coconut oil, olive oil, at ilang balm ay puwedeng makabara ng pores
  • Puwede nitong mas ipakita o padamihin ang acne sa mukha ng sanggol

• Huwag basta-basta mag-eksperimento ng kung anu-anong “natural” na remedyo

  • Iwasan ang kalamansi, lemon juice, toothpaste, essential oils, bawang, at kung anu-ano pa sa mukha ng baby

Madaling tandaan: Kung pang-adult acne ang produkto, huwag ilalagay sa mukha ng sanggol.

Ano ang dapat gawin: banayad na pag-aalaga at pasensya

Ang magandang balita, ang gamot sa acne ng sanggol sa karamihan ng kaso ay napakasimple lang. Madalas hindi kailangan ng ointment o reseta mula sa doktor.

Ganito ang inirerekomenda ng maraming pedia at dermatologists sa Pilipinas:

1. Banayad na paghuhugas ng mukha

• Gumamit ng maligamgam na tubig, hindi mainit
• Hugasan ang mukha ni baby isang beses o dalawang beses sa isang araw
• Puwedeng plain water lang, o isang napakabanayad, fragrance-free na baby cleanser kung talagang kailangan
• Gamitin lang ang malinis mong kamay o sobrang lambot na tela, walang pagkuskos

2. Patuyuin sa pamamagitan ng dampi, hindi pagkuskos

• Dahan-dahang tapikin o i-pat dry gamit ang malambot na tuwalya
• Huwag kuskusin ang balat, para hindi ma-irritate ’yong mga butlig

3. Iwasan ang mabibigat na produkto sa mukha

• Huwag magpahid ng makapal na lotion, petroleum jelly, o oil sa mismong mukha kung hindi naman dry na dry
• Kung may tuyong patches ang balat niya, mas mabuting magtanong muna sa pedia kung anong klase ng moisturizer ang puwede para sa edad ni baby

4. Protektahan laban sa laway at gatas

Ang gatas at laway sa paligid ng bibig ay puwedeng magpagalit sa acne sanggol.

• Punasan nang marahan ang natuyong gatas o laway gamit ang maligamgam na tubig
• I-pat dry pagkatapos, huwag kuskusin
• Gumamit ng malalambot na lampin o bib para hindi laging basa o malagkit ang paligid ng bibig at pisngi

5. Maghintay, at magtiwala na kusang kukupas

Ito ang pinakamahirap na parte para sa magulang, lalo na kung araw-araw mong nakikita ang mukha ni baby.

Sa karamihan ng kaso:

• Unti-unti itong humuhupa nang kusa
• Hindi kailangan ng espesyal na cream o antibiotic
• Hindi mo kailangang mag-diet o magbawas ng pagkain, maliban na lang kung may ibang payo ang doktor para sa ibang kondisyon (halimbawa, food allergy)

Isipin mo na lang na ang role mo ay alagaan at protektahan ang balat ni baby laban sa sobrang iritasyon, tapos hayaan ang katawan niya ang gumawa ng natitirang trabaho.

Gaano katagal ang acne sanggol?

Kung gusto mong malaman kung gaano katagal ang acne sanggol, karaniwan ay ganito ang takbo:

• Nagsisimula mga 2 hanggang 4 na linggo
• Pinakamapula mga 6 hanggang 8 linggo
• Unti-unting kumukupas sa loob ng ilang linggo
• Kadalasan wala na pagdating ng 3 hanggang 4 na buwan

May ilang sanggol na mas maagang kumikinis, mga 6 hanggang 8 linggo pa lang. May iba namang may kaunting butlig pa rin lampas 3 buwan pero hindi malala.

Basta:

• Maganda ang pakiramdam ng baby, normal ang dede at tulog
• Walang nananaw, naglalabas ng nana, o malalaking sugat
• Hindi sobrang pula, mainit, at mukhang infected ang balat

…karaniwan ay sapat na ang paghuhugas nang banayad at pag-aantay.

Kailan dapat magpatingin sa doktor dahil sa acne sanggol?

Kahit na kadalasan ay harmless ang infant acne, may mga pagkakataon na mas maganda nang magpatingin.

Makipag-ugnayan sa iyong pediatrician, sa health center, o sa pinakamalapit na ospital kung:

• Ang rashes ay kumakalat nang sobra lampas sa pisngi, ilong, at noo (halimbawa, buong katawan na)
• Ang mga butlig ay sobrang pula, namamaga, o mainit sa haplos
• May nakikita kang dilaw na nana, makapal na crust, o bukas na sugat
• Mukhang naiirita o nasasaktan ang baby, parang makati o masakit
• Walang kaunting ginhawa o improvement kahit lampas 3 hanggang 4 na buwan, o lalo pang lumalala
• Napapansin mong may blackheads, malalaking whiteheads, o malalalim na bukol na kahawig na ng acne sa mas matatandang bata o teenager

Kapag ganito, puwedeng:

• Infantile acne na ito, ibang uri ng acne na lumalabas sa mas medyo mas matandang baby at puwedeng mas tumagal
• Eczema, allergy, o ibang kondisyon sa balat na iba ang gamutan
• Isang skin infection na nangangailangan ng antibiotic o espesyal na gamot

Ang pedia ang tutulong magdesisyon kung simpleng acne bagong silang lang ba ito, o kung kailangan ng ibang gamutan. Huwag mahiya magtanong - sanay na sanay ang mga doktor at nurses sa Pilipinas sa mga ganitong tanong tungkol sa rashes ng sanggol.

Newborn milia vs acne: ano ang pagkakaiba?

Nakakalito minsan kung milia ba o acne sanggol ang nakikita mo, dahil pareho silang may maliliit na puti sa balat.

Ganito mo sila mapag-iiba:

Milia

• Mukhang napakaliit na puting tuldok o butlig (parang butil ng asin)
• Kadalasang nasa ilong, pisngi, o paligid ng mata
• Dahil ito sa baradong maliliit na pores na nag-iipon ng keratin (protina ng balat)
• Ang balat sa paligid ay hindi pula o namamaga
• Hindi nagiging pulang pimple o acne
• Tulad ng acne sanggol, walang dapat ikabahala at hindi nakakahawa

Newborn acne / acne sanggol

• Pulang o pink na butlig, minsan ay may puting gitna
• Puwedeng mapula at patchy ang balat sa paligid
• Mas kalat o kumpol-kumpol, at puwedeng magmukhang namumula lalo na kapag naiinitan o umiyak si baby
• Puwedeng mag-flare kapag mainit, kapag marami siyang laway o gatas sa mukha, o kapag naaalog o nakukuskos ng damit o kumot

Parehong milia at acne sanggol ay hindi delikado, hindi kailangan ng matapang na gamot, at kusang nawawala. Pareho rin ang approach: banayad na paghuhugas, walang pigaan o kutkot, at kaunting pasensya.

Huling paalala para sa mga magulang

Kung tinititigan mo ang mukha ng baby mo gabi-gabi at nai-stress ka sa mga butlig, hindi ka nag-iisa. Maraming magulang ang tahimik na nagpa-panic dahil sa taghiyawat sanggol, tapos biglang mapapagaan ang loob nang sabihing normal at panandalian lang ito.

Balikan natin:

• Ang acne sanggol ay sobrang karaniwan, hindi mo kasalanan, at hindi nakakahawa
• Kadalasang nagsisimula sa 2 hanggang 4 na linggo, pinakamalala sa 6 hanggang 8 linggo, at halos wala na pagdating ng 3 hanggang 4 na buwan
• Konektado ito sa hormones at immature na oil glands, hindi sa dumi ng balat o sa kinakain mo
• Ang pinakamainam na «gamot sa acne ng sanggol» ay: maligamgam na tubig, banayad na paghuhugas, pag-iwas sa makakapal na produkto, at pasensya
• Magpatingin sa doktor kung sobrang pula o namamaga, may nana, mukhang masakit para kay baby, o hindi pa rin gumaganda ang itsura pagkatapos ng ilang buwan

Maraming pagbabagong pagdadaanan ng balat ng anak mo sa unang taon. Ang acne bagong silang ay isa lang sa mga maikling yugto na mabilis din lilipas. Kahit may butlig o wala, ang pinakamahalaga, malusog at komportable ang sanggol, at natatanggap niya ang lambing at pag-aalaga na kailangan niya.