Ano ang Aasahan sa Pag-unlad ng Sanggol sa 9 Linggo - Pisikal, Paningin, Emosyonal at Kasanayan

Sa edad na 9 na linggo, maaaring tila araw-araw ay may bagong napapansin sa iyong sanggol. Ang dating laging natutulog na bagong silang ay mas gising na ngayon, mas madalas magpahayag ng emosyon, at mas interesado sa mga tao at bagay sa paligid. Dahil dito, maging ang pagpapalit ng lampin o ilang minutong paglalagi sa sahig ay nagiging kapana-panabik.

Tumpak pakinggan ang “9 na linggo,” pero walang iisang iskedyul ang pag-unlad ng sanggol. Maaaring may ilang kakayahan na ang isang 9 linggo sanggol, habang mas matagal naman bago ito makita sa iba. Gamitin ang mga sumusunod bilang gabay sa ano ang aasahan sa sanggol 9 linggo, hindi bilang pagsusulit na kailangang ipasa ng iyong anak.

Pisikal na pag-unlad

Mas malakas kapag dumadapa

Sa pag-eehersisyo sa tiyan ng sanggol 9 linggo, maaaring mas mataas at mas kumpiyansa na niyang naiaangat ang katawan kumpara ilang linggo ang nakalipas. Maaaring bahagyang umangat ang dibdib mula sa banig habang itinutulak niya ang mga bisig pababa. Mapapansin mo rin siyang nag-aangat ng ulo, tumitingin sa paligid, at nananatili sa posisyong iyon nang ilang sandali bago mapagod.

Mahirap na gawain ito para sa isang batang sanggol. Mas mabuting maikli pero madalas ang tummy time kaysa piliting patagalin ito nang isang beses. Ilang minuto sa malinis at matigas na sahig, ilang ulit bawat araw, ay sapat na. Maaari ka ring humiga sa harap niya para magkatinginan kayo, o maglagay ng paborito niyang laruan sa unahan upang mahikayat siyang tumingala at tumingin.

May mga sanggol na ayaw pa rin sa ganitong ehersisyo. Hindi ito nangangahulugang nahuhuli sila sa pag-unlad ng sanggol 9 linggo. Subukan ito pagkatapos niyang matulog o dumede, pero huwag kaagad pagkatapos ng pagpapasuso o pagpapakain. Itigil kapag umiiyak na siya, naiirita, o pagod na pagod.

Unti-unting gumaganda ang kontrol sa ulo

Karaniwang gumagaling na ang kontrol ng ulo ng sanggol sa edad na ito, pero hindi pa ito ganap na matatag. Kapag itinayo nang may suporta sa iyong dibdib o maayos na inalalayan ang katawan, maaaring ilang segundo niyang mapanatiling tuwid ang ulo. Maaari pa rin itong umuga, lalo na kapag pagod siya o nagpapalit ka ng posisyon.

Mas mapapansin ang pagbabago habang nagpapadighay, nagbubuhat, o nakaupo nang may suporta sa kandungan. Gayunman, patuloy na alalayan ang ulo at leeg niya sa tuwing bubuhatin o dadalhin mo siya. Unti-unting lalakas ang kontrol na ito sa mga susunod na buwan.

Mas masiglang paggalaw ng mga paa

Mas nagiging aktibo na rin ang maliliit niyang binti. Sa paggalaw ng paa ng sanggol 9 linggo, madalas ay mas malalakas ang sipa, lalo na kapag masaya, komportable, o nakahiga nang patihaya. Maaaring mas pantay na rin ang galaw ng dalawang paa, sa halip na laging mas gumagalaw ang isa.

Maaaring sumipa siya habang pinapalitan ng lampin, kapag narinig ang iyong boses, o kapag may nakitang makulay na laruan. Bigyan siya ng oras na malayang gumalaw nang nakahiga sa likod habang minamasdan mo siya. Kung maaari, iwasan ang masyadong masikip na damit, lalo na kapag gising at naglalaro siya.

Paningin at pagtutok ng mata

Mas maayos na pagsubaybay sa gumagalaw na bagay

Isa sa mga kaaya-ayang pagbabago sa paningin ng sanggol ay ang mas maayos na pagsunod ng mga mata sa isang bagay. Maaaring masundan na niya ang laruang dahan-dahang gumagalaw mula kaliwa pakanan, nang hindi gaanong pabigla-bigla ang galaw ng mata gaya noong mga unang linggo.

Hawakan ang simpleng laruan nang mga 20 hanggang 30 sentimetro mula sa mukha niya. Hintayin munang mapansin niya ito, saka dahan-dahang igalaw mula sa isang panig patungo sa kabila. Kailangang mabagal ang galaw. Kapag masyadong mabilis, maaaring mawala ito sa paningin niya at tumingin siya sa ibang direksiyon. Normal lang ito, dahil nagsasanay pa ang kanyang mga mata.

Maaari mo ring mapansing pinag-aaralan niya ang iyong mukha habang nagsasalita ka. Lalo pa ring kawili-wili sa mga sanggol ang mukha, at marami siyang mapapansin sa iyong mga mata, bibig, at nagbabagong ekspresyon.

Patuloy na umuunlad ang pagkilala sa kulay

Pagkapanganak, mas naaakit ang mga sanggol sa matitinding pagkakaiba ng kulay, gaya ng mga disenyong itim at puti. Pagsapit ng humigit-kumulang 9 na linggo, umuunlad na ang pagkilala nila sa mga kulay habang nahihinog ang mga selula sa mata na tumutulong makakita ng pula, berde, at asul.

Maaaring mas mapansin na niya ang matingkad na pulang tela, berdeng laruan, o asul na aklat. Hindi kailangang bumili ng mamahaling gamit para sa sensory play. Maaaring maging kawili-wili na ang makulay na lampin sa balikat, aklat na pambata, o kahit damit mong may kapansin-pansing disenyo.

Nasa unang yugto pa lamang ito ng pag-unlad ng paningin. Maaaring hindi pa eksaktong tulad ng sa iyo ang paraan ng pagkakita niya sa mga kulay. Nagbabago rin ang pagtutok ng mata depende sa pagod, gutom, at liwanag sa paligid.

Mas nakapagtutuon sa malapitan

Pinakamalinaw na karaniwang nakikita ng iyong sanggol ang mga bagay na nasa 20 hanggang 30 sentimetro ang layo. Tinatayang ito ang pagitan ng mukha mo at ng mukha niya kapag nagyayakapan o nagpapasuso. Kaya hindi nakapagtatakang paborito niyang tingnan ang iyong mukha.

Maaaring mapansin mong nagpapalipat-lipat ang tingin niya mula sa iyong mga mata papunta sa bibig, lalo na habang nagsasalita ka. Mahalaga ang ganitong mga sandali sa maagang komunikasyon kahit wala pa siyang mga salita. Ngumiti, huminto sandali, at bigyan siya ng pagkakataong tumingin pabalik. Kung minsan, mas kawili-wili sa kanya ang tahimik na palitan ng tingin kaysa sa maingay na laruan.

Panlipunan at emosyonal na pag-unlad

Mas malinaw na ngiting panlipunan

Ang mas madalas at kusang pagngiti ay isa sa mga kilalang mga palatandaan ng pag-unlad ng sanggol 9 linggo. Maaaring ngumiti siya kapag nakita ang pamilyar na mukha, narinig ang paborito mong boses, o naramdaman niyang magsisimula ang isang larong kinagigiliwan niya. May mga pagkakataon ding ngingitian niya ang ibang tao, lalo na kung busog, komportable, at nakapagpahinga.

Iba ito sa mga biglaang ekspresyon habang natutulog. Unti-unti nang iniuugnay ng iyong sanggol ang mga tao, boses, at masasayang karanasan. Baka paulit-ulit mong kantahin ang parehong nakakatawang awit o gumawa ng eksaheradong mukha dahil alam mong mapapangiti siya. Sige lang, tamasahin ang mga sandaling iyon.

Hindi naman laging ngingiti ang sanggol kapag hinihingi mo. Maaaring abala siyang tumingin sa isang bagay sa isang minuto, tapos pagod na at ayaw nang makipag-ugnayan sa kasunod. Mas mahalagang tingnan ang pangkalahatang pagbabago sa loob ng ilang araw kaysa asahang ngingiti siya sa tuwing kukunan mo ng litrato o video.

Mas iba-iba ang mga tunog na ginagawa

Sa panahong ito, nagiging mas sari-sari ang pag-uungol o pagcoo ng sanggol. Sa halip na isang simpleng tunog na tulad ng “ah,” maaaring makagawa siya ng mas mahabang sunod-sunod na tunog, gaya ng “aaa-goo” o “ooo-eee.” Minsan ay titigil siya na parang naghihintay ng sagot, saka muling magsasalita kapag tumugon ka.

Ang pagtugon sa mga tunog niya ay simpleng paraan para mahikayat ang pag-unlad sa wika ng sanggol 9 linggo. Gayahin ang tunog na ginawa niya, dagdagan ng ilang salita, at mag-iwan ng sandaling katahimikan para makasagot siya. Sa ganitong palitan, unti-unti niyang natututuhan ang ritmo ng pakikipag-usap.

Maaari rin siyang magsanay ng matinis na tili, ungol, buntong-hininga, at iba pang maliliit na tunog habang komportableng nakahiga sa kuna. Lumalawak na ang mga tunog na kaya niyang gawin.

Nakikilala ang mga pamilyar na tao

Sa edad na 9 na linggo, maraming sanggol ang nakakikilala na sa magulang o pangunahing nag-aalaga sa kanila batay sa mukha, boses, at amoy. Maaaring lumingon siya kapag tinawag mo, mas mabilis kumalma sa iyong mga bisig, o magpakita ng ibang reaksyon kapag pumasok ka sa silid kumpara kapag ibang tao ang lumapit.

Hindi laging ngiti ang anyo ng pagkilala. Maaaring magbago ang paghinga niya, tumigil ang pagkilos, tumitig nang mabuti, o biglang sumipa sa tuwa. Iba-iba rin ang pakikisalamuha ng bawat sanggol. Ang isa ay maaaring tahimik na tumingin, habang ang isa naman ay masiglang gumalaw at gumawa ng maraming tunog.

Nabubuo ang pakiramdam niya ng seguridad sa mga paulit-ulit na karanasan, tulad ng paghawak, pagpapakain, pag-alo, at pakikipag-usap. Sa mga karaniwang sandaling ito nakikilala niya kung sino ang mga taong maaasahan niya.

Mga kasanayan sa paggalaw

Mas bumubuka ang mga kamay at nagiging mas may layunin ang galaw

Unti-unti nang gumagaling ang koordinasyon ng kamay. Kapag kalmado at gising, maaaring mas madalas nang nakabukas ang mga kamay niya sa halip na mahigpit na nakakuyom. Maaari rin niyang sinasadyang dalhin ang kamay sa bibig, sa halip na nagkataon lamang na napunta roon ang braso.

Mahalaga ang pagdadala ng kamay sa bibig sa pagsasanay niya. Natututuhan niya kung nasaan ang kanyang mga kamay at kung paano ito igagalaw sa nais niyang direksiyon. Maaaring sipsipin niya ang mga daliri, haplusin ang labi, o sandaling pagdikitin ang dalawang kamay.

Maaari mo ring makita siyang humahampas o sumusubok humawak sa laruang nakasabit sa malapit. Hindi magiging eksakto ang galaw sa bawat pagkakataon, at madalas ay hindi niya tatamaan ang laruan. Normal lang iyon. Ang mahalaga ay nagpapakita na siya ng interes sa pag-abot at sinusubukan niyang pag-ugnayin ang nakikita at ginagalaw niya.

Pumili ng magaan at matibay na laruang walang maliliit na bahaging maaaring matanggal. Ilagay ito sa distansiyang madali niyang makita. Huwag mag-iwan ng laruan sa tulugan, at laging bantayan siya habang naglalaro.

Hindi pa maayos ang lahat ng galaw

Sa edad na ito, maaari pa ring biglaan at hindi koordinado ang pagkilos ng sanggol. Maaaring umabot siya gamit ang isang kamay, iwasiwas ang dalawang braso, at biglang mawalan ng interes. Maaari rin siyang makahawak sa iyong daliri nang ilang segundo pero hindi pa kayang humawak ng laruan nang tuluy-tuloy.

Bahagi ito ng mga kasanayan sa paggalaw ng sanggol at ng mga unang mga yugto ng pag-unlad ng sanggol. Madalas ay bigla-bigla ang pag-usad. Maaaring lumitaw ang isang bagong kakayahan ngayon, hindi mo makita sa loob ng ilang araw, at pagkatapos ay bumalik nang mas palagian.

Mga pattern ng kilos at oras ng pagiging gising

Mas mahahabang oras ng pagiging alerto

Karaniwang humahaba na ang oras ng pagiging gising at alerto pagsapit ng 9 na linggo. Maaaring manatiling gising ang sanggol nang 60 hanggang 90 minuto, lalo na sa umaga. Sa panahong iyon, maaari siyang tumingin sa paligid, makinig sa mga boses, magpraktis ng tummy time, dumede, at makipagtinginan sa iyo bago muling antukin.

Masaya ang mas mahabang oras ng gising, pero maaari ka rin nitong mabigla. Ang sanggol na masayang nakatingin sa laruan ay puwedeng biglang mapagod. Bantayan ang mga senyales tulad ng pagtitig sa malayo, pag-iwas ng tingin, paghikab, pagkuskos sa mukha, o biglang pag-iyak at pagkapikon.

Hindi kailangang punuin ng aktibidad ang bawat minuto. Kasama rin sa pakikipag-ugnayan ang tahimik na pagyakap, pagkarga, at sabay na pagtingin sa labas ng bintana.

Nagsisimula nang magkaroon ng paboritong ritmo

Maaaring napapansin mo na ang ilang paboritong oras ng iyong sanggol. Halimbawa, mas alerto at masigla siya sa umaga, pero mas madaling mainis pagsapit ng hapon. May mga sanggol na mas malikot sa gabi, habang ang iba naman ay mas gustong makipaglaro pagkatapos ng idlip.

Makakatulong ang mga ganitong pattern bilang pahiwatig, pero hindi pa ito maituturing na tiyak na iskedyul. Nakaaapekto sa kilos niya ang pagpapakain, paglaki, tulog, mga bisita, at mga pagbabago sa bahay. Maaari kang magtala sa cellphone kung kailan siya karaniwang dumedede, natutulog, at inaantok.

Sa pagtingin sa paglaki ng sanggol at pag-unlad ng sanggol, mas mainam na isipin ang mga umuusbong na ritmo kaysa umasa sa pare-parehong routine. Tumugon sa mga senyales niya nang hindi kailangang gawing eksaktong magkakapareho ang bawat araw.

Kailan dapat humingi ng payo

Malaki ang pagkakaiba-iba ng pag-unlad ng mga sanggol. Gayunman, makipag-usap sa pediatrician, doktor sa health center, barangay health center, o iba pang lisensiyadong propesyonal sa kalusugan kung kapansin-pansing nawawala ang dati nang kakayahan ng iyong sanggol, palagi niyang ginagamit ang isang panig nang higit kaysa sa kabila, tila hindi niya maigalaw ang dalawang paa, o bihira siyang tumugon sa mukha, boses, o liwanag. Ikaw ang pinakamadalas makapansin sa mga pagbabago sa iyong anak, kaya mahalagang sabihin ang anumang alalahanin.

Ang mga nabanggit na kakayahan ay pangkalahatang gabay para sa 9 linggo sanggol, hindi checklist, diagnosis, o paligsahan. May mga sanggol na unang nagpapakita ng pagngiti at pagcoo, habang ang iba naman ay mas nakatuon muna sa pagpapalakas ng katawan. Pahalagahan ang maliliit na pagbabago: ang dibdib na bahagyang umaangat sa tummy time, mas matatag na pagtitig, bukas na kamay na umaabot sa laruan, o ang ngiting lumilitaw kapag nakikita ka niya.

Iyan ang tunay na anyo ng pag-unlad ng sanggol 9 linggo: dahan-dahan, hindi palaging pantay, at puno ng maliliit na sorpresang nakapagpapasaya sa araw-araw.