Bakit Tumanggi ang Sanggol sa Suso at Paano Ito Maaayos

Kapag biglang umiiyak ang sanggol, umiiwas, umiikot ang katawan, nakaarko ang likod, o tahasang tumatangging dumede, madaling makaramdam ng pag-aalala at pagtanggi bilang magulang. Maaaring iniisip mo, “Bakit ayaw sumuso ng sanggol gayong maayos naman siya kahapon?” Huminga muna nang malalim. Karaniwan ang pansamantalang pagtanggi sa suso, at madalas itong nalalampasan. Hindi ito agad nangangahulugang tapos na ang inyong pagpapasuso o may mali kang nagawa.

Maraming posibleng dahilan kung bakit hindi sumususo ang sanggol nang maayos. Baka sobrang bilis o sobrang bagal ng agos ng gatas, nasanay siya sa bote, o masakit ang tenga niya. Subukang maghanap ng pattern. Nagagalit ba siya sa umpisa pa lang ng dede? Sa isang suso lang ba siya tumatanggi? Nangyayari ba ito pagkatapos mag-bote o kapag maingay at maraming tao sa bahay? Ang maliliit na detalyeng ito ay makatutulong para matukoy ang solusyon.

Ano ang itsura ng pagtanggi sa suso

Iba-iba ang paraan ng sanggol sa pagtanggi sa suso, depende sa edad at ugali niya. Maaaring mapansin mong ang iyong sanggol ay:

• Umiiyak o naninigas kapag inilalagay sa posisyon ng pagpapasuso
• Kumakapit sandali sa utong pero paulit-ulit na bumibitaw
• Iniiwas ang ulo sa suso
• Sumisipsip nang ilang segundo at saka nagagalit
• Nabulunan, inuubo o nagkakandarapa kapag nagsimulang umagos ang gatas
• Maayos dumede kapag antok ngunit tumatanggi kapag gising na gising
• Tumatanggap ng bote ngunit ayaw kumapit sa suso

Hindi ibig sabihin ng isang mahirap na pagpapadede na may seryosong problema na agad. Nagkakaroon din ng araw na iritable ang mga sanggol. Pero kung madalas na ayaw sumuso ang sanggol, makabubuting isa-isahin ang mga maaaring dahilan.

Pagpili sa mas mabilis na agos matapos masanay sa bote

Isa sa mga karaniwang dahilan ng problema sa pagpapasuso matapos ipakilala ang bote ay ang pagkahilig sa mas mabilis na agos ng gatas. Sa bote, madaling lumabas ang gatas, lalo na kung mabilis ang teat o nakatayo nang matarik ang bote. Sa suso naman, pabago-bago ang daloy habang dumedede. Kailangan munang sumipsip ang sanggol, maghintay sa pagdaloy ng gatas, at magpatuloy sa maayos na pagsuso.

Parang nasanay kang umiinom mula sa gripo, tapos biglang straw ang ibibigay sa iyo. Posible ka ring mainip.

Ang sanggol na mas gusto ang bote kaysa suso dahil sa agos ay maaaring sabik na kumapit, pero magagalit bago pa bumuhos ang gatas. Maaari rin siyang kumalma sa umpisa, saka maiinis kapag bumagal ang agos sa bandang huli ng pagpapadede.

Paano magpasuso matapos mag-bote

Hindi naman kailangang tuluyang alisin ang bote sa lahat ng sitwasyon. Ang layunin ay hindi maging sobrang magkaiba ang karanasan ng sanggol sa bote at sa suso.

Narito ang maaaring gawin:

• Gumamit ng slow flow nipple para sa sanggol, o ang pinakamabagal na teat na angkop sa edad niya. Magkakaiba ang label ng bawat brand, kaya obserbahan pa rin ang pagsuso ng bata.
• Aralin kung paano mag-paced bottle feeding. Paupuin nang bahagya ang sanggol, hawakan ang bote nang halos pahiga, at magbigay ng pahinga kada ilang pagsipsip. Hindi dapat tuluy-tuloy na bumubuhos ang gatas sa teat.
• Hayaan ang sanggol ang magtakda ng bilis ng pag-inom. Iwasang piliting ubusin niya agad ang bote.
• Ialok ang suso bago siya magutom nang husto. Mahirap maghintay sa pag-agos ng gatas ang sanggol na galit na galit sa gutom.
• Subukang magpasuso kapag kalmado, inaantok, o bagong gising mula sa idlip. Maraming sanggol na tumatanggi sa daytime feeds pero mahusay dumede kapag medyo antok.

Malaking tulong ang paced bottle feeding kung pinagsasabay ang suso at bote, bumabalik na sa trabaho ang nanay, o regular na nag-e-express ng gatas. Mas natutugunan nito ang natural na ritmo ng sanggol at nakapagpapadali sa pagpapasuso pagkatapos mag-bote.

Kalituhan sa paraan ng pagsuso at magkaibang mechanics

Madalas gamitin ang terminong nipple confusion o kalituhan sa pagsuso, bagaman may mga lactation counselor na mas gustong tawagin itong “flow preference” o pagkahilig sa bote kaysa suso. Anuman ang tawag dito, totoong nararanasan ito ng ilang sanggol.

Magkaiba ang galaw ng bibig sa pagsuso sa suso at pag-inom sa bote. Sa suso, kailangang ibuka nang malaki ng sanggol ang bibig, kumapit nang malalim, at gamitin ang dila sa paulit-ulit na ritmo. Sa ilang bote, mas mababaw na pagsipsip lang ay may lumalabas nang gatas. Ang batang nag-aaral pa lamang dumede ay maaaring mahirapang magpalipat-lipat sa dalawang paraan.

Kung iniisip mo kung paano ayusin ang kalituhan sa pag-suso, gawing kalmado at komportableng lugar ang suso para sa iyong sanggol.

Magagaan na paraan para maibalik ang sanggol sa suso

• Bawasan ang paggamit ng bote kung posible, lalo na sa mga unang linggo habang itinatatag pa ang pagpapasuso. Kung kailangan ng dagdag na gatas dahil sa payo ng doktor, kumonsulta sa pediatrician, midwife, barangay health worker, o lactation counselor.
• Gumamit ng paced bottle feeding at mabagal na teat sa tuwing kailangang magbote.
• Maglaan ng maraming oras para sa skin-to-skin contact para sa pagpapasuso. Ihiga nang ligtas ang sanggol na naka-diaper lang sa hubad mong dibdib, at takpan ng manipis na kumot kung malamig. Hindi kailangang piliting dumede siya sa bawat yakap. Ang mahalaga ay maibalik ang ginhawa niya sa paglapit sa suso.
• Ialok ang suso sa mga maagang senyales ng gutom, gaya ng paggalaw-galaw, paghahanap ng suso, pagsipsip sa kamay, o paggalaw ng labi. Huling senyales na ang pag-iyak.
• Maaaring ikonsidera ang nipple shield pansamantala, ngunit mas mainam kung may gabay ng lactation counselor o health professional. Para sa ilang sanggol, ang mas matigas na pakiramdam nito ay nakatutulong habang natututo silang kumapit muli. Kung paano gamitin ang nipple shield ay mahalagang maituro nang tama dahil maaaring mabawasan ang nakukuhang gatas kung mali ang sukat o paggamit.
• Magpatak ng kaunting gatas sa utong o sa nipple shield bago ikabit ang sanggol. Minsan, sapat na ang unang lasa para mahikayat siyang sumuso.

Ang pagbalik sa suso matapos masanay sa bote ay maaaring tumagal ng ilang araw, at para sa iba ay mas matagal pa. Panatilihing magaan ang sitwasyon. Kapag ipinilit ang umiiyak na sanggol sa suso, maaaring lalo lamang lumakas ang pagtanggi niya.

Kapag may sakit o hindi komportable ang sanggol

May mga pagkakataong ang pagtanggi sa suso ay paraan ng sanggol para sabihing, “Masakit.”

Impeksiyon sa tenga

Ang pagsipsip at paglunok ay maaaring magpalala ng pressure at sakit sa tenga kapag may impeksiyon. Maaaring mas umiyak ang sanggol sa isang suso dahil sa posisyon ng pagkakahiga niya. Posible ring hinihila niya ang tenga, mas iritable kaysa karaniwan, o nilalagnat. Hindi lahat ng paghila sa tenga ay impeksiyon, lalo na kung nagngingipin, pero ang biglang pagbabago sa pagdede kasabay ng pagkakasakit ay dapat masuri.

Subukang pasusuhin siya sa mas patayong posisyon habang naghihintay ng konsultasyon. Makipag-ugnayan sa pediatrician, pinakamalapit na health center, o ospital kung may alalahanin.

Pagngingipin

Karaniwang nagsisimula ang pagngingipin sa bandang huling bahagi ng pagkasanggol, pero malaki ang pagkakaiba-iba ng panahon sa bawat bata. Kapag masakit ang gilagid, puwedeng hindi komportable ang pagkakapit sa suso. May ilang sanggol ding nangangagat o biglang bumibitaw. Maaaring makatulong ang pinalamig na teether bago magpasuso. Kung iisipin ang pain reliever, magtanong muna sa pediatrician o pharmacist tungkol sa angkop sa edad at timbang ng sanggol.

Oral thrush

Ang oral thrush o fungal infection sa bibig ay maaaring magdulot ng pananakit. Tingnan kung may mapuputing patse sa dila, loob ng pisngi, o gilagid na hindi madaling natatanggal kapag marahang pinunasan. Maaari ring sumakit, mangati, kumintab, o maging sensitibo ang utong ng nagpapasuso habang at pagkatapos dumede ang sanggol.

Kadalasang kailangang magamot ang parehong magulang at sanggol upang hindi naipapasa-pasa muli ang impeksiyon. Kumonsulta sa pediatrician, OB-GYN, doktor sa health center, o pharmacist kaysa maggamot nang walang gabay.

Reflux

Ang sanggol na may reflux ay maaaring sabik dumede sa umpisa, pagkatapos ay iarko ang likod, magnguso, umubo, bumitaw, o umiyak makalipas ang ilang minuto. Ang madalas na pagsusuka ng kaunting gatas, sinok, at pagiging hindi komportable kapag nakahiga ay maaari ring senyales. Karaniwan ang kaunting reflux sa maliliit na sanggol, pero kailangang masuri kung may sakit, mahina ang pagdagdag ng timbang, berde ang suka, may dugo sa suka o dumi, o tuluy-tuloy ang matinding pag-iyak.

Hindi sapat na pilitin lamang ang pagpapadede. Kailangang matugunan ang sanhi ng sakit o discomfort. Kapag gumaan ang pakiramdam ng sanggol, marami ang mabilis ding bumabalik sa maayos na pagsuso.

Sobra ang gatas at napakabilis ng let-down

Hindi lahat ng pagtanggi sa suso ay dahil kulang ang gatas. Minsan, sobra at napakabilis naman ng agos.

Kapag malakas ang let-down o unang pagbuga ng gatas, maaaring tumalsik ang gatas, mabilis lumunok ang sanggol, mabulunan, o umubo at bumitaw habang tumutulo ang gatas sa bibig. Maaari niyang maiugnay ang pagdede sa hindi komportableng biglang buhos ng gatas.

Pabagalin ang agos

Malaki ang maitutulong ng ilang pagbabago sa posisyon:

• Subukan ang laid-back nursing. Umupo o humiga nang bahagyang nakasandal, saka ilagay ang sanggol nang nakadapa sa iyong dibdib. Nakatutulong ang gravity para bumagal ang daloy ng gatas.
• Mag-hand express ng kaunting gatas bago ikabit ang sanggol, lalo na kung sobrang puno ang dibdib. Maaaring saluhin sa malinis na lalagyan o lampin.
• Huminto sandali para padighayin ang sanggol kapag mabilis siyang lumulunok.
• Maaaring isang suso muna bawat pagpapadede kung komportable ka at maayos ang pagdagdag ng timbang ng sanggol.

May ilang nanay na pinapayuhang subukan ang block feeding, kung saan iisang suso ang iniaalok sa takdang oras bago lumipat sa kabila, para mabawasan ang sobrang produksyon ng gatas. Maaari itong makatulong, pero mas ligtas gawin nang may gabay ng lactation counselor, IBCLC, o health professional. Kapag nasobrahan, puwedeng bumaba naman nang husto ang supply o bumara ang milk ducts.

Kulang ang gatas o mabagal ang let-down

Sa kabilang banda, maaaring mainip ang sanggol habang hinihintay ang pag-agos ng gatas. Kakapit siya, sisipsip nang ilang beses, saka iiyak nang malakas. Huwag itong personalin. Hindi mo kasalanan.

Mas posible ang mabagal na let-down kapag stressed, puyat, may nararamdaman, o sinusubukang magpasuso habang maingay ang paligid at may ibang batang nangangailangan ng atensiyon. Sensitibo ang hormones sa mga ganitong sitwasyon.

Paano mapabilis ang pag-agos ng gatas

• Gumamit ng breast compression habang sumususo ang sanggol ngunit hindi lumulunok. Marahang pisilin ang dibdib para madagdagan ang agos.
• Masahehin ang dibdib bago at habang nagpapasuso.
• Kung sobrang naiinip ang sanggol, mag-pump o mag-hand express nang isa o dalawang minuto bago ialok ang suso.
• Suriin ang latch o pagkakakapit. Kapag mababaw ang kapit, maaaring hindi sapat ang nakukuhang gatas kahit maayos naman ang supply.
• Magpasuso ayon sa senyales ng gutom at madalas hangga't kailangan. Ang madalas na paglabas ng gatas ang nagsasabi sa katawan na patuloy itong gumawa.

Kung nag-aalala ka sa mababang supply, tingnan ang bilang ng basang diaper, pagdagdag ng timbang, at paglunok ng sanggol kaysa umasa lang sa lambot ng dibdib. Maaaring magpa-weight check sa health center o pediatrician. Makabubuti rin kung mapapanood ng lactation specialist ang buong pagpapadede para makita kung bakit hindi sumususo ang sanggol o kung bakit hindi siya nananatiling nakakapit.

Madaling madistract sa edad na 6 hanggang 8 linggo

Sa edad na mga 6 hanggang 8 linggo, tila biglang nagiging kawili-wili ang buong mundo para sa sanggol. May tumahol na aso. May nagbukas ng kabinet. May liwanag sa bintana. Lahat ay gusto niyang tingnan.

Dahil sa yugtong ito ng development, maaaring maging balisa siya habang dumedede, lalo na sa araw. Lilingon siya sa bawat tunog, kakapit at bibitaw sa suso, at parang mas abala sa paligid kaysa sa pagkain. Ngunit maaaring maayos naman ang pagpapasuso sa gabi kapag tahimik na ang bahay.

Subukan ang mga ito:

• Magpasuso sa tahimik at medyo madilim na kuwarto
• Patayin muna ang telebisyon at itabi ang cellphone
• Gumamit ng white noise kung hindi maiiwasan ang ingay sa bahay
• Mag-alok ng mas maiikli ngunit mas madalas na pagpapadede
• Magpasuso habang nasa sling o carrier kung ligtas at komportable para sa inyong dalawa
• Samantalahin ang pagpapadede bago umidlip, pagkagising, at sa gabi

Nakakainis man, ang pagiging madaling madistract ay kadalasang yugto lamang at hindi senyales na matatapos na ang pagpapasuso.

Nursing strike kumpara sa kusang pag-wean

Ang biglaang pagtanggi sa suso ay madalas tawaging nursing strike. Maaari itong mangyari pagkatapos magkasakit, magngipin, magbago ang routine, makarinig ng nakagugulat na ingay habang dumedede, magpalit ng bote, gumamit ng bagong pabango ang nanay, o kung minsan ay walang malinaw na dahilan.

Hindi pareho ang nursing strike sa kusang pagtigil o weaning. Ang totoong pag-wean ay karaniwang dahan-dahan at nangyayari sa mas matandang sanggol o toddler, habang unti-unti nilang pinapalitan ang pagdede ng pagkain at iba pang inumin. Ang batang sanggol na biglang ayaw sumuso ay halos hindi kailanman “tapos na” sa pagpapasuso.

Habang may nursing strike:

1. Patuloy na mag-alok ng suso, pero huwag ipilit. Baka kailangan muna niyang kumalma sa yakap.
2. Subukang magpasuso kapag antok, habang naliligo, pagkatapos magkayakap, o habang marahang naglalakad.
3. Magkaroon ng maraming skin-to-skin contact nang walang inaasahang bawat yakap ay mauuwi sa pagdede.
4. Mag-express o mag-pump nang regular para mapanatili ang supply ng gatas at maiwasang sumikip o sumakit ang dibdib.
5. Kung kailangan, magbigay ng expressed breast milk gamit ang paced bottle feeding at slow flow nipple.
6. Humingi agad ng hands-on na tulong kung tumatagal nang mahigit isang araw ang pagtanggi.

Karamihan ng nursing strike ay lumilipas. Minsan, ang tagumpay ay nangyayari sa tahimik at madilim na kuwarto sa madaling-araw, kapag wala nang pressure sa inyong dalawa.

Kailan dapat humingi ng tulong

Makipag-ugnayan sa pediatrician, barangay health center, midwife, lactation support group, o IBCLC kung ang iyong sanggol ay tuluy-tuloy na tumatanggi sa suso nang mahigit 24 oras, mas kaunti ang basang diaper kaysa dati, hindi maayos ang pagdagdag ng timbang, o nag-aalala ka sa supply ng gatas.

Humingi ng agarang payong medikal o dalhin sa emergency room kung ang sanggol ay may lagnat, lalo na kung napakabata pa, sobrang antok o hirap gisingin, hirap huminga, may senyales ng dehydration, paulit-ulit na pagsusuka, berdeng suka, o mukhang may malubhang karamdaman. Sa Pilipinas, maaari ring tumawag sa 911 para sa emergency assistance kung kinakailangan.

Maaaring pakiramdam mo ay malaking pagsubok ang pagtanggi sa suso. Pero sa maraming kaso, maikling yugto lamang ito at hindi katapusan ng inyong pagpapasuso. Obserbahan ang sanggol, pangalagaan ang supply ng gatas, bawasan ang pressure hangga't kaya, at humingi ng suporta nang maaga. Hindi mo kailangang lutasin ito nang mag-isa.