Eczema sa Sanggol (Atopic Dermatitis): Sanhi, Sintomas at Pang-araw-araw na Pangangalaga

Ang eczema, na kilala rin bilang atopic dermatitis, ay isa sa mga karaniwang kondisyon ng balat sa mga sanggol. Tinatayang 15–20% ng mga bata ang nagkakaroon nito, at madalas itong nagsisimula sa unang anim na buwan ng buhay. Kung may mapula, tuyo at makating bahagi ng balat ang iyong sanggol, hindi ibig sabihin na may nagawa kang mali. Hindi sanhi ng maruming katawan ang eczema sa sanggol. Sa tamang pag-aalaga, karaniwang nababawasan ang hapdi, kati at pagkatuyo ng balat.

Ano ang atopic dermatitis?

Ang atopic dermatitis sa sanggol ay isang pangmatagalang pamamaga ng balat. Maaari itong humupa sa ilang panahon at muling sumiklab bilang flare. Nagsisimula ang problema sa skin barrier, o pinakalabas na suson ng balat, na karaniwang nagpapanatili ng moisture at humaharang sa mga bagay na maaaring makairita.

Sa ilang bata, mas kaunti o hindi maayos ang paggana ng protinang tinatawag na filaggrin. Malinaw ang ugnayan ng filaggrin at eczema. Kapag kulang ang protinang ito, mas madaling nawawala ang tubig sa balat. Mas madali ring nakakapasok ang sabon, allergens, bacteria at iba pang nakakairita. Dahil dito, maaaring tumugon ang immune system sa pamamagitan ng pamamaga, pagkatuyo at pangangati.

Hindi ibig sabihin nito na may impeksiyon ang iyong sanggol o mahina ang kaniyang resistensiya. Ang eczema ay karaniwang resulta ng pinagsamang namamanang pagkakaiba sa skin barrier at pagiging sensitibo ng immune system. Mas mataas ang posibilidad nito kung may kapamilya na may eczema, hika o hay fever, pero hindi kailangan na may ganitong family history para magkaroon ng eczema ang isang bata.

Ano ang hitsura ng eczema sa mga sanggol?

Maaaring iba ang sintomas ng eczema sa sanggol kumpara sa mas malalaki nang bata o matatanda. Kabilang sa mga karaniwang sintomas ng eczema sa sanggol ang:

• Mapula, magaspang o nagbabalat na balat
• Mga tuyong bahaging magaspang kapag hinawakan
• Maliliit na bitak o sensitibong bahagi ng balat
• Matinding pangangati
• Basang sugat o manilaw-nilaw na langib kapag may flare
• Hindi mapakaling pagtulog at madalas na pagkuskos o pagkakamot

Sa unang mga buwan ng buhay, karaniwan ang eczema sa pisngi ng sanggol. Maaari rin itong lumitaw sa noo at anit. Dahil hindi pa mahusay magkalmot ang ilang sanggol, ikinukuskos nila ang mukha sa kumot o kutson. Ang iba naman ay gumagamit ng mga kamay para kumamot, lalo na kapag natatanggal ang kanilang guwantes.

Habang lumalaki at mas nagiging malikot ang sanggol, maaaring magbago ang lokasyon ng pantal. Sa mas malalaki nang sanggol, madalas itong lumilitaw sa likod ng tuhod at loob ng siko. Maaari ring maapektuhan ang leeg, pulsuhan, bukung-bukong at katawan.

Ang pantal sa paligid ng bibig ay maaaring dulot ng laway. Ang tuloy-tuloy na paglalaway, paggamit ng pacifier o natitirang pagkain ay maaaring makairita sa sensitibong balat. Tinatawag itong saliva dermatitis, bagama’t maaaring sabay na mayroon ang sanggol ng iritasyon mula sa laway at atopic dermatitis.

Ano ang sanhi ng eczema sa sanggol?

Walang iisang sagot sa tanong na ano ang sanhi ng eczema sa sanggol. Kadalasan, pinagsasama-sama ito ng iba’t ibang salik:

• Namamanang tendensiyang magkaroon ng mahinang skin barrier
• Pagkakaiba sa aktibidad ng immune system
• Pagkatuyo at pagkawala ng tubig sa balat
• Mga nakakairita gaya ng sabon, detergent at laway
• Init, pawis at pagkikiskisan
• Mga allergen sa kapaligiran para sa ilang bata

Hindi palaging nangangahulugan ang isang flare na may natukoy kang iisang sanhi. Maaaring lumala ang eczema pagkatapos ng sipon, habang nagngingipin ang sanggol o kapag biglang nagbago ang panahon.

Mga karaniwang sanhi sa araw-araw

Tuyong hangin sa loob ng bahay ang maaaring magpalala ng sintomas, lalo na sa mga panahong malamig o gumagamit ng air conditioner nang matagal. Ang paglipat mula sa malamig na hangin sa labas patungo sa tuyong hangin sa loob ng bahay ay maaaring magpatigas at magpabitak sa balat.

Matapang na produkto ang isa pang madalas na sanhi ng iritasyon. Iwasan ang sabon, bubble bath at mga produktong mabango nang husto. Ang ilang sangkap gaya ng sodium lauryl sulfate o SLS, pati na ang pabango, ay maaaring makairita sa pinong balat. Maaari ring mag-iwan ng residue ang laundry detergent at fabric conditioner, lalo na kung matapang ang amoy ng mga ito.

Sobrang init at pagpapawis ay maaaring magpalala ng pangangati. Hindi kailangan ng sanggol ng maraming sapin sa loob ng bahay. Karaniwang sapat na ang isang manipis na patong na dagdag kumpara sa suot ng isang nasa hustong gulang, sa halip na maraming makakapal na damit.

Maaaring kumiskis sa balat ang lana at ilang sintetikong tela. Mas komportable sa karamihan ng sanggol ang malambot na cotton o iba pang makinis at preskong tela. Tingnan din ang tahi, etiketa at masisikip o magagaspang na garter ng damit.

May ilang sanggol na tila nagkakaroon ng flare matapos malantad sa ilang pagkain sa pamamagitan ng gatas ng ina, pero kailangang suriing mabuti ang ganitong sitwasyon. Kabilang sa madalas pagdudahang pagkain ang gatas, itlog at trigo. Gayunman, ang pag-aalis ng pagkain sa iyong diyeta nang walang payo ng doktor o dietitian ay maaaring magdulot ng kakulangan sa nutrisyon at hindi palaging nagpapabuti ng eczema. Dapat suriin ng doktor kung tunay na posibleng may reaksiyon sa pagkain.

Sa ilang bata, maaaring palalain ng house dust mites at balahibo o dander ng alagang hayop ang eczema, lalo na kung may family history ng allergy. Huwag agad ipagpalagay na alagang hayop o alikabok ang sanhi ng bawat flare. Maaari ring makairita sa balat ang labis na paglilinis at matatapang na kemikal na spray.

Pang-araw-araw na routine para sa eczema ng sanggol

Ang regular na pag-aalaga ang pundasyon ng paggamot sa eczema. Hindi nito tuluyang inaalis ang namamanang tendensiya ng balat, pero nakatutulong itong ayusin ang skin barrier, bawasan ang pagkawala ng moisture at maiwasan ang ilang flare.

Mag-moisturize nang dalawa o tatlong beses bawat araw

Gumamit ng makapal at walang pabangong emollient o moisturizer nang hindi bababa sa dalawang beses bawat araw. Mas madalas itong maaaring ilagay kapag napakatuyo ng balat. Mas mabisa kaysa lotion ang cream at ointment dahil mas marami itong oil at mas mahusay itong bumubuo ng proteksiyon sa balat.

Kapag pumipili ng moisturizer para sa eczema ng sanggol, hanapin ang mga sumusunod:

• Walang pabango
• May ceramides na tumutulong sa skin barrier
• May petrolatum o paraffin-based na ointment
• Kaunti at madaling maintindihang ingredients
• Ginawa para sa sensitibo o eczema-prone na balat

Madalas na mas angkop ang ointment sa napakatuyo at may bitak na bahagi, lalo na bago matulog. Mas madaling ipahid ang cream sa araw. Mas malabnaw ang lotion at maaaring mabilis sumingaw, kaya minsan ay muling natutuyo agad ang balat.

Ipahid nang sapat ang moisturizer at dahan-dahang pakinisin sa balat. Iwasang kuskusin nang madiin. Kung nasa garapon ang produkto, gumamit ng malinis na kutsara o pumili ng may pump para mabawasan ang posibilidad ng kontaminasyon. Kung paulit-ulit na mahapdi ang produkto, nagdudulot ng panibagong pantal o lalo nitong pinaiiyak ang sanggol, itigil muna ito at magtanong sa doktor o pharmacist.

Gamitin ang paraang «soak and seal» sa paliligo

Hindi sanhi ng eczema ang paliligo. Gayunman, maaaring alisin ng matagal at mainit na paligo, pati ng madalas na paggamit ng sabon, ang natural na oil ng balat. Panatilihing maikli at banayad ang paliligo:

1. Lagyan ang batya ng maligamgam na tubig, mga 36–37°C. Suriin gamit ang pulsuhan o thermometer para sa paligo.
2. Limitahan ang paligo sa lima hanggang sampung minuto.
3. Gumamit lamang ng cleanser na walang sabon at pabango sa mga bahaging talagang marumi.
4. Iwasan ang bubble bath, mababangong bath oil at magaspang na bimpo o pangkuskos.
5. Maingat na iangat ang sanggol at patuyuin sa pamamagitan ng marahang pagtapik. Huwag kuskusin.
6. Ipahid ang emollient sa loob ng tatlong minuto, habang bahagyang basa pa ang balat.

Ito ang tinatawag na «soak and seal». Saglit na binabasa ng tubig ang panlabas na bahagi ng balat, at tinatakpan naman ng emollient ang moisture upang hindi agad mawala. Bigyang-pansin ang pisngi, mga tupi at magagaspang na bahagi, pero iwasang mapunta ang makapal na produkto sa mata.

Hindi kailangang paliguan nang buong-buo ang iyong sanggol araw-araw. Sa pagitan ng mga paligo, maaaring sapat na ang mabilis na paghuhugas sa mukha, leeg, kamay at bahagi ng lampin, depende sa routine ng pamilya at payo ng inyong doktor.

Panatilihing komportable ang damit at kuwarto

Pagsuotin ang sanggol ng malalambot na patong ng cotton at bawasan ang damit kung mainit at mamasa-masa ang kaniyang leeg o likod. Labhan muna ang mga bagong damit bago isuot. Pumili ng banayad at walang pabangong laundry detergent, at iwasan ang fabric conditioner. Maaaring makatulong ang dagdag na banlaw kung napapansing naiirita ang balat ng sanggol pagkatapos magpalit ng damit.

Panatilihing maikli at makinis ang mga kuko. Sa gabi, maaaring makatulong ang cotton na pajama o sleepsuit upang mabawasan ang aksidenteng pagkakamot. Maaaring gumamit ng guwantes ang ilang sanggol, pero dapat tama ang sukat nito. Hindi ito dapat masikip o maluwag nang maaaring maging panganib.

Kung tuyo ang hangin sa bahay, lalo na kapag matagal na gumagamit ng air conditioner, karaniwang mas mahalaga ang regular na pagmo-moisturize kaysa pagbili ng espesyal na kagamitan. Kung gagamit ng humidifier, linisin ito nang maayos at madalas. Ang maruming humidifier ay maaaring pamugaran ng amag at bacteria.

Kailan kailangan ng iniresetang gamot?

Pinoprotektahan ng moisturizer ang balat, pero hindi nito palaging napapahupa ang aktibong pamamaga. Kung malinaw na mapula, makapal, kumakalat o napakakati ng pantal, maaaring magreseta ang doktor ng topical corticosteroid.

Para sa banayad na flare, maaaring irekomenda ang hydrocortisone 1% sa katawan. Gamitin lamang ito ayon sa eksaktong bilin ng doktor o kwalipikadong health professional. Manipis na patong lamang ang ilagay sa namamagang bahagi, hindi sa normal na balat. Huwag itong gamitin na parang pang-araw-araw na moisturizer. Maaaring maging bahagi ng iisang routine ang emollient at steroid, pero sundin ang pagkakasunod-sunod at pagitan ng paglalagay na ipinayo ng doktor.

May mga magulang na nag-aalala na hindi ligtas ang topical steroid. Kapag tama ang lakas, dami at tagal ng paggamit, matagal na itong kinikilalang gamot para sa eczema. Mas nagiging problema kapag malakas na steroid ang ginagamit nang walang gabay, napakadalas ipahid o inilalagay sa malawak na bahagi ng balat sa matagal na panahon. Mas manipis ang balat ng mga sanggol, kaya mahalagang may gabay ng doktor.

Para sa mas sensitibong bahagi gaya ng mukha, talukap ng mata, leeg at mga tupi ng balat, maaaring isaalang-alang ng doktor ang calcineurin inhibitor gaya ng tacrolimus o pimecrolimus. Mga gamot itong kailangan ng reseta at ginagamit lamang sa piling sitwasyon, lalo na kung hindi angkop ang paulit-ulit na steroid treatment. Huwag kailanman gumamit ng cream na reseta para sa ibang tao sa iyong sanggol.

Eczema at allergy sa pagkain

Magkaugnay ang food allergy at atopic dermatitis, pero madalas itong napagkakamalan. Ayon sa mga klinikal na pagtataya, may food allergy ang humigit-kumulang 30–40% ng mga sanggol na may katamtaman hanggang malubhang eczema. Hindi nito ibig sabihin na food allergy ang sanhi ng eczema sa bawat sanggol.

Pangunahing kondisyon ng skin barrier at immune system ang eczema. Ang food allergy ay hiwalay na reaksiyon ng immune system na maaaring mangyari kasabay nito. Maaaring parehong mayroon ang isang sanggol, pero hindi patunay ng food allergy ang eczema lamang.

Dapat gabayan ng doktor ang anumang allergy testing, lalo na kung may agarang sintomas ang sanggol pagkatapos kumain, gaya ng pantal na parang kagat ng lamok, pamamaga, paulit-ulit na pagsusuka, pag-ubo, paghingal o biglang panghihina at pagiging antukin. Maaaring magdulot ng kalituhan ang malawakang allergy panels dahil may mga resulta itong false positive. Huwag alisin ang gatas, itlog, trigo o iba pang pagkain sa iyong diyeta habang nagpapasuso nang walang payo ng doktor o dietitian. Kung kumakain na ng solid food ang sanggol, huwag ipagpaliban o tuluyang alisin ang mahahalagang pagkain nang walang payong medikal.

Kailan dapat magpatingin sa dermatologist o doktor?

Magpatingin kung hindi napapamahalaan ng regular na pagmo-moisturize at inirekomendang hydrocortisone na nabibili nang walang reseta ang pantal. Maaaring kailangan ng sanggol ng ibang lakas ng gamot, ibang diagnosis o malinaw na treatment plan kapag may flare.

Humingi agad ng payong medikal kung ang eczema ay:

• Malawak o patuloy na lumalala
• Hindi gumagaling kahit tuloy-tuloy ang wastong pag-aalaga
• Nagdudulot ng matinding pagkaistorbo sa pagtulog
• May lumalabas na likido o nagkakaroon ng manilaw-nilaw na langib
• Napalilibutan ng lumalawak na pamumula, init o pamamaga
• May kasamang lagnat o mukhang may sakit ang sanggol

Maaaring mga palatandaan ito ng impeksiyon sa balat. Kailangang masuri agad ang mabilis kumalat na masakit na paltos, mga sugat na tila may maliliit na butas o uka, at mataas na lagnat.

Makakatulong din ang dermatologist kung hindi malinaw kung eczema nga ang pantal, paulit-ulit na naaapektuhan ang mukha, o nakaaapekto na ang kondisyon sa pagkain, pagtulog at pang-araw-araw na buhay ng pamilya. Hindi kailangang hintayin na maging malubha ang eczema bago humingi ng tulong.

Mga karaniwang maling akala tungkol sa eczema sa sanggol

«Nakakahawa ang eczema»

Hindi ito nakakahawa. Hindi makukuha ng iyong sanggol ang atopic dermatitis mula sa ibang bata, at hindi ito naipapasa sa paghawak, tuwalya o kumot.

«Dahil ito sa hindi malinis na sanggol»

Hindi sanhi ng mahinang kalinisan ang eczema. Sa katunayan, maaaring masira ng sobrang paghuhugas, mainit na tubig at matapang na sabon ang skin barrier at lalong lumala ang mga sintomas. Sapat na ang banayad na paglilinis.

«Lalampasan lang ito ng bata habang lumalaki»

Maraming bata ang gumagaling o bumubuti habang lumalaki. Humigit-kumulang 50% ang maaaring makaranas ng malaking pagbuti pagsapit ng limang taong gulang, pero kailangan pa ring alagaan nang maayos ang balat habang aktibo ang kondisyon. May ilang batang patuloy na nagkakaroon ng tuyo o sensitibong balat, at maaaring bumalik ang eczema sa ibang anyo, gaya ng eczema sa kamay, hay fever o hika. Karaniwan ang pagbuti, pero hindi ito dahilan para balewalain ang mga sintomas na hindi nawawala.

Praktikal na paraan kung paano gamutin ang eczema sa sanggol

Mas mahalaga ang tuloy-tuloy na routine kaysa sa pagiging perpekto. Mag-moisturize nang dalawa o tatlong beses bawat araw, panatilihing maikli at maligamgam ang paligo, iwasan ang pabango at sobrang init, at gumamit lamang ng gamot para sa aktibong pamamaga kung ito ay inirekomenda para sa iyong sanggol.

Kadalasan, pinakasimple ang pinakaepektibong pag-aalaga ng balat ng sanggol na may eczema: malalambot na damit, banayad na paghuhugas, sapat na emollient at maagang paggamot kapag nagsisimula ang flare. Kung hindi ka sigurado kung eczema ang pantal, kung hindi makatulog ang sanggol dahil sa pangangati, o kung mukhang may impeksiyon ang balat, kumonsulta sa pediatrician, dermatologist, doktor sa health center o barangay health worker na maaaring mag-refer sa tamang espesyalista. Ang maaga at angkop na gamot sa eczema sa sanggol ay nakatutulong na maprotektahan ang skin barrier at gawing mas magaan ang araw-araw na buhay ng buong pamilya.