Waarom huilt mijn baby? De normale huilcurve, PURPLE en praktische troosttips

Om 2 uur ’s nachts, na weer een voeding, schone luier, boertje en knuffel, kan het voelen alsof het huilen nooit meer ophoudt. Misschien denk je: ‘Waarom huilt mijn baby?’ Of je vraagt je af of je iets over het hoofd ziet.

Je doet het niet fout. Je verwent je baby niet door hem of haar te troosten. En meestal is er niets wat jij verkeerd aanpakt.

Een pasgeboren baby die veel huilt, kan je volledig uitputten. Het huilen is soms intens, lijkt eindeloos en komt steeds terug. Toch past het vaak in een bekend ontwikkelingspatroon. Voor veel ouders zijn de eerste weken het zwaarst, vlak voordat het langzaam beter wordt. Er komt echt een moment waarop het rustiger wordt.

Het normale huilpatroon van een baby

De meeste baby’s gaan in de eerste weken juist méér huilen. Dat is voor veel kersverse ouders onverwacht. Je zou denken dat een baby direct na de geboorte het onrustigst is en daarna geleidelijk kalmeert. Vaak verloopt het andersom.

Een normale huilcurve baby ziet er meestal ongeveer zo uit:

• In de eerste dagen na de geboorte huilt een baby vaak nog relatief weinig.
• In de weken daarna neemt het huilen geleidelijk toe.
• De huilpieken bij baby’s rond 6 weken liggen meestal tussen de 6 en 8 weken.
• Op het hoogtepunt huilt of jengelt een baby gemiddeld 2 tot 3 uur per dag.
• Daarna neemt het huilen stap voor stap af.
• Rond de leeftijd van 3 tot 4 maanden huilen de meeste baby’s duidelijk minder en zijn ze beter te troosten.

Hoe lang een baby precies huilt, verschilt sterk per kind. De ene baby huilt verspreid over een dag misschien drie kwartier, terwijl een andere baby meerdere lange, onrustige periodes heeft. Gemiddelden zeggen dus niet alles. Wel laten ze zien dat een baby die in de eerste weken veel huilt, niet automatisch ziek is of pijn heeft.

Als je er middenin zit, is dat misschien maar een kleine troost. Twee of drie uur huilen is lang als je moe bent, nauwelijks tijd hebt om te eten en je koffie steeds koud wordt. Maar de vorm van de huilcurve is belangrijk: die loopt op, bereikt een piek en zakt daarna weer.

Wanneer huilt baby minder?

Het korte antwoord: vaak eerder dan het nu voelt.

Veel ouders merken rond de leeftijd van 10 tot 12 weken voor het eerst echt verschil. De avonden zijn minder heftig. Je baby heeft misschien vaker rustige, wakkere momenten waarin hij naar je kijkt, tevreden op een speelkleed ligt of om zich heen observeert. Troosten kan nog steeds tijd kosten, maar voelt minder uitzichtloos.

Bij 3 maanden huilt een baby minder dan in de eerste piekweken. Dat betekent niet dat je baby nooit meer huilt. Baby’s blijven huilen als ze hongerig, moe, overprikkeld of gefrustreerd zijn. Alleen de lange, onverklaarbare en moeilijk te troosten huilbuien komen meestal minder vaak voor.

Daarom is er geen vaste datum als je denkt: ‘Wanneer stopt het huilen?’ Huilen blijft een manier waarop je baby communiceert. Wat verandert, is de hoeveelheid huilen, de heftigheid en jouw vermogen om steeds beter te herkennen wat je baby nodig heeft.

Wat is PURPLE crying?

Misschien heb je op het consultatiebureau, bij de verloskundige of in informatie over babyhuilen gehoord over de periode van PURPLE crying. Die naam betekent niet dat een baby paars wordt van het huilen. Het is een term voor een normale fase in de eerste levensmaanden, waarin huilen extra heftig, langdurig en onvoorspelbaar kan zijn.

PURPLE is een Engelstalige afkorting:

• P - Peak of crying: het huilen neemt per week toe en bereikt vaak rond 6 tot 8 weken een hoogtepunt.
• U - Unexpected timing: het huilen kan zonder duidelijke aanleiding beginnen en stoppen.
• R - Resists soothing: bekende manieren van troosten werken soms niet, ook al doe je alles zorgvuldig.
• P - Pain-like face: je baby kan een gezicht trekken alsof hij pijn heeft, met een rood hoofd, gebalde vuistjes en opgetrokken beentjes, terwijl er lichamelijk niets mis hoeft te zijn.
• L - Long-lasting: huilbuien kunnen lang aanhouden.
• E - Evening clustering: het huilen komt vaak vooral aan het einde van de middag en in de avond.

Dit is normaal gedrag in de ontwikkeling, geen bewijs dat je baby ongelukkig is met jou, dat je borstvoeding niet voedzaam genoeg is of dat je hem te veel hebt vastgehouden.

De term kan helpen, juist op die momenten waarop je alles al hebt geprobeerd. Voeden. Boertje laten doen. Luier verschonen. Wiegelen. Zingen. Rondlopen. Opnieuw beginnen. En toch blijft je baby huilen.

Soms bestaat er geen snelle oplossing. Dat is moeilijk om te accepteren, maar het is niet jouw schuld.

Is het krampjes, of normaal huilen baby?

Het woord krampjes wordt vaak gebruikt wanneer een baby langdurig huilt, vooral in de avond. Van oudsher wordt gesproken van darmkrampjes of koliek als een verder gezonde baby meer dan drie uur per dag huilt, minstens drie dagen per week en gedurende drie weken of langer.

In de praktijk is het onderscheid tussen krampjes en normaal huilgedrag niet altijd scherp. Veel baby’s die het etiket ‘krampjesbaby’ krijgen, zitten mogelijk gewoon aan de intensieve kant van de normale huilcurve.

Krampjes betekenen niet dat je baby lastig is. Het is ook geen diagnose die meteen vertelt wat je moet doen. Er is geen enkele oorzaak die voor alle baby’s bewezen is. Darmongemak kan bij sommige kinderen een rol spelen, maar huilen hangt ook sterk samen met de ontwikkeling van de hersenen en het zenuwstelsel.

Drinkt je baby goed, groeit hij voldoende, heeft hij regelmatig natte luiers en lijkt hij tussen de huilbuien door goed wakker en alert? Dan is de piekperiode van het huilen vaak een logische verklaring. Vertrouw tegelijk op je gevoel: jij leert je baby het beste kennen.

Waarom komt avond huilen bij baby zo vaak voor?

Voor veel gezinnen krijgt het einde van de middag iets spannends. Je baby die om 11 uur nog redelijk tevreden was, kan vanaf 17 uur ontroostbaar lijken. Dit wordt soms het ‘huiluurtje’ genoemd, al duurt het bij sommige baby’s meerdere uren.

Waarom huilt een baby ’s avonds vaker? Er zijn verschillende mogelijke verklaringen:

• Overprikkeling: een pasgeboren baby verwerkt een hele dag aan geluiden, licht, beweging, gezichten en aanrakingen. Tegen de avond kan dat te veel worden.
• Vermoeidheid: baby’s raken snel oververmoeid. Juist dan lukt ontspannen en inslapen vaak minder goed.
• Dag-nachtritme in ontwikkeling: veranderingen in hormonen en biologische ritmes zouden kunnen meespelen, al is daar niet voor iedere baby een duidelijke verklaring voor.
• Voedingspatroon in de avond: baby’s die borstvoeding krijgen, willen in de avond vaak vaker drinken. Clustervoeden is heel normaal en betekent meestal niet dat je te weinig melk hebt.

Er is dus niet één antwoord dat past bij elke baby die ’s avonds huilt. Een baby die veel huilt in de avond laat vaak gewoon zien dat zelfregulatie nog in ontwikkeling is.

Probeer de verwachtingen aan het eind van de dag lager te leggen, als dat kan. Dim de lichten, houd bezoek kort, kies voor een eenvoudige maaltijd en laat de was gerust liggen. Een paar weken in overlevingsmodus draaien is helemaal toegestaan.

De wetenschap: het zenuwstelsel van je baby is nog volop in ontwikkeling

Huilen is een van de eerste manieren waarop baby’s communiceren. Tegelijkertijd hoort het bij de rijping van hun zenuwstelsel.

Een pasgeboren baby kan emoties en lichamelijke gevoelens nog niet zelf bijsturen zoals een ouder kind dat kan. Je baby kan niet even van houding veranderen, een knuffeltje pakken, bewust rustig ademhalen of begrijpen dat ongemak voorbijgaat. Alles komt direct en intens binnen. Honger voelt enorm. Vermoeidheid ook. Een drukke kamer kan al snel te veel zijn.

Naarmate de hersenen rijpen, leren baby’s zich stap voor stap beter te reguleren. Hun slaap-waakritme wordt duidelijker, de spijsvertering stabiliseert vaak en prikkels worden beter verwerkt. Ook kunnen ze zich steeds beter laten geruststellen door jouw nabijheid.

Daarom wordt het huilen met de tijd meestal minder. Niet alleen omdat je uiteindelijk die ene perfecte inbakertechniek, draagdoek of white-noise-opname hebt gevonden. Zulke hulpmiddelen kunnen fijn zijn, maar een groot deel van de verandering komt doordat je baby zich ontwikkelt.

Hoeveel huilen pasgeboren baby’s volgens onderzoek?

Onderzoek naar huilgedrag bij jonge baby’s in verschillende landen laat steeds een vergelijkbaar patroon zien: na de geboorte neemt het huilen toe, in de eerste twee maanden is er een piek en daarna daalt het weer. De gemiddelden verschillen per onderzoek, onder meer doordat onderzoekers huilen en mopperen niet altijd op dezelfde manier meten.

De geruststellende lijn is dat de meeste baby’s tussen week 10 en 12 duidelijk vooruitgang laten zien.

Dat betekent niet dat op de dag dat je baby 12 weken oud is alle lastige avonden ineens verdwijnen. De verbetering verloopt vaak met ups en downs. Misschien zijn er twee rustige dagen en volgt daarna weer een moeilijke avond. Als je naar het verloop over een paar weken kijkt, in plaats van naar één zware nacht, wordt de verandering meestal beter zichtbaar.

Je baby troosten tijdens de huilpiek

Je hoeft niet elke huilbui op te lossen. Soms is het doel vooral dat je baby zich gesteund voelt en dat jullie de komende tien minuten doorkomen.

Deze manieren kunnen helpen:

• Bied voeding aan als je baby hongersignalen laat zien. Vooral bij borstvoeding is vaker drinken in de avond heel normaal.
• Houd je baby dicht tegen je aan. Huid-op-huidcontact kan prettig zijn als dat goed voelt voor jullie beiden.
• Probeer ritmische beweging, zoals wandelen met de kinderwagen, een rondje met de draagdoek of draagzak, rustig wiegen of heen en weer lopen door de kamer.
• Gebruik een gelijkmatig geluid. Zacht sussen, stromend water of rustige witte ruis helpt sommige baby’s ontspannen.
• Verander even van omgeving. Ga naar buiten, open een deur of raam, of loop een blokje om.
• Controleer de basis: luier, temperatuur, kleding, boertje, honger en vermoeidheid.
• Beperk prikkels in de avond. Minder fel licht en minder mensen die je baby vasthouden kunnen verschil maken.

De ene baby wordt rustig in je armen, de andere wil juist bewegen. Sommige baby’s ontspannen in een draagzak, terwijl anderen pas kalmeren zodra je naar buiten gaat. Er is geen universeel antwoord op de vraag hoe je een huilende baby troost. Je mag uitproberen wat bij jouw kind past.

Jij hebt ook zorg nodig

Een baby die huilt, kan zelfs de meest geduldige ouder tot de grens brengen. Voel je je boos, paniekerig, verdrietig of verdoofd? Dan ben je geen slechte ouder. Het betekent dat je steun nodig hebt.

Maak liefst al een plan voordat je over je grens gaat:

1. Wissel af met je partner, familie of een vertrouwde vriend(in). Zelfs 30 minuten zonder onderbreking kunnen je helpen herstellen.
2. Bel iemand. Een vriend(in), het consultatiebureau, je huisarts, verloskundige of een organisatie voor kraamzorg en ouderschap kan op een zware dag veel betekenen.
3. Gebruik eventueel oordopjes die het geluid dempen terwijl je je baby veilig vasthoudt. Je blijft je baby horen, maar het scherpe randje gaat eraf.
4. Leg je baby veilig op de rug in zijn eigen bedje en loop kort weg als je merkt dat het te veel wordt. Adem rustig, drink wat water en sta een moment in een andere kamer.
5. Schud een baby nooit. Schrik je van je eigen gevoelens, leg je baby dan veilig neer en roep direct hulp in.

Bij een medische spoedsituatie bel je in Nederland of België 112. Heb je buiten kantooruren dringend medisch advies nodig, neem dan contact op met de huisartsenpost. In Nederland kun je bij twijfel ook overleggen met je huisarts of het consultatiebureau.

Wanneer moet je medisch advies vragen over huilen?

Meestal is huilen bij een pasgeboren baby normaal. Neem toch contact op met je huisarts, verloskundige, jeugdverpleegkundige van het consultatiebureau of de huisartsenpost als het huilen anders voelt dan anders of als je je zorgen maakt.

Vraag snel advies als je baby:

• jonger is dan 3 maanden en koorts heeft van 38,0 °C of hoger
• moeite heeft met ademhalen, blauwe of grijze lippen krijgt, slap aanvoelt of niet goed reageert
• herhaaldelijk krachtig braakt, groen braakt of bloed in braaksel of ontlasting heeft
• slecht drinkt of duidelijk minder natte luiers heeft
• een heel hoge, zwakke of ongebruikelijke huil heeft
• een opgezette buik, huiduitslag of tekenen van een verwonding heeft
• ineens veel heftiger huilt dan je van je baby gewend bent

Je hoeft het niet zomaar uit te zitten omdat iemand zegt dat het krampjes zijn. Geruststelling is fijn, maar het is net zo belangrijk dat er naar je zorgen wordt geluisterd.

Kijk naar de huilcurve, niet alleen naar die ene zware dag

In een moeilijke week lijkt het al snel alsof er niets verandert. Door voedingen, slaapjes en huilmomenten bij te houden in de Erby-app, krijg je meer zicht op het grotere patroon. Noteer wanneer het huilen begint, hoe lang het duurt, wat je hebt geprobeerd en of je verbanden ziet met voedingen, dutjes of de avond.

Na twee of drie weken zien veel ouders kleine veranderingen die ze eerder niet opmerkten: het huilen begint later, de langste huilbui duurt korter of er zijn meer rustige momenten overdag. Dat kan enorm geruststellend zijn als je je afvraagt: ‘Wanneer huilt baby minder?’

Je baby legt geen test af die jij kunt halen of falen. Je baby heeft het moeilijk in een splinternieuw, nog onrijp zenuwstelsel. En jij bent degene bij wie je baby veiligheid zoekt.

Deze fase gaat voorbij. Je baby zal minder huilen. Jij zult je niet altijd zo moe voelen. En je doet het beter dan je denkt.