Trò chơi và hoạt động cùng bé 7 tuần tuổi - 6 ý tưởng đơn giản và an toàn

Trò chơi và hoạt động cùng bé 7 tuần tuổi

Đến tuần thứ 7, bé không chỉ ăn, ngủ rồi nằm nhìn lên trần nhà nữa. Con bắt đầu “tham gia trò chuyện” theo cách rất riêng: nhìn mẹ lâu hơn, bật ra tiếng “ư, a” khe khẽ, hoặc nắm ngón tay mẹ lâu thêm vài giây. Những khoảnh khắc nhỏ xíu ấy chính là cơ hội tuyệt vời để chơi với bé và tạo sự gắn kết mỗi ngày.

Các hoạt động cho bé 7 tuần không cần cầu kỳ. Bạn không cần mua thật nhiều đồ chơi hay lên lịch sinh hoạt dày đặc. Một quả bóng màu nổi, chiếc khăn mềm, giọng nói và gương mặt của bố mẹ đã đủ để bé hào hứng khám phá.

Ở tuổi này, trò chơi cho bé chủ yếu là cùng nhìn, cùng nghe và cùng phản hồi. Bé dần nhận ra thế giới xung quanh thú vị, còn sự hiện diện của bố mẹ luôn đem lại cảm giác an toàn, ấm áp.

Bé 7 tuần phát triển như thế nào?

Mỗi bé sơ sinh có nhịp phát triển riêng, vì vậy bố mẹ không cần lo lắng nếu con chưa làm được tất cả các điều dưới đây. Tuy nhiên, khi bé 7 tuần phát triển, nhiều dấu hiệu mới thường bắt đầu xuất hiện rõ hơn.

Bạn có thể nhận thấy bé:

• Tỉnh táo hơn và phản hồi nhiều hơn trong những lúc thức yên tĩnh
• Biết nhìn theo gương mặt hoặc đồ vật di chuyển chậm
• Hay mở bàn tay hơn thay vì nắm chặt liên tục
• Phát ra nhiều âm thanh như tiếng ê a, khụt khịt, ré lên hoặc những âm giống nguyên âm
• Bị thu hút bởi khuôn mặt và các hình ảnh có độ tương phản cao
• Có khoảng thời gian thức dài hơn một chút giữa các giấc ngủ
• Nâng đầu cao hơn khi nằm sấp có người quan sát

Thời gian thức của bé 7 tuần thường vẫn khá ngắn, khoảng 45 đến 60 phút tính từ lúc bé tỉnh dậy cho đến khi cần ngủ tiếp. Khoảng thời gian này đã bao gồm bú, thay tã, ôm ấp và chơi. Vì vậy, vài phút hoạt động là đủ. Hãy dừng lại khi bé vẫn còn vui vẻ, đừng chờ đến lúc con quá mệt rồi quấy khóc.

Dấu hiệu buồn ngủ sớm có thể là bé nhìn thẫn thờ, quay mặt đi, dụi mặt, cáu kỉnh hoặc bỗng nhiên không còn quan tâm đến bài hát mà mẹ đang hát rất nhiệt tình.

1. Làm quen với các màu sắc nổi bật

Thị giác màu sắc của bé vẫn đang hoàn thiện, nhưng vào giai đoạn này, nhiều bé đã chú ý hơn đến những gam màu tươi, rõ nét. Đây là cách dạy màu cho bé sơ sinh nhẹ nhàng mà không khiến con bị quá tải kích thích.

Cách chơi

Chọn một đồ vật có màu nổi bật, chẳng hạn:

• Quả bóng màu đỏ
• Chú vịt cao su màu vàng
• Khối vải mềm màu xanh dương
• Miếng khăn vải màu xanh lá

Đặt đồ vật trên nền trắng hoặc nền sáng, ít họa tiết. Giữ đồ vật cách mặt bé khoảng 20 đến 30 cm, gần tương đương khoảng cách giữa mẹ và bé khi cho bú.

Cho bé quan sát khoảng 30 giây. Sau đó, di chuyển món đồ từ từ sang hai bên và dừng lại khi thấy mắt bé nhìn theo. Bạn có thể gọi tên màu sắc bằng giọng vui vẻ: “Đây là quả bóng đỏ nhé. Màu đỏ này con.”

Đây là một cách kích thích thị giác cho bé rất đơn giản, có thể thực hiện trong những khoảng thời gian bé tỉnh táo. Chuyển động chậm giúp bé tập nhìn theo, còn nền đơn giản làm màu sắc nổi bật hơn.

Mỗi lần chỉ nên dùng một món đồ. Với bé 7 tuần, quá nhiều đồ chơi trước mắt có thể khiến con mệt hơn là thích thú.

2. Tập những cái nắm tay bé xíu

Bàn tay nhỏ của bé đang dần mở ra nhiều hơn. Tất nhiên, vẫn có lúc bạn thấy con nắm tay thật chặt, đặt ngay dưới cằm như một tư thế quen thuộc. Nhưng khi lòng bàn tay bé mở, bạn có thể thử những bài tập nắm tay cho bé thật nhẹ nhàng.

Cách chơi

Đặt vào lòng bàn tay bé một món đồ nhẹ, như xúc xắc nhỏ, vòng vải mềm hoặc vòng gặm nướu bằng gỗ đã được làm nhẵn, an toàn cho trẻ nhỏ. Phản xạ nắm của bé có thể xuất hiện ngay, và con sẽ giữ món đồ trong vài giây.

Chừng đó cũng đã là một bước tiến rồi.

Hãy để bé chạm, cầm hoặc đưa món đồ gần miệng nếu con muốn. Ở giai đoạn này, bé dùng miệng để tìm hiểu chất liệu, hình dạng và cảm giác của đồ vật. Đây là hành vi khám phá bình thường, không nhất thiết có nghĩa là bé mọc răng sớm.

Bạn có thể trò chuyện với bé:

• “Con đang cầm xúc xắc này.”
• “Nó có bề mặt lồi lồi nhỉ.”
• “Con nghe thấy tiếng leng keng không?”
• “Con nắm chặt quá này.”

Ban đầu, việc vừa chơi vừa nói chuyện với bé có thể khiến bố mẹ thấy hơi ngượng. Nhưng cứ nói nhé. Giọng nói, nét mặt và những từ được lặp lại của bạn đều là một phần của trò chơi tương tác cho bé sơ sinh.

3. Đi tìm âm thanh thú vị

Bé đang nhạy cảm hơn với âm thanh và dần để ý âm thanh phát ra từ đâu, dù việc xác định đúng vị trí vẫn cần thời gian. Trò chơi này giúp bé luyện nghe mà không đòi hỏi con phải vận động nhiều.

Cách chơi

Chọn một món đồ phát ra âm thanh êm, như xúc xắc nhẹ, chuông vải hoặc đồ chơi nhạc có âm lượng nhỏ. Đặt món đồ gần bé, hơi lệch sang một bên, rồi phủ hờ bằng khăn xô mỏng.

Lắc nhẹ món đồ hoặc bật nhạc nhỏ.

Quan sát xem bé có đảo mắt, dừng lại lắng nghe, mở to mắt hoặc xoay đầu về phía âm thanh không. Bé có thể chưa tìm được nguồn âm thanh mỗi lần, điều đó hoàn toàn bình thường.

Bạn có thể nói: “Âm thanh ở đâu nhỉ? Con nghe thấy không?” Sau đó mở khăn ra để bé nhìn thấy món đồ tạo âm thanh.

Đây là một hoạt động cho bé sơ sinh kết hợp nghe, nhìn và chờ đợi. Lưu ý chỉ dùng âm thanh vừa phải. Những bản nhạc điện tử quá lớn, đặt sát tai bé, không phải là trò chơi mà dễ làm con giật mình, khó chịu.

4. Làm mới giờ nằm sấp

Nằm sấp, hay tummy time, có thể là trải nghiệm rất khác nhau với mỗi bé 7 tuần. Có bé thích ngẩng đầu nhìn xung quanh, nhưng cũng có bé phản đối chỉ sau 20 giây. Cả hai đều không có gì đáng lo.

Thay vì cố kéo dài một lần thật lâu, hãy cho bé nằm sấp nhiều lần ngắn trong ngày. Đây cũng là một trong những hoạt động cho bé 1 tháng và bé gần 2 tháng được nhiều gia đình áp dụng tại nhà.

Cách chơi

Bạn có thể dùng gối cho con bú chắc chắn để kê nhẹ phần ngực và hai tay bé. Đầu bé phải luôn ở vị trí thoáng, không bị úp vào gối, và người lớn cần ở sát bên quan sát suốt thời gian chơi.

Đặt một món đồ hấp dẫn ngang tầm mắt bé, như thẻ đen trắng, đồ chơi màu nổi hoặc khuôn mặt của mẹ. Hãy nằm xuống sàn đối diện với con. Thông thường, biểu cảm của bố mẹ vẫn là điều thú vị nhất với bé.

Bạn có thể nói:

• “Mẹ ở đây này!”
• “Con thử ngẩng đầu nhìn mẹ nhé.”
• “Giỏi quá, con làm được rồi!”
• “Mình nhìn chú vịt vàng nào.”

Cách nằm sấp có kê hỗ trợ này giúp một số bé dễ chịu hơn, đồng thời tạo động lực để con ngẩng đầu. Hoạt động này hỗ trợ bé rèn cơ cổ, vai và phần thân trên.

Vài phút, thực hiện nhiều lần trong ngày là rất tốt. Những hôm bé không hợp tác, chỉ 1 phút cũng đáng ghi nhận.

5. Chơi máy bay thật nhẹ nhàng

Đây là trò chơi cho mẹ và bé phù hợp khi con đang tỉnh táo, thư giãn và thích được vận động nhẹ. Nhiều bé thích trò này vì được nhìn gần gương mặt bố mẹ.

Cách chơi

Bố hoặc mẹ nằm ngửa, co đầu gối. Đặt bé nằm sấp trên phần cẳng chân hoặc đầu gối đã co, luôn dùng hai tay giữ chắc phần thân bé và nâng đỡ tốt đầu, cổ của con.

Tạo những âm thanh nhẹ như “vù vù” hoặc “ù ù”, rồi nhấc hoặc chuyển động chân rất chậm, biên độ nhỏ và đều.

“Máy bay bay qua ghế sofa nào!” “Chuẩn bị hạ cánh vào vòng tay mẹ!” “Vù vù, phi công nhí!”

Chuyển động nhẹ giúp bé cảm nhận tư thế cơ thể và vận động phần thân mình. Chỉ nên chơi trong thời gian ngắn, đặc biệt là không chơi ngay sau khi bú để tránh bé trớ sữa.

Không nên áp dụng trò này nếu bé đang khó chịu, vừa ăn no hoặc không thích nằm sấp. Mỗi em bé đều có sở thích riêng, và bé sẽ cho bạn biết rất rõ khi con không hứng thú.

6. Khám phá các chất liệu khác nhau

Chơi với chất liệu không cần đến hộp cảm giác cầu kỳ hay phải chuẩn bị thật nhiều đồ thủ công. Với bé 7 tuần, vài loại vải an toàn đã đủ để tạo nên trải nghiệm mới mẻ.

Cách chơi

Trong lúc bé tỉnh táo, hãy nhẹ nhàng chạm các chất liệu khác nhau lên bàn tay, bàn chân hoặc cánh tay của con. Nếu bé thích, để con tự chạm vào từng món đồ.

Bạn có thể thử:

• Vải lụa hoặc sa tanh mịn
• Khăn bông mềm
• Vải nhung
• Khăn xô cotton
• Đồ chơi giấy sột soạt dành riêng cho trẻ nhỏ

Vừa chơi vừa mô tả cảm giác: “Cái này mềm quá.” “Con nghe tiếng sột soạt không?” “Vải nhung mịn này.” Sau đó dừng lại để quan sát phản ứng của bé.

Khám phá chất liệu là một dạng hoạt động cảm giác đơn giản cho bé sơ sinh. Qua đó, bố mẹ cũng biết thêm con thích điều gì. Có bé chăm chú nhìn khăn sột soạt như vừa phát hiện một bí mật lớn, nhưng có bé lại thích cảm giác êm dịu của chiếc khăn xô quen thuộc hơn.

Cách khuyến khích bé ê a và trò chuyện

Nếu bạn đang băn khoăn cách khuyến khích bé ê a, câu trả lời không nằm ở những bài học ngôn ngữ phức tạp. Điều quan trọng là bố mẹ hãy phản hồi nghiêm túc với những âm thanh nhỏ của con.

Khi bé phát ra tiếng “ư a”, hãy dừng lại, mỉm cười và đáp lời. Thỉnh thoảng bạn có thể bắt chước lại âm thanh đó, rồi chờ bé phản hồi. Cuộc đối đáp qua lại này giúp bé làm quen với nhịp điệu giao tiếp từ rất sớm.

Bạn có thể nói: “Ồ, con vừa nói ‘ư’ với mẹ à? Kể mẹ nghe thêm nào.” Có thể lúc đầu bạn thấy mình đang độc thoại, nhưng khi bé đáp lại bằng một tiếng ê a khác, cảm giác ấy thật sự rất vui.

Hãy hát những bài đơn giản, kể cho bé nghe việc bạn đang làm và nói bằng giọng tự nhiên. Bé không cần nghe người lớn nói liên tục cả ngày. Điều con cần là những khoảng thời gian ngắn nhưng đầy ấm áp và chú ý.

Lưu ý an toàn trong mọi lúc chơi

Các hoạt động cho bé sơ sinh luôn cần nhẹ nhàng và có người lớn quan sát sát sao. Một vài nguyên tắc đơn giản sẽ giúp giờ chơi an toàn hơn:

• Luôn ở cạnh bé trong mọi hoạt động, nhất là khi bé nằm sấp hoặc chơi với gối hỗ trợ.
• Kiểm tra đồ chơi thường xuyên để phát hiện chi tiết lỏng, đường may bung, nhựa nứt hoặc lớp sơn bong tróc.
• Không dùng đồ vật đủ nhỏ để bé có thể cho lọt hoàn toàn vào miệng.
• Không để dây ruy băng, dây treo, túi nilon hoặc chăn rời trong khu vực bé chơi.
• Dừng lại nếu bé khóc, mệt, bị kích thích quá mức hoặc liên tục quay mặt đi.
• Sau khi chơi xong, luôn đặt bé nằm ngửa khi ngủ, kể cả khi con vừa có khoảng thời gian nằm sấp rất vui vẻ.

Những trò chơi cho bé 7 tuần không nhằm ép con đạt mốc phát triển sớm hơn. Điều đáng quý nằm ở các khoảnh khắc gần gũi: bé nhìn theo quả bóng đỏ, lần đầu nắm được chiếc xúc xắc, hay đáp lại giọng mẹ bằng một tiếng ê a khe khẽ. Đó chính là cách chơi với bé sơ sinh đơn giản nhất: ở gần con, quan sát con và cùng nhau tận hưởng từng thay đổi nhỏ.