Τι να κάνετε όταν το μωρό αρνείται το στήθος - Αιτίες, έλεγχος και πρακτικές συμβουλές

Ένα μωρό που ξαφνικά κλαίει, τραβιέται από το στήθος, τεντώνει την πλάτη του ή αρνείται να θηλάσει μπορεί να σας γεμίσει αγωνία. Ίσως σκέφτεστε: «Γιατί το μωρό δεν θηλάζει, ενώ χθες έτρωγε μια χαρά;» Πάρτε μια ανάσα. Η άρνηση του στήθους είναι συχνή και, στις περισσότερες περιπτώσεις, προσωρινή. Σπάνια σημαίνει ότι το μωρό αποφάσισε να σταματήσει τον θηλασμό ή ότι κάνατε κάτι λάθος.

Ένα μωρό μπορεί να είναι ανήσυχο στο γεύμα για πολλούς λόγους: το γάλα κατεβαίνει πολύ γρήγορα ή πολύ αργά, το μπιμπερό έχει αλλάξει τις προσδοκίες του ή ίσως πονάει το αυτί του. Το σημαντικό είναι να εντοπίσετε τυχόν μοτίβα. Διαμαρτύρεται από την αρχή του γεύματος; Μόνο στο ένα στήθος; Μετά από μπιμπερό; Όταν υπάρχει φασαρία στο σπίτι; Αυτές οι λεπτομέρειες συχνά οδηγούν στη λύση.

Πώς εκδηλώνεται η άρνηση του στήθους

Κάθε μωρό αντιδρά διαφορετικά, ανάλογα με την ηλικία και τον χαρακτήρα του. Μπορεί να παρατηρήσετε ότι το μωρό:

• Κλαίει ή σφίγγεται μόλις το βάλετε σε θέση θηλασμού
• Πιάνει το στήθος για λίγο και το αφήνει ξανά και ξανά
• Γυρίζει το κεφάλι μακριά από το στήθος
• Θηλάζει για λίγα δευτερόλεπτα και μετά εκνευρίζεται
• Πνίγεται, βήχει ή καταπίνει λαίμαργα όταν αρχίζει να ρέει το γάλα
• Θηλάζει καλά όταν νυστάζει, αλλά αντιδρά όταν είναι ξύπνιο
• Δέχεται το μπιμπερό, αλλά δεν θέλει να πιάσει το στήθος

Ένα δύσκολο γεύμα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα. Και τα μωρά έχουν μέρες που είναι πιο απαιτητικά. Αν όμως το μωρό δεν θηλάζει συστηματικά, χρειάζεται να εξετάσετε τις πιθανές αιτίες.

Προτίμηση στη ροή μετά την εισαγωγή μπιμπερό

Ένα από τα συχνότερα ζητήματα στον θηλασμό μετά την εισαγωγή μπιμπερό είναι η προτίμηση μπιμπερό, πιο συγκεκριμένα η προτίμηση στην πιο εύκολη ή γρήγορη ροή. Από το μπιμπερό το γάλα μπορεί να τρέχει με ελάχιστη προσπάθεια, ιδιαίτερα όταν η θηλή έχει γρήγορη ροή ή το μπιμπερό κρατιέται κάθετα. Στο στήθος, η ροή αλλάζει στη διάρκεια του γεύματος. Το μωρό χρειάζεται να θηλάσει, να περιμένει το αντανακλαστικό έκκρισης γάλακτος και να συνεχίσει με ρυθμό.

Σκεφτείτε τη διαφορά ανάμεσα σε μια βρύση που τρέχει δυνατά και σε ένα καλαμάκι. Αν είχατε συνηθίσει το πρώτο, ίσως διαμαρτυρόσασταν και εσείς.

Ένα μωρό με προτίμηση στη ροή του μπιμπερό μπορεί να πιάνει με ενθουσιασμό το στήθος, αλλά να εκνευρίζεται πριν αρχίσει να κατεβαίνει το γάλα. Ή μπορεί να θηλάζει ήρεμα στην αρχή και να αντιδρά όταν η πιο έντονη ροή μειωθεί αργότερα στο γεύμα.

Πώς να θηλάσω το μωρό μετά από μπιμπερό

Δεν είναι πάντα απαραίτητο να σταματήσετε εντελώς το μπιμπερό. Στόχος είναι το τάισμα με μπιμπερό να μην διαφέρει τόσο πολύ από τον θηλασμό.

Δοκιμάστε τα παρακάτω:

• Επιλέξτε θηλές αργής ροής ή τη χαμηλότερη ταχύτητα ροής μπιμπερό που είναι κατάλληλη για την ηλικία του μωρού. Οι ενδείξεις διαφέρουν από εταιρεία σε εταιρεία, γι’ αυτό παρατηρήστε κυρίως το ίδιο το μωρό.
• Εφαρμόστε ρυθμισμένη σίτιση μπιμπερό. Κρατήστε το μωρό σχετικά όρθιο και το μπιμπερό σχεδόν οριζόντιο. Κάντε μικρές παύσεις κάθε λίγες ρουφηξιές, ώστε η θηλή να μη γεμίζει συνεχώς το στόμα του με γάλα.
• Αφήστε το μωρό να καθορίσει τον ρυθμό. Μην το πιέζετε να τελειώσει γρήγορα το μπιμπερό.
• Προσφέρετε το στήθος πριν πεινάσει υπερβολικά. Ένα πολύ πεινασμένο και εκνευρισμένο μωρό δύσκολα θα περιμένει το γάλα να κατέβει.
• Δοκιμάστε να θηλάσετε όταν είναι ήρεμο, νυσταγμένο ή μόλις ξυπνήσει από τον ύπνο. Πολλά μωρά που αντιστέκονται στη διάρκεια της ημέρας θηλάζουν πολύ καλά σε αυτή τη χαλαρή, μισοκοιμισμένη κατάσταση.

Η ρυθμισμένη σίτιση μπιμπερό είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν συνδυάζετε θηλασμό και μπιμπερό, επιστρέφετε στην εργασία ή αντλείτε τακτικά γάλα. Βοηθά να διατηρηθεί ένας πιο φυσικός ρυθμός σίτισης και κάνει ευκολότερη την επιστροφή στο στήθος.

Σύγχυση θηλής και διαφορετικός τρόπος θηλασμού

Ο όρος σύγχυση θηλής χρησιμοποιείται συχνά, αν και αρκετοί σύμβουλοι γαλουχίας προτιμούν να μιλούν για προτίμηση ροής ή προτίμηση μπιμπερό. Όποια ονομασία κι αν χρησιμοποιήσετε, για ορισμένα μωρά η δυσκολία είναι υπαρκτή.

Ο θηλασμός και το τάισμα με μπιμπερό απαιτούν διαφορετικές κινήσεις του στόματος. Στο στήθος, το μωρό χρειάζεται να ανοίγει καλά το στόμα, να παίρνει βαθιά τη θηλή και μέρος της άλω και να χρησιμοποιεί τη γλώσσα του με ρυθμικές κινήσεις. Με ορισμένες θηλές μπιμπερό μπορεί να πιπιλά πιο επιφανειακά και να παίρνει πάλι γάλα. Ένα πολύ μικρό μωρό, που ακόμη μαθαίνει, ίσως δυσκολεύεται να εναλλάσσει αυτούς τους δύο τρόπους.

Αν αναρωτιέστε πώς αντιμετωπίζεται η σύγχυση θηλής, προσπαθήστε να κάνετε το στήθος ένα ήρεμο και εύκολο μέρος για το μωρό.

Ήπιοι τρόποι για να επιστρέψει το μωρό στο στήθος

• Περιορίστε το μπιμπερό όπου είναι εφικτό, ειδικά τις πρώτες εβδομάδες, όσο εδραιώνεται ο θηλασμός. Αν χρειάζεται συμπλήρωμα για ιατρικούς λόγους, συζητήστε το με τον παιδίατρο, τη μαία ή έναν πιστοποιημένο σύμβουλο γαλουχίας.
• Χρησιμοποιήστε αργή ροή και ρυθμισμένη σίτιση μπιμπερό κάθε φορά που χρειάζεται μπιμπερό.
• Περάστε αρκετό χρόνο δέρμα με δέρμα. Ξαπλώστε αναπαυτικά με το μωρό, μόνο με την πάνα του, στο γυμνό στήθος σας και σκεπάστε το ελαφρά αν χρειάζεται. Χωρίς πίεση να φάει. Η επαφή αυτή ξαναχτίζει τη θετική σχέση με το στήθος.
• Προσφέρετε στήθος στα πρώτα σημάδια πείνας: όταν στριφογυρίζει, ψάχνει με το κεφάλι, βάζει τα χέρια στο στόμα ή κάνει κινήσεις με τα χείλη. Το κλάμα είναι καθυστερημένο σημάδι πείνας.
• Εξετάστε προσωρινά τη χρήση ασπίδας θηλής, με καθοδήγηση ειδικού. Για ορισμένα μωρά, η πιο σταθερή αίσθησή της λειτουργεί ως γέφυρα από το μπιμπερό προς το στήθος. Η ασπίδα θηλής πρέπει να έχει σωστό μέγεθος και να επανεκτιμάται, γιατί αν δεν εφαρμόζει καλά μπορεί να μειώσει τη μεταφορά γάλακτος.
• Βγάλτε με το χέρι λίγες σταγόνες γάλα πάνω στη θηλή ή μέσα στην ασπίδα πριν βάλετε το μωρό στο στήθος. Η άμεση γεύση συχνά το ενθαρρύνει.

Το πώς να θηλάσω το μωρό μετά από μπιμπερό δεν λύνεται πάντα από τη μία μέρα στην άλλη. Μπορεί να χρειαστούν μερικές ημέρες ή και περισσότερο. Κρατήστε την ατμόσφαιρα ήρεμη. Αν πιέσετε ένα αναστατωμένο μωρό να μπει στο στήθος, η άρνηση μπορεί να ενταθεί.

Ο πόνος ή η ενόχληση μπορεί να κάνουν το γεύμα δύσκολο

Μερικές φορές, όταν το μωρό αρνείται στήθος, στην ουσία προσπαθεί να σας πει: «Πονάω».

Ωτίτιδα

Το πιπίλισμα και η κατάποση μπορεί να αυξάνουν την πίεση στο αυτί, κάτι που πονάει σε περίπτωση ωτίτιδας. Το μωρό ίσως κλαίει περισσότερο στο ένα στήθος, λόγω της θέσης του κεφαλιού του, τραβάει το αυτί του, είναι ασυνήθιστα ανήσυχο ή έχει πυρετό. Το τράβηγμα του αυτιού δεν σημαίνει πάντα λοίμωξη, ιδιαίτερα στην οδοντοφυΐα, όμως μια ξαφνική αλλαγή στον θηλασμό μαζί με σημάδια αδιαθεσίας χρειάζεται έλεγχο από παιδίατρο.

Μέχρι να το δει γιατρός, δοκιμάστε μια πιο όρθια θέση θηλασμού. Επικοινωνήστε με τον παιδίατρό σας ή, σε επείγουσα κατάσταση, καλέστε το 112 ή το 166.

Οδοντοφυΐα

Η οδοντοφυΐα συνήθως ξεκινά αργότερα στη βρεφική ηλικία, αλλά ο χρόνος διαφέρει πολύ από παιδί σε παιδί. Τα ευαίσθητα ούλα μπορεί να κάνουν το πιάσιμο του στήθους άβολο και μερικά μωρά δαγκώνουν ή τραβιούνται απότομα. Ένας δροσερός κρίκος οδοντοφυΐας πριν από το γεύμα ίσως βοηθήσει. Αν σκέφτεστε κάποιο παυσίπονο, ζητήστε από παιδίατρο ή φαρμακοποιό να σας προτείνει τι είναι κατάλληλο για την ηλικία και το βάρος του μωρού.

Μυκητίαση στο στόμα

Η καντιντίαση μπορεί να προκαλέσει πόνο στο στόμα. Αναζητήστε κρεμώδεις λευκές πλάκες στη γλώσσα, στα εσωτερικά μάγουλα ή στα ούλα, οι οποίες δεν απομακρύνονται εύκολα με απαλό καθάρισμα. Οι θηλές σας μπορεί επίσης να είναι ευαίσθητες, γυαλιστερές, να προκαλούν φαγούρα ή πόνο στη διάρκεια και μετά τον θηλασμό.

Συχνά χρειάζεται θεραπεία και για το μωρό και για τον γονέα, ώστε να μη μεταδίδεται ξανά η λοίμωξη. Μιλήστε με παιδίατρο, γυναικολόγο ή φαρμακοποιό αντί να προσπαθήσετε να το αντιμετωπίσετε μόνοι σας.

Παλινδρόμηση

Ένα μωρό με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μπορεί να ξεκινά να τρώει με όρεξη και ύστερα να τεντώνει την πλάτη, να μορφάζει, να βήχει, να τραβιέται ή να κλαίει έπειτα από λίγα λεπτά. Συχνές γουλιές, λόξιγκας και δυσφορία όταν ξαπλώνει είναι επίσης ενδείξεις. Κάποια παλινδρόμηση είναι φυσιολογική στα βρέφη, αλλά πόνος, κακή πρόσληψη βάρους, πράσινος εμετός, αίμα στον εμετό ή στα κόπρανα και επίμονη έντονη δυσφορία χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.

Η λύση δεν είναι να πιέσετε το μωρό να συνεχίσει. Χρειάζεται να αντιμετωπιστεί η αιτία της ενόχλησης. Όταν ο πόνος υποχωρήσει, πολλά μωρά επιστρέφουν στο στήθος πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο περιμένετε.

Υπερπαραγωγή γάλακτος και έντονο αντανακλαστικό έκκρισης

Η άρνηση του στήθους δεν συμβαίνει μόνο όταν το γάλα είναι λίγο. Μερικές φορές είναι πολύ και κατεβαίνει υπερβολικά γρήγορα.

Όταν το αντανακλαστικό έκκρισης είναι έντονο, το γάλα μπορεί να πετάγεται, το μωρό να καταπίνει βιαστικά και να πνίγεται ή να αφήνει το στήθος βήχοντας, με γάλα να τρέχει από το στόμα του. Έτσι, μπορεί να συνδέσει το γεύμα με αυτή την δυσάρεστη πρώτη ροή.

Πώς να μειώσετε την ένταση της ροής

Μερικές αλλαγές στη θέση μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά:

• Δοκιμάστε τον χαλαρό, ημιξαπλωμένο θηλασμό. Καθίστε αναπαυτικά προς τα πίσω και τοποθετήστε το μωρό μπρούμυτα πάνω στο στήθος σας. Η βαρύτητα βοηθά να επιβραδυνθεί η ροή.
• Βγάλτε με το χέρι λίγο γάλα πριν το βάλετε στο στήθος, ιδιαίτερα αν νιώθετε το στήθος πολύ γεμάτο. Μπορείτε να το συλλέξετε σε καθαρό δοχείο ή σε πανάκι.
• Κάντε παύση για ρέψιμο μόλις δείτε ότι καταπίνει πολύ γρήγορα.
• Προσφέρετε ένα στήθος σε κάθε γεύμα, εφόσον αισθάνεστε άνετα και το μωρό παίρνει ικανοποιητικά βάρος.

Σε ορισμένες περιπτώσεις προτείνεται ο θηλασμός κατά διαστήματα από το ίδιο στήθος, γνωστός ως block feeding, για να μειωθεί η υπερπαραγωγή. Μπορεί να βοηθήσει, αλλά καλό είναι να γίνεται με καθοδήγηση από σύμβουλο γαλουχίας ή επαγγελματία υγείας. Αν εφαρμοστεί υπερβολικά, μπορεί να μειώσει πολύ την παραγωγή ή να συμβάλει σε φραγμένους πόρους.

Μικρή παραγωγή ή αργή ροή γάλακτος

Στην άλλη άκρη, το μωρό μπορεί να ανυπομονεί περιμένοντας το γάλα να κατέβει. Πιάνει το στήθος, θηλάζει λίγες φορές και μετά φωνάζει. Μπορεί να το παίρνετε προσωπικά, αλλά δεν είναι αυτό.

Το αργό αντανακλαστικό έκκρισης είναι συχνότερο όταν είστε αγχωμένη, εξαντλημένη, πονάτε ή προσπαθείτε να θηλάσετε ενώ γύρω σας επικρατεί ένταση. Οι ορμόνες του θηλασμού επηρεάζονται από όλα αυτά.

Βοηθήστε το γάλα να κατέβει πιο γρήγορα

• Κάντε συμπιέσεις στήθους στη διάρκεια του θηλασμού. Όταν το μωρό πιπιλά αλλά δεν ακούτε καταπόσεις, πιέστε απαλά το στήθος για να αυξηθεί η ροή.
• Κάντε απαλό μασάζ στο στήθος πριν και κατά τη διάρκεια του γεύματος.
• Αν το μωρό είναι πολύ ανυπόμονο, αντλήστε ή βγάλτε με το χέρι λίγο γάλα για ένα έως δύο λεπτά πριν προσφέρετε το στήθος.
• Ελέγξτε το πιάσιμο. Ένα επιφανειακό πιάσιμο μπορεί να μειώνει τη μεταφορά γάλακτος, ακόμη κι αν η παραγωγή είναι επαρκής.
• Θηλάζετε συχνά και ανταποκρινόμενοι στα σημάδια πείνας. Η συχνή απομάκρυνση γάλακτος δίνει στο σώμα το μήνυμα να συνεχίσει να παράγει.

Αν ανησυχείτε ότι έχετε λίγο γάλα, παρατηρήστε τις βρεγμένες πάνες, την αύξηση βάρους και τις καταπόσεις, όχι μόνο το αν το στήθος σας φαίνεται μαλακό. Ο παιδίατρος μπορεί να παρακολουθήσει το βάρος του μωρού και ένας σύμβουλος θηλασμού να παρατηρήσει ένα ολόκληρο γεύμα. Συχνά, αυτός είναι ο πιο γρήγορος τρόπος να βρεθεί γιατί το μωρό δεν θέλει να θηλάσει ή γιατί αφήνει συνεχώς το στήθος.

Περισπασμός γύρω στις 6 έως 8 εβδομάδες

Γύρω στις 6 με 8 εβδομάδες, πολλά μωρά μοιάζουν να ανακαλύπτουν ξαφνικά τον κόσμο. Γάβγισε ο σκύλος, άνοιξε ένα ντουλάπι, υπάρχει ένα φωτεινό παράθυρο. Όλα είναι συναρπαστικά.

Αυτή η αναπτυξιακή φάση μπορεί να κάνει το μωρό ανήσυχο στο γεύμα, κυρίως μέσα στη μέρα. Γυρίζει το κεφάλι σε κάθε ήχο, πιάνει και αφήνει το στήθος και δείχνει υπερβολικά απασχολημένο για να φάει. Τη νύχτα, όταν το σπίτι είναι ήσυχο, μπορεί να θηλάζει πολύ καλύτερα.

Δοκιμάστε:

• Να θηλάζετε σε ήσυχο δωμάτιο με χαμηλό φωτισμό
• Να κλείνετε την τηλεόραση και να αφήνετε το κινητό στην άκρη
• Να χρησιμοποιείτε έναν σταθερό ήχο στο βάθος, αν δεν μπορείτε να αποφύγετε τους θορύβους του σπιτιού
• Να προσφέρετε πιο σύντομα και συχνά γεύματα
• Να θηλάζετε σε μάρσιπο ή sling, μόνο αν γίνεται με ασφάλεια και άνεση
• Να αξιοποιείτε τα γεύματα πριν και μετά τον ύπνο, καθώς και τα νυχτερινά γεύματα

Ο περισπασμός είναι κουραστικός, αλλά συνήθως αποτελεί φάση και όχι ένδειξη ότι ο θηλασμός τελειώνει.

Απεργία θηλασμού ή φυσικός αποθηλασμός

Η ξαφνική άρνηση του στήθους συχνά ονομάζεται απεργία θηλασμού. Μπορεί να συμβεί μετά από μια ασθένεια, στην οδοντοφυΐα, ύστερα από αλλαγή ρουτίνας, έναν δυνατό ήχο την ώρα του γεύματος, αλλαγή μπιμπερό, διαφορετικό άρωμα της μητέρας ή και χωρίς προφανή αιτία.

Η απεργία θηλασμού δεν είναι το ίδιο με τον φυσικό αποθηλασμό. Ο πραγματικός αποθηλασμός συνήθως γίνεται σταδιακά και αργότερα, όταν ένα μεγαλύτερο βρέφος ή νήπιο αντικαθιστά σιγά-σιγά γεύματα θηλασμού με στερεές τροφές και άλλα ροφήματα. Ένα μικρό μωρό που ξαφνικά αρνείται το στήθος σχεδόν ποτέ δεν έχει «τελειώσει» με τον θηλασμό.

Στη διάρκεια μιας απεργίας:

1. Συνεχίστε να προσφέρετε το στήθος, αλλά μην πιέζετε. Ένα μωρό που κλαίει ίσως χρειάζεται πρώτα αγκαλιά και ηρεμία.
2. Δοκιμάστε όταν νυστάζει, στο μπάνιο, μετά από αγκαλιά ή ενώ περπατάτε ήρεμα μαζί του.
3. Κάντε πολύ δέρμα με δέρμα, χωρίς την προσδοκία ότι κάθε αγκαλιά πρέπει να καταλήξει σε γεύμα.
4. Βγάζετε γάλα με θήλαστρο ή με το χέρι τακτικά, για να διατηρήσετε την παραγωγή και να αποφύγετε τη δυσφορία.
5. Αν χρειάζεται, δώστε αντλημένο γάλα με ρυθμισμένη σίτιση μπιμπερό και θηλή αργής ροής.
6. Ζητήστε πρακτική υποστήριξη νωρίς, αν η άρνηση κρατήσει περισσότερο από μία ημέρα.

Οι περισσότερες απεργίες θηλασμού περνούν. Κάποιες φορές η λύση έρχεται σε ένα ήσυχο, σκοτεινό δωμάτιο μέσα στη νύχτα, όταν κανείς δεν προσπαθεί υπερβολικά.

Πότε να ζητήσετε βοήθεια

Επικοινωνήστε με τον παιδίατρο, τη μαία, έναν σύμβουλο θηλασμού ή πιστοποιημένο σύμβουλο γαλουχίας αν το μωρό αρνείται συστηματικά το στήθος για περισσότερο από 24 ώρες, έχει λιγότερες βρεγμένες πάνες από το συνηθισμένο, δεν παίρνει καλά βάρος ή ανησυχείτε για την παραγωγή σας.

Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια, καλώντας το 112 ή το 166 όπου χρειάζεται, αν το μωρό παρουσιάζει σημάδια ασθένειας όπως πυρετό σε πολύ μικρή ηλικία, ασυνήθιστη υπνηλία, δυσκολία στην αναπνοή, ενδείξεις αφυδάτωσης, επαναλαμβανόμενους εμετούς, πράσινο εμετό ή δυσκολία να ξυπνήσει.

Η άρνηση του στήθους μπορεί να μοιάζει με μεγάλο πισωγύρισμα. Συνήθως όμως είναι ένα σύντομο κεφάλαιο, όχι το τέλος της δικής σας ιστορίας θηλασμού. Παρατηρήστε το μωρό, προστατεύστε την παραγωγή σας, μειώστε την πίεση όπου μπορείτε και ζητήστε βοήθεια έγκαιρα. Δεν χρειάζεται να το αντιμετωπίσετε μόνη σας.