Pag-unlad ng Sanggol sa 2 Buwan: Milestones, Palatandaan at Tips para sa Magulang

Sa edad na 10 linggo, maaaring mapansin mong mas interesado na ang iyong sanggol sa mga nangyayari sa paligid. Ang dating laging natutulog at tila nakatingin sa malayo ay mas madalas nang tumingin sa iyong mukha, tumugon sa boses mo, at magsikap na kontrolin ang maliliit at alanganin pa niyang galaw. May mga pagbabagong halos hindi mapansin sa isang araw, pero biglang magiging kapansin-pansin paglipas ng isang linggo. Sa gabay na ito tungkol sa pag-unlad ng sanggol 2 buwan, tatalakayin natin ang mga pagbabagong pisikal, panlipunan, emosyonal, biswal, motor, at pangkomunikasyon, pati na rin ang mga bagay na karaniwan lang sa yugtong ito.

Bawat sanggol ay may sariling bilis ng paglaki. May ilang sanggol na maagang nakakamit ang mga milestone sanggol 2 buwan, habang ang iba naman ay nangangailangan ng isa o dalawang linggo pa. Hindi paligsahan ang pag-unlad ng bata. Kung may isang linggong tila walang bagong napapansin, hindi agad ibig sabihin na may problema.

Pisikal na pag-unlad: mas matatag na ulo at mas malakas na katawan

Isa sa mga pinakakapansin-pansing bahagi ng pag-unlad ng sanggol 2 buwan ay ang unti-unting paglakás ng leeg. Kapag karga mo ang sanggol nang tuwid sa iyong dibdib o inalalayan sa bahagyang pagkakaupo, maaaring mas matagal na niyang naitatayo ang ulo nang kaunti na lang ang pag-uga. Kailangan pa rin niya ng suporta, lalo na kapag pagod, pero mapapansin mong hindi na ikaw ang gumagawa ng halos lahat ng trabaho.

Dito rin madalas itanong ng mga magulang, “Kailan kaya kayang itaas ng sanggol ang ulo niya?” Unti-unti itong natututunan at hindi biglang lumilitaw sa isang araw. Sa edad na 10 linggo, maraming sanggol ang nakapagpapanatili ng ulo nang mas matagal kapag nakatayo ang posisyon ng katawan at naitataas ito habang nagti-tummy time. Gayunman, mas huli pa karaniwang dumarating ang ganap at tuluyang matatag na pagkontrol sa ulo.

Habang naglalaro sa sahig, maaari mong makita ang mga sumusunod na mga palatandaan ng pag-unlad 10 linggo:

• Mas mataas na naiaangat ang ulo at dibdib
• Naigagalaw ang ulo pakaliwa at pakanan kapag may naririnig na boses o nakakakita ng laruan
• Nakapipisil pababa gamit ang mga bisig
• Sandaling naitutulak ang katawan gamit ang mga kamay, na parang maliit na push-up
• Nakapananatili nang ilang saglit sa posisyong nakataas bago muling dumapa

Mahirap na ehersisyo para sa sanggol ang mga munting push-up na ito. Gawing maikli pero madalas ang tummy time, halimbawa ay ilang minuto bawat sesyon. Laging bantayan ang sanggol habang gising at nakadapa. Maaaring maglagay ng nakarolyong tuwalya sa ilalim ng dibdib para mas kumportable siya, pero gamitin lamang ito habang gising at may nakatutok na nakatatanda.

Mas nagiging aktibo rin ang mga binti. Kapag nakahiga nang patihaya ang isang sanggol 10 linggo, maaaring mas malakas na siyang sumipa, at mas pantay na ang galaw ng magkabilang binti. Sa halip na isang binti lang ang kumikilos, maaaring sabay na silang pumadyak, mag-unat, at gumalaw na parang nagbibisikleta. Habang lumalakas ang mga kalamnan sa buong katawan, naghahanda ang sanggol para sa mga susunod na kasanayan tulad ng pag-ikot, pag-abot, at pag-upo.

Pag-unlad sa pakikisalamuha at emosyon: mula ngiti tungo sa tawa

Maaaring sa linggong ito mo marinig ang unang tunay na tawa ng iyong sanggol.

Hindi naman lahat ng sanggol ay tumatawa eksaktong pagsapit ng 10 linggo, pero marami na ang papalapit sa yugtong iyon. Ang unang tawa ay maaaring malalim na halakhak mula sa tiyan, mahinang hagikgik, o maikling tunog na parang “he-he” at agad ding mawawala. Madalas itong lumalabas habang naglalaro. Maaari mong marahang pag-indayugin ang sanggol sa iyong mga tuhod, gumawa ng nakakatawang mukha, o kilitiin nang bahagya ang tiyan kung gusto niya ang ganitong paghipo. Minsan, isang hindi inaasahang tunog lang ang kailangan.

Pagkatapos, mapapahinto kayong lahat at susubukang patawanin siyang muli.

Mas mabilis na ring tumutugon ang sanggol sa mga boses na madalas niyang naririnig. Kapag kinakausap mo siya, maaaring ipakita niya ang saya sa pamamagitan ng:

• Malalaki at alertong mga mata
• Malawak na ngiti
• Mabilis na pagkilos ng mga braso at binti
• Pag-angat ng ulo o paglingon ng katawan
• Masasayang ungol, huni, o tili

Maaaring nakikilala na niya ang boses ng mga taong madalas kasama niya kahit hindi pa niya nauunawaan ang mga salita. Kausapin siya habang nagpapalit ng lampin, nagpapadede, nagpapaligo, o naglalakad. Kahit ang simpleng pagsasalita tulad ng, “Isusuot na natin ang medyas mo,” ay nagbibigay sa kanya ng maraming tunog na mapakikinggan.

Kasama rin sa mga senyales ng pag-unlad sanggol 10 linggo ang unti-unting pagkakaroon ng iba’t ibang uri ng iyak. Maaaring madalas pa rin siyang umiyak, pero mapapansin mong may ilang paulit-ulit na pattern. Ang iyak dahil sa gutom ay maaaring magsimula nang mahina at maging mas mabilis at mapilit. Ang iyak kapag inaantok ay maaaring mas paungol o pabalang, habang ang sanggol na naiinip o napakaraming napapasok na tunog at tanawin ay maaaring maglikot, umungol, at umiwas ng tingin. Hindi mo kailangang matukoy nang tama ang bawat iyak. May mga pagkakataong umiiyak lang ang sanggol dahil napagod siya sa buong araw. Sa paglipas ng panahon, mas nakikilala mo ang sarili niyang paraan ng pakikipag-usap.

Paningin: pagsunod sa gumagalaw na bagay

Sa edad na humigit-kumulang 10 linggo, maaaring mas maayos nang sumusunod ang mga mata ng sanggol sa gumagalaw na bagay. Kaya na niyang sundan ang isang laruan mula sa isang panig hanggang sa kabilang panig, sa halos 180-degree na saklaw. Dahan-dahang igalaw ang isang matingkad na laruan sa harap niya at panoorin kung susundan ito ng kanyang mga mata. Kapag masyado itong mabilis, maaaring mawala siya sa pagsubaybay, kaya huwag magmadali.

Hindi na puro malalaki at itim-at-puting hugis ang nakaaakit sa kanya. Maaaring mas matagal niyang titigan ang mga detalyadong larawan, mukha, kumplikadong disenyo, at laruang maraming kulay. Puwedeng maging kawili-wili sa kanya ang disenyo ng kumot, larawan sa isang librong pambata, o maging ang mga butones ng iyong damit.

Nagsisimula na ring mabuo ang kanyang pag-unawa sa layo at lalim. Hindi pa ito ganap na kasanayan, pero kumukuha na ang kanyang mga mata ng impormasyon tungkol sa kung alin ang malapit, alin ang malayo, at kung paano nagbabago ang laki ng isang bagay habang inilalapit o inilalayo ito. Maaaring titigan niya nang mabuti ang laruan habang inilalapit mo ito, o salit-salitang tingnan ang iyong mukha at ang bagay na hawak mo.

Hindi kailangan ng mamahaling kagamitan para sa ganitong laro. Hawakan ang malambot na laruan mga 20 hanggang 30 sentimetro mula sa mukha ng sanggol. Huminto muna para mapag-aralan niya ito, saka dahan-dahang igalaw mula kaliwa pakanan. Itigil kapag umiwas siya ng tingin o nagsimulang mainis. Kadalasan, ang pag-iwas ng tingin ay paraan niya ng pagsasabing kailangan muna niya ng pahinga, hindi senyales na wala siyang interes.

Mga kasanayang motor: mas sinasadyang pag-abot at pagbukas ng kamay

Ang mga galaw ng sanggol 2 buwan ay nagiging mas may layunin. Noong bagong silang pa siya, maaaring aksidenteng tumama ang kanyang braso sa nakasabit na laruan. Ngayon, maaari mo nang mapansin ang sunod-sunod na kilos: napansin niya ang laruan, tinitigan ito, inabot ang direksiyon nito, at sinubukang hawakan o tamaan.

Maaaring sablay pa rin ang kanyang pag-abot. Normal iyon. Bago pa lamang niyang pinagkakaugnay ang paningin, galaw ng braso, at paghipo, kaya maaaring lumampas ang kamay o hindi umabot sa laruan. Magsabit ng isang magaan na laruan na abot-tanaw niya habang may nagbabantay, at bigyan siyang sapat na oras para tingnan ito bago umasa ng tugon. Sa paulit-ulit na pagsasanay, mas nauunawaan niya ang ugnayan ng pagtingin, pag-abot, at paghipo.

Nagbabago rin ang mga kamay niya. Kapag kalmado, maaaring mas madalas nang nakabukas ang mga daliri kaysa nakakuyom. Maaari niyang mahaplos ang iyong damit, mahawakan ang sariling mukha, o sandaling maikuyom ang mga daliri sa iyong daliri. Mas magiging sinasadya ang paghawak sa mga darating na linggo, pero mahalagang paghahanda na ang mga sandaling nakabukas ang kanyang kamay.

Maaari mong suportahan ang yugtong ito sa pamamagitan ng pag-aalok ng:

• Malambot na telang mahahawakan
• Magaan na kalansing na ilalagay malapit sa kamay, pero hindi ipipilit
• Malinis mong daliri na maaari niyang hawakan sandali
• Maraming pagkakataong malayang makagalaw nang hindi masikip ang damit

Siguraduhing matibay ang mga laruan at sapat ang laki para hindi malunok o mabilaukan. Iwasan ang mga tali, lubid, kurdon, at maliliit na bahaging madaling matanggal.

Komunikasyon: simula ng salitang pabalik-balik

Mas nagiging sari-sari ang mga huni ng sanggol sa ganitong edad. Sa halip na isang mahabang tunog lang ng patinig, maaaring paglaruan niya ang “ah,” “oo,” at “eh,” at magsimulang gumawa ng tunog na parang katinig, gaya ng “ga” o “ku.” Hindi pa mga salita ang mga ito, pero pinag-aaralan na ng sanggol kung paano nagtutulungan ang bibig, dila, at boses.

Maaari mo ring mapansin ang simula ng maliit na pag-uusap. Kausapin siya, huminto, at maghintay. Baka gumawa siya ng tunog bilang tugon. Sagutin siya, saka muling huminto. Maaaring ilang palitan lang ito, pero tunay na itong pakikipag-ugnayan: nagsasalita ka, tumutugon siya, at pareho kayong naghihintay sa susunod na sasabihin ng isa’t isa.

Subukang gayahin ang tunog niya at dagdagan ito ng bahagyang ibang tunog. Ilapit ang mukha para makita niya ang galaw ng iyong bibig at gumamit ng masigla pero malambing na boses. Nakakatulong din ang pagkanta, lalo na ang mga awiting paulit-ulit ang mga linya. Hindi kailangang pormal siyang turuan. Natututo siya sa pakikinig sa iyo araw-araw.

Maaaring mangyari ang mga unang “usapan” na ito habang nagpapadede, pagkagising mula sa tulog, o habang karga mo siya sa kusina. Hindi mahalaga kung ano ang sinasabi mo. Ang mahalaga ay naririnig niya ang iyong boses.

Tulog at pang-araw-araw na gawain sa edad na 10 linggo

Maaari pa ring pabago-bago ang tulog kahit mabilis ang pag-unlad ng sanggol 2 buwan sa maghapon. Ang tulog at pagkain sanggol 2 buwan ay maaaring binubuo ng ilang pag-idlip, iba-ibang haba ng tulog sa araw, at isa o dalawang mas mahabang tuloy-tuloy na tulog sa gabi. May mga sanggol na nagsisimula nang magkaroon ng nakasanayang iskedyul, habang ang iba ay hindi pa rin mahulaan ang oras ng pagtulog.

Maaaring maapektuhan ng mabilis na paglaki, mga bagong kasanayan, at sobrang dami ng ingay o gawain ang tulog. Ang sanggol na buong hapon nagsanay mag-angat ng ulo at tumama sa mga laruan ay maaaring labis nang mapagod pagsapit ng gabi. Pansinin ang mga unang senyales ng antok, gaya ng paghikab, pagtitig sa malayo, bigla-bigla o alanganing galaw, pamumula sa paligid ng kilay, at pag-iwas ng tingin. Maaaring mas madali siyang mapakalma kung patutulugin bago pa siya tuluyang maiyak, bagama’t hindi nito ginagarantiyahan ang eksaktong iskedyul.

Ipagpatuloy ang ligtas na paraan ng pagpapatulog. Ihiga ang sanggol nang patihaya sa bawat tulog, gumamit ng matigas at patag na higaan, at huwag maglagay ng maluwag na kumot, unan, o malalambot na laruan sa kaniyang tulugan. Para lamang sa gising at may bantay na oras ang tummy time, hindi para sa pagtulog.

Kailan dapat humingi ng payo

Karaniwan ang pagkakaiba-iba sa milestone sanggol at sa bilis ng pag-unlad ng sanggol 2 buwan. Gayunman, makipag-usap sa pediatrician, doktor, o health worker kung nawawala ang dati na niyang kayang gawin, tila sobrang lambot o sobrang tigas ng katawan, palaging mas ginagamit ang isang bahagi ng katawan kaysa sa kabila, hindi tumutugon sa malalakas na tunog, o bihirang makipagtitigan at sumubaybay sa gumagalaw na mukha o bagay.

Hindi mo kailangang maghintay ng nakatakdang checkup kung may bagay na patuloy na gumugulo sa isip mo. Maaaring suriin ng doktor ang kabuuang kalagayan ng sanggol, kabilang ang pagkain o pag-inom ng gatas, paglaki, galaw, pandinig, at paningin.

Sulitin ang masiglang yugtong ito

Ang pinakamahalagang bahagi ng ano ang kaya ng sanggol 2 buwan ay ang unti-unting pagkakaroon ng koneksiyon. Hindi lang basta mas marami na siyang galaw. Nagsisimula na rin niyang ipakita kung ano ang nakikita, naririnig, kinagigiliwan, at kailangan niya. Ang mas matatag na ulo, mas malakas na pagsipa, sinasadyang pag-abot sa laruan, o munting “ga” bilang tugon ay maaaring maging malaking pangyayari para sa iyo, dahil mahalaga talaga ang mga ito.

Bigyan siya ng oras sa sahig, kausapin, yakapin, at hayaan siyang tumingin at makinig sa paligid. Masayang salubungin ang unang tawa kapag dumating ito, pero huwag mabahala kung kailangan pa niya ng isa o dalawang linggo. Iba-iba ang bilis ng mga milestone sanggol 2 buwan, at ang sariling pattern ng iyong sanggol ang pinakamahalagang sundan.