11 Haftalık Bebeğiniz İçin Oyunlar, Etkinlikler ve Destekleyici İpuçları
11 haftalık bebeğiniz, bedeninin bazı hareketleri bilerek yapabildiğini yeni yeni fark etmeye başlar. Elini salladığında çıngırak ses çıkarır, parmakları birbirine değer, tekme attığında oyuncağı hareket eder. Bu haftaki oyunların temelinde, bebeğinizin yaptığı hareketle ortaya çıkan sonucu fark etmesi vardır.
11 Haftalık Bebeğiniz İçin Oyunlar ve Etkinlikler
Bebeğiniz hâlâ günün büyük bölümünü uyuyarak geçiriyor olabilir. Ancak uyanık kaldığı zamanlar giderek daha sosyal, meraklı ve hareketli hâle gelir. Bu dönemde bebek etkinlikleri kısa, neşeli ve sık aralıklarla yapılmalıdır. Gün boyunca birkaç dakikalık keyifli oyunlar, uzun bir oyun seansından çok daha uygundur.
Oyun için bebeğinizin karnının tok, uykusunu almış ve keyfinin yerinde olduğu bir zamanı seçin. Aşağıdaki önerileri katı bir program gibi değil, gün içinde yararlanabileceğiniz bir seçenekler listesi gibi düşünün. Bazı günler bebeğiniz parmak kuklasını ilgiyle izler, bazı günler ise yerde yan yana uzanıp göz göze gelmeniz en güzel oyun olur.
Ellerle Oyun: Bebeğiniz Ellerini Keşfetsin
Bu hafta bebek el oyunları için çok uygundur. 11 haftalık bebeğiniz ellerine bakmaya, kollarını sallamaya ve parmaklarını bedeninin orta kısmına doğru getirmeye başlar. Bu hareketleri ilgi çekici bir oyunla destekleyebilirsiniz.
Bileğe takılan çıngıraklar: Hareket ses çıkarır
Cırt cırtlı, yumuşak ve güvenli bebek çıngırakları kullanın. Çıngırağı bebeğinizin bileğine çok sıkı olmayacak şekilde takın. Altına bir parmağınız rahatça girebilmelidir.
Sonra biraz bekleyin.
Bebeğiniz kolunu salladığında hafif bir ses duyarsa, hareketiyle ortaya çıkan sonuç arasında bağlantı kurmaya başlar. Gülümseyerek “Bu sesi sen çıkardın!” diyerek keşfini destekleyebilirsiniz. Çıngırağı yalnızca siz yakındayken ve bebeğinizi izlerken kullanın, uyku sırasında mutlaka çıkarın. Gevşeyebilecek parçaları, sert kenarları veya uzun bağları olan ürünlerden kaçının.
Önce çıngırağı tek bileğine takın. Bir süre inceledikten sonra diğer bileğinde deneyin. Böylece bebeğiniz sesin farklı bir konumdan geldiğini fark edebilir.
Parmak kuklasını izleme
Parmağınıza küçük ve renkli bir parmak kuklası geçirin. Basit bir yüz ifadesi veya belirgin bir renk, bu yaşta ilgi çekici olabilir. Kuklayı bebeğinizin yüzünden yaklaşık 20-30 santimetre uzakta tutun.
Kuklayı sağa ve sola doğru yavaşça hareket ettirin. Ara sıra ortada durup bebeğinizin ona bakmasına fırsat verin. Yumuşak bir ses tonuyla şöyle konuşabilirsiniz:
“Bak, tavşan geliyor. İşte burada!”
Bu bebek parmak kukla oyunları henüz hikâye anlatmak için değildir. Bebeğiniz bu sırada görsel takip becerisini, dikkatini ve sizinle kurduğu sosyal bağı geliştirir. Gözleri kukladan ayrılırsa hareket ettirmeyi bırakın ve onu yeniden bulması için zaman tanıyın.
El ele oyunları
Bebeğinizin ellerini nazikçe bedeninin ortasında bir araya getirin. Avuçlarının ve parmaklarının birbirine değmesine izin verin. Ellerini bir kez hafifçe birbirine değdirip sonra bekleyebilirsiniz. Bir elinin avucunu diğeriyle nazikçe ovuştururken “Ellerin buluştu” da diyebilirsiniz.
Hareketi asla zorlamayın. Bebeğiniz kollarını geriyor veya ellerini çekiyorsa hemen bırakın. Bu basit oyun, iki elinin aynı bedene ait olduğunu hissetmesine ve beden farkındalığı kazanmasına yardımcı olur.
Eline çıngırak verme
Hafif bir çıngırağı bebeğinizin avucuna yerleştirin ve şekliyle dokusunu hissetmesine izin verin. Bu dönemde oyuncağı kısa süre tutması ve kavramasının çoğunlukla reflekslere bağlı olması normaldir.
Gerekirse çıngırağı destekleyin. Bebeğinizin ağırlığını ve yüzeyini hissetmesine fırsat verin. Parmaklarının oyuncağın etrafında kapandığı anı fark ettiğinizde “Çıngırağı tutuyorsun” diyebilirsiniz. Oyuncak elinden düşer düşmez alın. Küçük nesneleri gözetimsiz şekilde ulaşabileceği bir yerde bırakmayın.
Neden-Sonuç İlişkisini Keşfetme
Bebeğiniz çok önemli bir şeyi öğrenmeye başlar: “Ben bir şey yaptım ve başka bir şey oldu.” Neden-sonuç ilişkisine dayalı bebek oyunları bu öğrenmeyi destekler.
Ses çıkaran ve hışırdayan oyuncaklar
Sıkıldığında ses çıkaran yumuşak bir oyuncak seçin. Oyuncağı bebeğinizin eline yerleştirin ve parmaklarını hafifçe destekleyerek bastırmasına yardım edin. Ses çıktığında durun ve gülümseyin.
Oyuncağı sürekli siz sıkmayın. Buradaki amaç, bebeğinizin dokunma ve ses arasındaki bağlantıyı kendisinin fark etmesidir. Birkaç denemeden sonra oyuncağı sıkabilir, elleriyle vurabilir veya ayaklarıyla itebilir.
Hışırdayan kumaş kitaplar da bu oyun için uygundur. Kitabı, yerde ve yalnızca gözetiminiz altındaki oyun sırasında bebeğinizin yanına koyun. Ses çıkaran sayfaya doğru elini yönlendirin. Hareketi tesadüfen bile olsa dokunuşun ardından gelen ses, bebeğiniz için küçük bir keşif olur.
Üstten sarkan oyuncaklarla oyun
Bebeğinizi, üstten sarkan oyuncakların bulunduğu oyun halısının altına sırtüstü yatırın. Oyuncaklar elinin erişebileceği mesafede olmalı, ancak sürekli yüzüne değecek kadar yakın durmamalıdır. Bebeğinize bakması, kollarını sallaması ve zamanla oyuncaklara vurması için fırsat verin.
Yumuşak ve bağlantıları sağlam bir oyun minderi seçin. Çekildiğinde yerinden çıkabilecek oyuncakları kullanmayın. Karmaşık bir düzeneğe gerek yoktur. Bir veya iki sarkan şekil, hafif bir çıngırak ve hareket edebileceği biraz alan yeterlidir.
Bu oyunlar, 2 aylık bebek oyunları arasında da sık kullanılan, 3 aya yaklaşan bebeklere de uygun etkinliklerdir. Bebeğiniz güçlenip daha hareketli hâle geldikçe yanında kalmaya devam edin.
Yüzüstü Zaman İçin Küçük Meydan Okumalar
Her gün toplam 15-20 dakika yüzüstü zaman hedefleyebilirsiniz. Bu süreyi birkaç kısa seansa bölün. 11 haftalık bazı bebekler tek seferde yalnızca iki veya üç dakika yüzüstü durabilir. Bu süre de yeterlidir.
Yüzüstü zamanı bebeğiniz uyanık ve sakinken yapın. Emzirmenin veya biberonla beslemenin hemen sonrasını tercih etmeyin.
Uzanmaya teşvik edin
Yumuşak ve ilgisini çekebilecek bir oyuncağı bebeğinizin biraz uzağına koyun. Oyuncak çok uzakta olmamalı, bebeğiniz onu net biçimde görebilmeli ve uzandığında yaklaşabileceğini hissedebilmelidir.
Siz de onun hizasında yere uzanın ve sesinizle cesaretlendirin. “Mavi topa dokunabilir misin?” diyebilirsiniz. Bebeğiniz uzanabilir, kıpırdanabilir veya tekme atabilir. Henüz ilerlemesini beklemeyin. Bu çabalar kaslarını ve el-göz koordinasyonunu destekler.
Başka bir seansta oyuncağı hafifçe sağa ve sola kaydırabilirsiniz. Bebeğiniz yorulup huzursuzlanana kadar devam etmeyin. Amaç, zorlanmadan çaba göstermesi ve oyundan keyif almasıdır.
Yüzüstü zamanın yerini değiştirin
Farklı pozisyonlar yüzüstü zamanın daha rahat geçmesini sağlayabilir:
- Bebeğinizi sert ve düz bir yüzey üzerine serilmiş, ince ve sabit bir minderin üzerine yatırın. Elinizi yakında tutarak destek olun.
- Göğsünün altına sıkıca rulo yapılmış bir havlu yerleştirin. Kolları önde ve açıkta kalsın. Bu destek, başını kaldırmasını kolaylaştırabilir.
- Yarı yatar pozisyonda oturun ve bebeğinizi yüzüstü göğsünüzün üzerine yatırın. Başını kaldırması için onunla yüz yüze konuşun.
- Yerdeki oyun minderi veya sert bir battaniye üzerinde yüzüstü zaman deneyin.
Yalnızca dengeli ve güvenli yüzeyler kullanın, bebeğinizin hemen yanında durun. Minder veya havlu yalnızca gözetimli oyun içindir, uyku için kullanılmamalıdır.
Ayna ekleyin
Yüzüstü zaman sırasında bebeğinizin önüne, yere yakın bir noktaya bebekler için üretilmiş güvenli bir ayna yerleştirin. Kendi yüzünü görmek onu şaşırtıcı ölçüde motive edebilir. Başını kaldırdığını, ağzını açtığını, gülümsediğini veya yansımasına sesler çıkardığını görebilirsiniz.
Yüzünüz de bebeğinizin yansımasının yanında görünecek kadar yakında durun. “İşte buradasın. Seni görüyorum” diyebilirsiniz. Böylece yüzüstü zaman, görsel oyun ve kısa bir sohbete dönüşür.
Yüksek Sesle Kitap Okuma
Kitap okumak, günlük rutine kolayca eklenebilen yenidoğan oyunları ve etkinlikleri arasındadır. Büyük ve belirgin görselleri olan karton kitapları seçin. Siyah-beyaz desenler, büyük hayvan figürleri ve yüz resimleri iyi seçeneklerdir.
Kitabı bebeğinizin görebileceği şekilde tutun. Bir görseli parmağınızla gösterip yavaşça adlandırın:
“Kırmızı top. Yuvarlak top.”
Bebeğiniz henüz kelimelerin anlamını bilmiyor olabilir, bu sorun değildir. Sesinizin iniş çıkışını, farklı konuşma tonlarını ve dilin ritmini dinler. Bu erken dinleme deneyimleri, iletişim becerilerinin temelini oluşturur.
Günde bir veya iki kez 5-10 dakika kitap okuyabilirsiniz. Kitabı bitirmek zorunda değilsiniz. Bebeğiniz başka yöne baktığında, durakladığında veya ilgisini kaybettiğinde sayfayı çevirin. Sarılarak kitap okumak, sesinizin ve kokunuzun verdiği güveni de bu ana taşır.
Sosyal Oyunlar: Küçük Sohbetler
Bebeğiniz için hâlâ en ilgi çekici şey yüzünüz ve sesinizdir.
Taklit edin, bekleyin ve karşılık verin
Bebeğiniz bir ses çıkardığında siz de benzerini yapın. “Aa” dediyse siz de “Aa” diye karşılık verin. Ardından susup bekleyin.
Bu bekleme oldukça değerlidir. Bebeğinize sohbetin ilk düzenini öğretir: Biri ses çıkarır, diğeri dinler ve sonra karşılık verir. Yüz ifadenizi canlı tutun, ancak tüm sessizlikleri doldurmayın. Bebeğinizin de sırasını alabilmesi için zamana ihtiyacı vardır.
Komik sesler çıkarın
Nazikçe dudak titreştirme, dil şaklatma, hafif dudak patlatma ve ince seslerle konuşma deneyebilirsiniz. Bebeğinizin yüz ifadesini dikkatle izleyin. Gözlerini büyütebilir, gülümseyebilir, tekme atabilir veya kendi sesini çıkarmaya çalışabilir.
Tepkisini takip edin. Bir ses onu geriyor veya başını çevirmesine neden oluyorsa daha sakin bir ses tonuna geçin. Bebekle nasıl oynanır? Bunun yanıtı çoğu zaman gösteri yapmak değil, bebeğinizin nelerden hoşlandığını fark etmektir.
Müslin bezle ce-e oyunu
İnce bir müslin bezi yüzünüzün önünde tutun ve neşeli bir “Ce-e!” diyerek aşağı indirin. Bezi bebeğinizin yüzünden uzak tutun, kesinlikle üzerine örtmeyin.
11 haftalık bebeğiniz henüz nesne devamlılığını tam olarak anlamaz. Bez yüzünüzü kapattığında hâlâ orada olduğunuzu bütünüyle kavrayamayabilir. Eğlenceli olan şey, sesinizin ritmi ve yüzünüzün yeniden ortaya çıkmasıdır.
Denge ve Hareket Oyunları: Nazikçe Hareket Ettirin
Hareketler yavaş, tahmin edilebilir ve bebeğinizin başı ile boynu iyi desteklenmiş olduğunda rahatlatıcı ve eğlenceli olabilir.
Sağa sola hafifçe sallanma
Bebeğinizi göğsünüze güvenli biçimde yaslayın. Şarkı söylerken sağa sola yavaşça sallanın. Hareket küçük ve kontrollü olsun. Özellikle yön değiştirirken bebeğinizin başını ve boynunu mutlaka destekleyin.
Her seferinde aynı kısa şarkıyı söyleyebilirsiniz. Tanıdık ritimler bazı bebeklerin sakinleşmesine yardımcı olur.
Uçak tutuşu
“Uçak tutuşu” için bebeğinizi yüzüstü şekilde ön kolunuz boyunca yatırın. Başı dirseğinize yakın ve destekli olsun. Elinizle göğsünü veya kalçasını tutun. Diğer elinizi de gerektiğinde destek olmak için hazır bulundurun.
Odanın içinde yavaşça yürüyebilir veya kolunuzu çok hafif sallayabilirsiniz. Bu pozisyon bazı bebeklerde gazın rahatlamasına yardımcı olabilir, ancak bebeğiniz huzursuz görünürse hemen bırakın. Bebeği asla sarsmayın, sertçe zıplatmayın veya hızlı hareketlerle havada savurmayın.
Yavaş dans
Bebeğinizi göğsünüze yaslayarak dik pozisyonda tutun ve odada yavaş adımlarla dolaşın. Hareket ederken mırıldanın veya şarkı söyleyin. Ara sıra durup bebeğinizin yüzünüze bakmasına fırsat verin.
Bu oyun, hareketli bir oyun seansının ardından özellikle keyifli olabilir. Yakın temas, ritim ve nazik hareket bebeğinizin sakinleşmesine yardımcı olur.
Duyusal Keşif
2 aylık bebek oyunları arasında duyusal oyun arıyorsanız, sade seçenekleri tercih edin. Aynı anda tek bir doku veya duyuma odaklanmanız yeterlidir.
Ilık suyla oyun
Sığ bir kaba ılık su doldurun. Suyun sıcaklığını önce dirseğinizle kontrol edin. Su rahatça ılık olmalı, kesinlikle sıcak olmamalıdır. Yere oturun, bebeğinizi güvenli biçimde destekleyin ve elleriyle ya da ayaklarıyla suya hafifçe dokunmasına izin verin.
Ayak parmaklarını suya batırıp çıkarırken “Ilık su. Ayakların ıslandı” diyebilirsiniz. Bebeğinizin suyun hareketini ve oluşan dalgaları izlemesine fırsat verin.
Her saniye bebeğinizin kol mesafesinde olun. Bebeğinizi suyun içinde veya yanında bir an bile yalnız bırakmayın. Oyun biter bitmez kaptaki suyu boşaltın.
Farklı kumaşlara dokunma
Her seferinde yalnızca bir kumaş sunun: pürüzsüz saten, havlu kumaş, yumuşak polar veya fitilli kadife gibi. Kumaşı bebeğinizin eline ya da ayağına hafifçe değdirin, ardından parmaklarıyla incelemesine izin verin.
Ne hissettiğini sözlerle anlatabilirsiniz:
“Kaygan ve pürüzsüz.”
“Yumuşacık polar.”
“Çizgili ve kabartılı.”
Temiz, büyük ve iplikleri sökülmeyen kumaş parçaları kullanın. Düğme, boncuk veya kopabilecek küçük parçalar olmamalıdır. Kumaşı bebeğinizin yüzüne yaklaştırmayın ve huzursuzlanırsa oyunu sonlandırın.
Bebeğinizin Sinyallerini Takip Edin
En iyi 3 aylık bebek oyunları, 2 aylık bebek oyunları, 11 haftalık bebek oyunları ve günlük bebek etkinliklerinin ortak noktası, bebeğin verdiği işaretlere göre şekillenmesidir.
Bebeğiniz başını başka yöne çeviriyor, sırtını geriyor, gözlerini kapatıyor, bedenini kasıyor, esniyor veya mızmızlanıyorsa mola verme zamanı gelmiştir. Oyunu durdurun, ortamı sakinleştirin ve onu kucağınıza alın. Kısa ama mutlu geçen bir oyun seansı başarılı sayılır.
“Bebeğim ellerini keşfediyor ne yapmalı?” diye düşünüyorsanız, ona güvenli nesneler sunmanız, hareketlerini gözlemlemeniz ve zorlamadan eşlik etmeniz yeterlidir. Bebeğiniz hareket, ses, dokunma ve yakınlık yoluyla her gün küçük bir keşif yapar. Bu deneyimler, bebek gelişimi için değerli bir temel oluşturur.
Erby uygulamasının geliştiricileri olarak, yalnızca genel bilgilendirme amaçlı sunulan ve kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmeyen bu bilgiler temelinde aldığınız kararlardan sorumlu değiliz.