Thảm chơi cho bé: lợi ích, các loại, khi nào dùng và cách chọn an toàn

Nhiều gia đình xem thảm chơi là món đồ gần như phải có khi chuẩn bị đón em bé: màu sắc bắt mắt, thú bông treo lủng lẳng, gương nhỏ, tiếng nhạc vui tai. Nhưng có nhất thiết phải mua không? Thực ra là không. Dù vậy, một chiếc thảm chơi cho bé phù hợp thường giúp khoảng thời gian nằm sàn, vận động và khám phá của con dễ chịu hơn nhiều.

Thảm tạo cho bé một góc riêng êm ái để nằm ngắm, duỗi người, đạp chân, với tay và tập dần các kỹ năng đầu đời. Đây không phải món đồ giúp bé phát triển nhanh hơn một cách thần kỳ, nhưng với nhiều nhà, nó vẫn rất đáng để dành một chỗ trong phòng khách hoặc phòng ngủ.

Thảm chơi và activity gym cho bé là gì?

Thảm cho bé thường là tấm đệm lót sàn dùng khi bé thức và có người lớn quan sát. Có loại chỉ là thảm phẳng, có loại đi kèm khung vòm phía trên để treo đồ chơi.

Dòng có khung vòm thường được gọi là activity gym cho bé, thảm vận động hoặc thảm chơi hoạt động cho bé. Bé sẽ nằm ngửa dưới các vòng cung, quan sát đồ chơi, hình ảnh tương phản cao, gương an toàn hoặc xúc xắc vải. Lớn thêm một chút, con bắt đầu đưa tay chạm tới, vung tay, nắm lấy rồi đập vào đồ vật đang treo.

Nhiều mẫu thảm được tích hợp thêm:

• Thú bông tháo rời
• Mảng vải sột soạt
• Xúc xắc nhỏ
• Gương an toàn cho bé
• Các bề mặt vải có chất liệu khác nhau
• Nhạc hoặc âm thanh nhẹ
• Gối hỗ trợ nằm sấp

Trong khi đó, thảm trải sàn cho bé dạng phẳng không có đồ treo phía trên. Thảm có thể được may chần bông, làm từ mút xốp hoặc vải đệm chống thấm dễ lau. Đây là nơi tiện để bé nằm sấp, tập lẫy, tập ngồi, xem sách vải hay chơi đồ chơi mềm.

Khi nào nên bắt đầu cho bé dùng thảm chơi?

Câu hỏi khi nào nên cho bé dùng thảm chơi được rất nhiều bố mẹ quan tâm. Thông thường, bé có thể làm quen từ khoảng 4-6 tuần tuổi, miễn là con đang thức, thoải mái và luôn có người lớn ở gần quan sát.

Ở giai đoạn này, bé chưa thể nắm hay với đồ chơi. Việc chính của con là nhìn. Một món đồ treo phía trên có hình đen trắng hoặc màu sắc tương phản rõ sẽ thu hút ánh nhìn của bé trong vài giây đến vài phút.

Thảm chơi cho bé sơ sinh sẽ trở nên thú vị hơn rõ rệt khi con khoảng 2-4 tháng tuổi. Đây là lúc nhiều bé bắt đầu:

• Dõi mắt theo vật chuyển động
• Đưa tay với về phía đồ chơi
• Xòe và khép bàn tay để chạm, nắm đồ vật
• Vung tay vào các hình treo lơ lửng
• Đạp chân hào hứng khi nghe âm thanh hoặc thấy đồ vật rung lắc

Mỗi em bé có tốc độ phát triển riêng. Có bé nằm yên quan sát chú gấu vải đung đưa đến mười phút, có bé lại mải nhìn quạt trần. Cả hai đều hoàn toàn bình thường.

Thảm chơi có an toàn với trẻ sơ sinh không?

Vậy thảm chơi có an toàn với trẻ sơ sinh không? Câu trả lời là có, nếu dùng đúng cách. Thảm chỉ nên dùng khi bé đang thức, có người lớn trông nom, đặt trên mặt sàn phẳng và chắc chắn.

Không dùng thảm làm chỗ ngủ, kể cả khi bé ngủ gật sau vài phút đạp chân mệt nhoài. Nếu con buồn ngủ, hãy chuyển bé sang nôi hoặc cũi có bề mặt phẳng, thông thoáng và an toàn. Nên đặt thảm xa cầu thang, bếp, ổ điện, dây điện, thú cưng và các vật nhỏ có nguy cơ gây hóc.

Lợi ích của thảm chơi cho bé

Lợi ích của thảm chơi cho bé không nằm ở đèn nhấp nháy hay thật nhiều phụ kiện. Giá trị chính là tạo cơ hội để con cử động, quan sát và tự khám phá thế giới quanh mình.

Kích thích thị giác

Trong những tuần đầu, mắt bé đang học cách lấy nét. Đồ chơi treo, họa tiết tương phản và gương an toàn cho bé là những điểm nhìn thú vị. Không cần chọn thảm quá nhiều màu sắc rực rỡ, vài hình khối rõ nét đã đủ phù hợp.

Với các bé nhỏ, thảm tập nhìn cho bé sơ sinh có thẻ hình đen trắng hoặc đồ treo tương phản thường hữu ích hơn các món đồ quá nhiều chi tiết.

Khuyến khích bé với tay và cầm nắm

Một món đồ chơi lơ lửng sẽ khiến bé muốn cử động tay. Ban đầu, các cú chạm chỉ là vô tình. Sau đó sẽ đến lúc bé nhận ra: “Mình chạm vào nó thì nó rung lên.”

Những lần với, vung tay, chạm và dần biết nắm giúp bé luyện phối hợp giữa mắt và tay. Đó là quá trình chơi tự nhiên, không phải một buổi học.

Bề mặt thuận tiện để tập nằm sấp

Một chiếc thảm tập bò hoặc thảm đệm mềm giúp bé tập nằm sấp dễ chịu hơn so với nền gạch hay sàn gỗ cứng. Bố mẹ có thể đặt đồ chơi mềm, sách bìa cứng hoặc gương không vỡ trước mặt để khuyến khích con ngẩng đầu, quay đầu sang hai bên.

Hãy bắt đầu thật ngắn, chỉ 1-2 phút mỗi lần và lặp lại vài lần trong ngày. Nếu bé phản ứng mạnh, có thể cho con nằm sấp trên ngực bố hoặc mẹ trước, rồi thử lại trên thảm sau.

Tạo góc chơi an toàn trên sàn

Có một khu vực sạch sẽ, quen thuộc để bé chơi sẽ giúp bố mẹ chủ động hơn. Bạn có thể đặt con xuống thảm khi đang gấp quần áo gần đó, pha sữa, chuẩn bị bữa ăn hoặc đơn giản là ngồi cạnh trò chuyện cùng bé.

Thời gian nằm sàn cũng cho bé cơ hội cử động tự do hơn so với việc ở trong ghế rung, xe đẩy hay ghế ô tô quá lâu.

Các loại thảm chơi cho bé phổ biến

Không phải loại thảm nào cũng phù hợp với mọi căn nhà và mọi độ tuổi. Dưới đây là gợi ý cơ bản giúp bố mẹ dễ lựa chọn.

1. Thảm chơi loại có vòng treo đồ chơi

Đây là kiểu quen thuộc nhất: bên dưới là thảm đệm, phía trên có một hoặc hai khung vòm gắn đồ chơi. Nhiều mẫu có thêm nhạc, đèn hoặc thú bông cảm giác có thể tháo rời.

Loại thảm chơi loại có vòng treo đồ chơi đặc biệt hợp trong những tháng đầu, khi bé còn nằm ngửa nhiều và thích quan sát phía trên đầu.

Phù hợp với: bé từ khoảng 1 tháng đến 5-6 tháng tuổi, gia đình muốn có sẵn một góc chơi đầy đủ ngay từ đầu.

Điểm cần cân nhắc: khi bé biết lẫy, trườn hoặc bò, con có thể nhanh chóng rời khỏi phạm vi khung treo.

2. Thảm chơi phẳng không có khung vòm

Thảm phẳng đơn giản hơn nhưng thường dùng được lâu hơn. Đây là lựa chọn tốt cho việc nằm sấp, tập lẫy, tập ngồi, đọc sách tranh và chơi với khối mềm khi bé lớn hơn.

Không có khung vòm nên bố mẹ dễ di chuyển thảm giữa các phòng, mang về nhà ông bà hoặc trải ngoài ban công, sân vườn khi thời tiết khô ráo. Nếu dùng ngoài trời, nên có thêm lớp chống ẩm phía dưới.

Phù hợp với: gia đình cần một chiếc thảm đa năng, dùng được từ giai đoạn sơ sinh đến khi bé biết bò và biết ngồi chơi.

3. Thảm kết hợp nhiều chức năng

Một số sản phẩm có khung treo tháo rời. Ban đầu, bố mẹ dùng như activity gym cho bé; khi con lớn hơn, tháo khung và tiếp tục dùng phần thảm đệm để bé chơi trên sàn.

Giá của dòng này thường cao hơn, nhưng thời gian sử dụng dài có thể khiến khoản đầu tư hợp lý hơn. Khi phân vân thảm cho bé loại nào tốt, mẫu kết hợp là lựa chọn đáng cân nhắc nếu nhà có diện tích và ngân sách phù hợp.

Cách chọn thảm chơi cho bé

Họa tiết dễ thương là một điểm cộng, nhưng các yếu tố thực tế mới quyết định bạn có dùng thảm lâu dài hay không. Dưới đây là vài tiêu chí quan trọng trong cách chọn thảm chơi cho bé.

Chất liệu dễ vệ sinh

Bé nhỏ rất dễ làm bẩn thảm vì sữa trớ, nước dãi, tã bị tràn hoặc thức ăn rơi vãi khi lớn hơn. Ưu tiên thảm có vỏ tháo rời giặt máy được, hoặc bề mặt dễ lau sạch bằng khăn ẩm.

Nên xem kỹ hướng dẫn bảo quản trước khi mua. Loại chỉ được phép xử lý vết bẩn tại chỗ có thể khá bất tiện nếu dùng hằng ngày.

Vật liệu an toàn

Hãy chọn sản phẩm công bố rõ chất liệu, không có mùi nhựa hoặc mùi hóa chất nồng khi mở hộp. Nếu mùi hắc kéo dài dù đã để nơi thoáng khí, nên cân nhắc đổi trả.

Đường may cần chắc chắn, phụ kiện được gắn chặt và không có chi tiết nhỏ dễ bung ra khi bé kéo, cắn hoặc ngậm.

Có đủ chất liệu và âm thanh để bé khám phá

Bé không cần đến hai mươi món đồ chơi cùng lúc. Một vài chi tiết khác nhau là đủ để tạo hứng thú:

• Vải sột soạt
• Xúc xắc âm thanh dịu
• Bề mặt có độ nhám, mềm khác nhau
• Gương an toàn
• Dây vải hoặc nhãn vải mềm để bé sờ chạm

Những yếu tố này giúp bé có trải nghiệm mới mà không khiến giờ chơi trở nên quá tải vì kích thích.

Độ dày đệm phù hợp

Thảm cần đủ êm so với mặt sàn trong nhà. Nếu nhà lát gạch, sàn gỗ hoặc sàn đá, hãy ưu tiên loại có lớp đệm dày hơn, hoặc trải thêm thảm nền phía dưới. Với phòng đã có thảm trải sàn, một chiếc thảm đệm mỏng vừa phải có thể đã đủ.

Đồ chơi tháo rời và khung điều chỉnh được

Đồ chơi tháo rời giúp bố mẹ dễ giặt, luân phiên thay đổi để bé không chán, hoặc treo thêm món gặm nướu yêu thích. Khung vòm có thể điều chỉnh độ cao cũng khá tiện.

Đồ treo nên ở khoảng cách để bé nhìn thấy và dần với tới, nhưng không được chạm vào mặt bé khi con nằm ngửa.

Những điểm nên tránh

Nhiều tính năng chưa chắc đã khiến một chiếc thảm chơi hoạt động cho bé tốt hơn.

Bố mẹ không nên quá ưu tiên những mẫu có đèn chớp liên tục, nhạc lớn hoặc âm thanh điện tử phát không ngừng. Một giai điệu ngắn thỉnh thoảng thì ổn, nhưng đồ chơi liên tục gây tiếng động có thể làm bé mất tập trung. Giọng nói, nét mặt và cuộc trò chuyện của bố mẹ vẫn hấp dẫn bé hơn nhiều so với một nút nhựa phát sáng.

Cũng nên bỏ qua các sản phẩm có phụ kiện lỏng lẻo, cạnh sắc, đồ trang trí dễ bong hoặc lớp đệm quá mỏng. Nếu cầm thử đã thấy ọp ẹp, khả năng cao thảm sẽ không bền khi về nhà.

Khi nào bé không còn cần activity gym?

Phần lớn bé không còn hứng thú với khung treo của thảm chơi khi đã thường xuyên lẫy ra ngoài hoặc bắt đầu trườn, bò. Với nhiều bé, điều này xảy ra vào khoảng 5-6 tháng tuổi, nhưng cũng có bé chán sớm hơn.

Tuy nhiên, không có nghĩa là chiếc thảm phải cất đi. Bạn chỉ cần tháo khung vòm, đặt lên đó vài món đồ phù hợp với độ tuổi và tiếp tục dùng làm nơi chơi trên sàn. Thảm phẳng vẫn hữu ích trong giai đoạn tập ngồi, tập bò, xem sách và vui chơi khi bé lớn hơn.

Có nhất thiết phải mua thảm chơi không?

Câu trả lời thật lòng là không.

Một chiếc chăn sạch trải trên sàn, kèm vài món đồ chơi an toàn, vẫn có thể trở thành góc chơi rất ổn cho bé. Bạn có thể lót thêm khăn dày phía dưới, đặt thẻ hình tương phản gần bé và đã có một không gian phù hợp cho trẻ sơ sinh.

Bé không biết món xúc xắc của mình đến từ một bộ thảm đắt tiền hay được mua ở cửa hàng gần nhà. Với bé khoảng 2 tháng tuổi, điều quan trọng hơn cả là được nằm sàn an toàn, có vài thứ thú vị để quan sát và có bố mẹ ở bên. Vì thế, thảm chơi cho bé 2 tháng tốt nhất là loại sạch, êm, an toàn, dễ vệ sinh và phù hợp với nếp sinh hoạt của gia đình.

Nếu một chiếc thảm giúp việc tập nằm sấp thuận tiện hơn và nằm trong ngân sách, đó có thể là món đồ đáng mua. Còn nếu chưa cần thiết, đừng áp lực. Bé vẫn phát triển tốt với thời gian vận động trên sàn, vài món đồ đơn giản và sự tương tác gần gũi từ người thân.