Thói quen ngủ cho bé 2 tháng: Nghi thức đơn giản và mẹo hỗ trợ đồng hồ sinh học

Những tuần đầu có em bé thường trôi qua trong vòng lặp cho bú, thay tã, ngủ chợp mắt rồi lại đoán xem con đang cần gì. Khi bé được khoảng 7-8 tuần, nhiều cha mẹ bắt đầu tự hỏi liệu đã nên tạo nếp sinh hoạt cho con chưa. Câu trả lời là có, nhưng thật nhẹ nhàng. Thói quen ngủ cho bé 2 tháng không phải là ép con ngủ liền mạch cả đêm hay bắt mọi việc diễn ra đúng từng phút. Mục tiêu đơn giản hơn nhiều: giúp buổi tối của cả nhà bớt rối và dễ đoán hơn.

Vì Sao 7-8 Tuần Là Thời Điểm Phù Hợp Để Bắt Đầu?

Nhiều người băn khoăn nên tạo thói quen ngủ cho bé từ khi nào. Với bé 7-8 tuần tuổi, bắt đầu lúc này không hề sớm, cũng không phải là muộn.

Ở giai đoạn sơ sinh, bé chưa phân biệt ngày và đêm như người lớn. Giấc ngủ trẻ sơ sinh thường chia nhỏ cả ngày lẫn đêm, còn dạ dày bé lại nhỏ nên cần bú thường xuyên. Tuy vậy, khi gần 2 tháng tuổi, cơ thể bé bắt đầu có vài thay đổi tích cực.

Chu kỳ sinh học trẻ sơ sinh, hay còn gọi là đồng hồ sinh học, dần hình thành. Cơ thể bé bắt đầu nhận biết ban ngày có ánh sáng, hoạt động và những giấc ngủ ngắn hơn; ban đêm là lúc nghỉ ngơi lâu hơn. Lượng melatonin trẻ sơ sinh, hormone tạo cảm giác buồn ngủ vào buổi tối, cũng bắt đầu có dấu hiệu tăng lên ở giai đoạn này.

Bạn có thể nhận ra một vài nếp sinh hoạt đang dần xuất hiện:

• Bé có một quãng ngủ dài hơn sau khi vào giấc đêm
• Bé quấy nhiều vào cuối chiều hoặc đầu tối
• Bé tỉnh táo hơn trong các cữ thức ban ngày
• Bé có vẻ thích ngủ vào một số khung giờ nhất định
• Bé bắt đầu dễ chịu hơn khi được đưa vào nếp ngủ quen thuộc

Điều này không có nghĩa là bé đã sẵn sàng cho một lịch ngủ cho bé cứng nhắc. Ngược lại, bé vẫn cần được đáp ứng linh hoạt theo nhu cầu bú và nghỉ. Nhưng những tín hiệu lặp lại, đơn giản mỗi tối đã bắt đầu có ý nghĩa với con.

Hãy xem đây là lúc đặt nền móng. Mỗi tối, bạn đang nhẹ nhàng nói với bé rằng: “Sau những việc này là đến giờ ngủ.”

“Thói Quen” Thực Sự Có Nghĩa Là Gì Khi Bé Được 2 Tháng?

Thói quen không phải là một tờ thời gian biểu dán trên tủ lạnh, quy định chính xác giờ bú, giờ chơi và giờ ngủ. Với bé 2 tháng, cữ bú có thể thay đổi, giấc ngày có thể thất thường, và có những hôm mọi dự định đều lệch hẳn. Đó là điều bình thường của giấc ngủ trẻ sơ sinh.

Ở độ tuổi này, thói quen nên được hiểu là một chuỗi hoạt động quen thuộc, có thể đoán trước.

Chẳng hạn, bé không nhất thiết phải ngủ đúng 19 giờ 30 mỗi tối. Nhưng khi gần đến giờ ngủ, bé có thể dần nhận ra các dấu hiệu lặp lại: đèn được hạ bớt, thay đồ ngủ, bú no, phòng yên tĩnh hơn, rồi được đặt vào cũi hoặc chỗ ngủ an toàn.

Sự lặp lại ấy mới là điều quan trọng.

Một lịch ngủ cho bé linh hoạt ở giai đoạn này nên đi theo nhịp tự nhiên của con, thay vì bắt con chạy theo đồng hồ. Hãy quan sát các dấu hiệu buồn ngủ như:

• Ngáp liên tục
• Quay mặt đi, ít tương tác hơn
• Vùng lông mày hoặc mí mắt ửng đỏ, dụi mắt
• Quấy dù không đói và tã vẫn khô ráo
• Cử động giật mình nhiều, ánh mắt đờ đẫn
• Bám người, khóc hoặc bỗng dưng rất khó dỗ

Có bé biểu hiện rất nhẹ, có bé đang vui vẻ lại chuyển sang cáu kỉnh chỉ trong vài phút. Càng sống cùng con, bạn sẽ càng đọc được tín hiệu riêng của bé.

Xây Dựng Nghi Thức Đi Ngủ Đơn Giản

Một thói quen ngủ cho bé tốt nhất là thói quen bạn vẫn làm được ngay cả vào ngày mệt lả. Không cần mua nhiều đồ dùng đặc biệt, không cần nhạc cầu kỳ hay một danh sách dài. Càng đơn giản, càng dễ duy trì.

Bạn có thể dành khoảng 15-20 phút cho toàn bộ quy trình. Thứ tự có thể điều chỉnh theo nếp sinh hoạt gia đình, nhưng nên cố gắng giữ tương đối giống nhau mỗi tối.

Gợi ý nghi thức trước giờ ngủ cho cha mẹ có con sơ sinh

1. Giảm ánh sáng trước giờ ngủ khoảng 30 phút.
   Ánh sáng dịu hơn gửi tín hiệu cho đồng hồ sinh học của bé rằng ngày sắp kết thúc. Chưa cần phải tắt tối hoàn toàn, chỉ cần chuyển từ đèn trần sáng mạnh sang đèn ngủ hoặc ánh đèn vàng dịu.

2. Tắm nước ấm nếu bé thích.
   Nhiều bé thư giãn sau khi tắm, nhưng cũng có bé lại tỉnh táo và hưng phấn hơn. Nếu tắm khiến con vui quá mức, hãy bỏ qua hoặc chuyển giờ tắm sớm hơn. Không nhất thiết ngày nào bé cũng phải tắm trước khi ngủ.

3. Thay tã sạch và mặc đồ ngủ.
   Đây là một tín hiệu rõ ràng báo hiệu giờ đi ngủ. Giữ không khí yên tĩnh, nói chuyện nhỏ nhẹ và tránh đùa giỡn quá nhiều.

4. Cho bé bú.
   Với bé 2 tháng, bú trước khi ngủ là chuyện hoàn toàn bình thường. Sữa mẹ hoặc sữa công thức vẫn là cách giúp nhiều bé thư giãn. Không cần vội tách việc bú và ngủ nếu bé chưa sẵn sàng.

5. Thêm một hoạt động yên tĩnh.
   Hát ru, đọc vài trang sách vải hoặc kể một câu chuyện thật ngắn. Bé chưa hiểu nội dung, nhưng vẫn cảm nhận được nhịp giọng quen thuộc và sự gần gũi của bạn.

6. Đặt bé vào cũi hoặc chỗ ngủ an toàn.
   Bề mặt ngủ cần phẳng, chắc chắn. Nên đặt bé nằm ngửa, trong không gian riêng thông thoáng, không có gối, chăn rời, thú bông, gối chặn hay vật dụng mềm có thể che mặt bé. Hãy tuân theo hướng dẫn ngủ an toàn từ cơ sở y tế đang theo dõi cho con.

Không cần làm mọi thứ hoàn hảo. Nếu hôm nay bé khóc nhiều, bữa tối chưa xong hoặc bạn quá mệt để đọc sách, hãy làm những bước có thể. Ngày mai mình lại tiếp tục.

Chọn Giờ Ngủ Sớm Hơn Bạn Nghĩ

Với nhiều gia đình, giờ vào giấc đêm phù hợp cho bé 2 tháng thường nằm trong khoảng 19-20 giờ. Điều này có thể khá sớm nếu trong những tuần đầu bé thường thức đến 22 giờ mới chịu ngủ dài.

Dù vậy, cho bé ngủ sớm thường hiệu quả hơn việc cố giữ con thức cùng cả nhà vào buổi tối.

Cuối ngày, hormone cortisol liên quan đến sự tỉnh táo và căng thẳng có xu hướng giảm xuống. Đồng thời, nhu cầu ngủ của bé tích lũy sau một ngày bú, ngủ chập chờn và tiếp nhận rất nhiều kích thích mới. Nếu được đặt ngủ quá muộn, bé dễ rơi vào trạng thái quá mệt.

Bé quá mệt không phải lúc nào cũng trông buồn ngủ. Có khi con lại tỉnh bất thường, khóc nhiều, cáu kỉnh và dường như nhất quyết không chịu bé ngủ.

Khung giờ 19-20 giờ không phải sẽ hợp ngay với mọi em bé. Nếu hiện tại bé thường ngủ đêm lúc 21 giờ 30, hãy dịch giờ ngủ sớm dần, mỗi vài ngày khoảng 15 phút. Quan sát phản ứng của con. Bạn đang tìm một buổi tối nhẹ nhàng hơn và, nếu thuận lợi, một quãng ngủ đầu đêm dài hơn.

Dùng Khoảng Thức Thay Vì Canh Giờ Cứng Nhắc

Ở 7-8 tuần tuổi, phần lớn bé chỉ thức thoải mái khoảng 60-90 phút giữa các giấc ngủ. Đây thường được gọi là khoảng thức.

Khoảng thời gian này tính từ lúc bé thức dậy, không phải từ lúc bú xong. Nó bao gồm tất cả mọi việc: bú, thay tã, ôm ấp, nằm chơi một chút, nhìn quạt trần thật chăm chú, nghe người lớn trò chuyện.

Một ngày của bé có thể diễn ra như sau:

• Bé thức dậy, bú, được ôm ấp và có một khoảng tỉnh ngắn
• Ngủ ngày
• Thức dậy, bú, chơi nhẹ hoặc ra ngoài đi dạo
• Ngủ ngày
• Lặp lại trong ngày
• Một khoảng thức ngắn cuối ngày, sau đó thực hiện nghi thức đi ngủ

Khoảng thức cuối ngày có thể là khoảng ngắn nhất. Nhiều cha mẹ nghĩ rằng bé cần thức lâu hơn trước giờ ngủ đêm, nhưng cuối chiều thường là lúc giấc ngủ dễ rối nhất. Một giấc ngủ ngắn, sau đó là khoảng thức ngắn và yên tĩnh, đôi khi lại giúp giờ ngủ đêm dễ dàng hơn.

Nếu bé đã thức 90 phút mà vẫn vui vẻ, bạn không cần quá lo. Nếu con bắt đầu quấy sau 45 phút, hãy đáp lại nhu cầu thực tế của bé. Khoảng thức chỉ là gợi ý, không phải quy định bắt buộc.

Giúp Bé Phân Biệt Ngày Và Đêm

Một trong những cách hữu ích để hỗ trợ chu kỳ sinh học trẻ sơ sinh là tạo sự khác biệt rõ ràng giữa ban ngày và ban đêm.

Ban ngày: Có ánh sáng, hoạt động và âm thanh bình thường

Hãy mở rèm sau khi bé thức dậy vào buổi sáng. Nếu có thể, cho bé ở gần cửa sổ nhiều ánh sáng hoặc đưa con ra ngoài đi dạo một chút. Không cần cả nhà phải đi nhẹ nói khẽ trong mọi giấc ngủ ngày.

Ban ngày có thể bao gồm:

• Ánh sáng tự nhiên, nhất là vào buổi sáng
• Tiếng nói chuyện và âm thanh sinh hoạt bình thường trong nhà
• Những khoảng chơi ngắn sau khi bú
• Bé ngủ ngày ở phòng có ánh sáng vừa phải, nếu điều kiện phù hợp
• Ra ngoài hít thở không khí trong lành bằng xe đẩy hoặc địu

Ban đêm: Ánh sáng dịu, yên tĩnh và ít kích thích

Các cữ bú đêm nên diễn ra nhẹ nhàng, không quá nhiều tương tác. Giữ đèn ở mức thấp, hạn chế trò chuyện, tránh bật tivi hoặc dùng điện thoại sáng màn hình ngay cạnh chỗ bé nằm. Chỉ cần thay tã khi bé đi ngoài, tã quá ướt hoặc bé có dấu hiệu khó chịu, thay vì đánh thức bé hoàn toàn sau mỗi cữ bú.

Thông điệp gửi tới con rất đơn giản: ban ngày là lúc giao tiếp, ban đêm là lúc bú rồi ngủ lại.

Sự phân biệt này sẽ không khiến tình trạng bé 2 tháng ngủ thay đổi chỉ sau một đêm. Nhưng nếu được lặp lại mỗi ngày, cơ thể bé sẽ dần nhận được thông tin đúng để điều chỉnh nhịp sinh học.

Tập Đặt Bé Xuống Khi Buồn Ngủ Nhưng Chưa Ngủ Hẳn, Không Gây Áp Lực

Bạn có thể từng nghe cụm “buồn ngủ nhưng còn thức”. Điều này nghĩa là đặt bé vào cũi khi con đã lim dim, thư giãn, nhưng chưa ngủ say trên tay.

Mục đích là giúp bé dần nhận biết không gian nơi mình đi vào giấc ngủ. Theo thời gian, một số bé có thể dễ ngủ lại hơn tại chính không gian đó sau khi thức giấc ban đêm.

Tuy nhiên, ở 2 tháng tuổi, đây chỉ là làm quen, không phải bài kiểm tra hay một cách dạy bé ngủ bắt buộc.

Bạn có thể thử một lần mỗi ngày, thường là vào giờ ngủ đêm khi nhu cầu ngủ của bé cao hơn. Sau khi cho bú và ôm vỗ đến lúc con dịu lại, mắt lim dim, hãy đặt bé xuống. Nếu bé chỉ cựa quậy hoặc ê a vài tiếng, bạn có thể chờ một chút, đặt tay nhẹ lên ngực bé, “suỵt” nhỏ hoặc vỗ về.

Nếu tiếng khóc tăng lên, hãy bế con. Dỗ bé bình tĩnh rồi thử lại nếu bạn muốn. Hoặc để con ngủ trên tay tối hôm đó cũng không sao.

Không cần để bé 2 tháng khóc một mình để luyện ngủ. Ở độ tuổi này, bé vẫn cần rất nhiều hỗ trợ để điều hòa cảm xúc và cơ thể. Điều bạn đang làm là giúp bé cảm thấy quen thuộc, chứ không phải đòi hỏi con phải tự lập quá sớm.

Giữ Kỳ Vọng Thực Tế

Một nếp sinh hoạt đều đặn có thể giúp buổi tối êm hơn. Nó có thể hỗ trợ giúp bé ngủ nhanh hơn và dần kéo dài quãng ngủ đầu đêm. Nhưng thói quen không bảo đảm rằng bé sẽ ngủ suốt đêm.

Nếu bạn đang thắc mắc bé 2 tháng ngủ bao nhiêu giờ, tổng thời lượng thường vào khoảng 14-17 giờ trong 24 giờ, tính cả giấc ngày và giấc đêm. Mỗi bé có nhu cầu khác nhau, vì vậy điều đáng quan tâm hơn là bé có bú tốt, tăng trưởng ổn và tỉnh táo phù hợp khi thức hay không.

Ở độ tuổi này, bé thức 2-4 lần trong đêm để bú là hoàn toàn bình thường, thậm chí có bé thức nhiều hơn. Các đợt tăng trưởng, giai đoạn bú dồn, khi bé không khỏe hoặc có thay đổi phát triển đều có thể làm giấc ngủ xáo trộn. Bé bú mẹ có thể cần bú đêm thường xuyên, và bé dùng sữa công thức cũng vẫn có thể tỉnh giấc nhiều lần.

Vì vậy, đừng đặt áp lực về chuyện ngủ xuyên đêm trẻ 2 tháng. Việc bé thức dậy không có nghĩa là bạn đã làm sai điều gì.

Khi bắt đầu tạo thói quen ngủ cho bé ở mốc 2 tháng, mục tiêu không phải là có một em bé ngủ hoàn hảo. Điều bạn cần xây dựng là sự đều đặn nhẹ nhàng. Một nhịp tối yên tĩnh giúp bé cảm thấy an toàn, đồng thời cũng giúp cha mẹ tự tin hơn sau một ngày đầy bận rộn.

Hãy giữ mọi thứ đơn giản, quan sát tín hiệu của con và lặp lại những bước nhỏ vào hầu hết các buổi tối.

Như vậy là đủ cho giai đoạn này.